Op bezoek bij Trump moet Netanyahu laten zien hoe goed hij kan koorddansen

Netanyahu is maandag met een hele boodschappenlijst in zijn binnenzak op het vliegtuig naar Washington gestapt. Hij heeft grote zorgen en misschien wel nog meer wensen, en de Israëlische premier weet: de belangen van Trump lopen niet altijd gelijk met die van hemzelf.

Het belangrijkste doel voor Netanyahu is aan zijn achterban laten zien dat hij nog steeds goede zaken kan doen met ‘zijn goede vriend’ Trump als het gaat om de veiligheid van Israël. Waar hij rekening mee moet houden: Trump, maar ook zijn achterban, mag niet het gevoel krijgen dat Netanyahu hem voor zijn karretje probeert te spannen.

Verkeerde inschatting

Dat liep volledig mis rondom de aanval op Iran. Naar verluidt wist Netanyahu de Amerikaanse president ervan te overtuigen om samen op te trekken tegen Teheran. De klus zou snel geklaard zijn, zo zou Netanyahu hebben gezegd, want na een gezamenlijke aanval zou het Iraanse volk het regime binnen enkele weken omverwerpen.

De gevolgen van deze verkeerde inschatting zijn bekend. Ruim vijf maanden later vallen Washington en Teheran elkaar nog steeds geregeld aan en daarvoor betaalt de rest van de wereld een hoge prijs. De VS en Iran onderhandelen over een definitieve oplossing, maar Trump heeft ervoor gezorgd dat Israël bij deze gesprekken niet aan tafel zit.

Slechte deal

Netanyahu, die het liefst zou doorvechten totdat het regime in Iran is gevallen, vreest dat een deal slecht voor hem kan uitpakken. Israël maakt zich zorgen over de potentieel existentiële bedreiging die het nucleaire programma van Iran voor de Joodse staat vormt, maar ook over het ballistische raketprogramma van Teheran en de steun van Iran aan bondgenoten als Hezbollah en de Houthi’s.

Wat Trump betreft komt er echter gauw een einde aan deze oorlog. Hij wil dat de Straat van Hormuz zo snel mogelijk wordt heropend, zodat er weer olie door deze zeestraat kan worden vervoerd en de prijzen voor consumenten in de VS weer dalen – in elk geval voordat de Amerikanen in november naar de stembus gaan voor de tussentijdse verkiezingen.

Maar ook in Israël worden er verkiezingen gehouden en Netanyahu wil juist laten zien dat hij nog een kort lijntje heeft met Trump, ook al heeft de president hem de afgelopen weken meermaals woedend opgebeld en hem ‘knettergek’ genoemd.

Gaza en Libanon

Naast Iran zijn er nog andere brandhaarden in het Midden-Oosten waarbij Israël de steun van de Verenigde Staten nodig heeft. Meerdere bronnen hebben tegen de Israëlische krant Haaretz gezegd dat het Witte Huis vooruitgang verwachtte op het Libanon-dossier, en toen de VS vorige week een proefproject met het Libanese leger in het zuiden van Libanon aankondigden, trok Israël zich uit een van de dorpen terug.

Daarnaast heeft het Israëlische veiligheidskabinet zondag ingestemd met de beperkte inzet van een internationale troepenmacht in de Gazastrook. Daarmee wordt na maanden van stilstand eindelijk een stapje vooruit gezet in het vredesplan van Trump, ook al is nog onduidelijk op welke termijn het plan wordt uitgevoerd en hoe groot de troepenmacht gaat zijn.

Gebaar van goede wil

Het besluit over Gaza lijkt, net als de terugtrekking uit Libanon, een gebaar van goede wil van Netanyahu te zijn in aanloop naar zijn ontmoeting met Trump. Heel veel tijd zal de Amerikaanse president overigens niet voor hem hebben. Behalve Netanyahu komen er ook andere wereldleiders naar de uitvaart van Lindsey Graham, een belangrijke steunpilaar van Israël, die dinsdag wordt gehouden. Ook de Oekraïense president Volodymyr Zelensky maakt hiervoor een reis naar de VS en ook hij wordt in het Witte Huis verwacht.

Het wordt dinsdag dus koorddansen voor Netanyahu. Daar is de premier zeer bedreven in. In het verleden heeft hij wel vaker de juiste knoppen bij Trump weten in te drukken en liep hij glunderend naar buiten. Het is echter onmogelijk te voorspellen of de twee dit keer lijnrecht tegenover elkaar komen te staan, of juist weer met elkaar gaan samenwerken.

Midden-Oosten

Lees hier alle artikelen over dit thema