Aandeel ASML fors onderuit na berichten over Chinese doorbraak in chipmachines

Bronnen zeggen tegen The Information dat een niet nader genoemd Chinees staatsbedrijf de zogeheten duv-immersiemachines nog dit jaar levert aan toonaangevende Chinese chipfabrikanten. Dit type machine is de op één na geavanceerdste in de ASML-catalogus. Vanwege westerse exportbeperkingen mag ASML slechts een deel van deze machines naar China exporteren; voor de modernste apparatuur geldt een volledige blokkade.

Als China erin slaagt de duv-machines zelf te produceren, kan dat ASML op termijn miljarden euro’s kosten. In het afgelopen kwartaal ging 14 procent van de machines die ASML verkocht naar China. De fabrikant uit Veldhoven verwacht er dit jaar 20 procent van zijn omzet te verdienen. Mocht de omzetverwachting, die onlangs naar boven werd bijgesteld van 43 naar 45 miljard euro, voor dit jaar uitkomen, dan zou dat neerkomen op een bedrag van richting de 9 miljard euro.

Verder testen

ASML lijkt zich voorlopig nog geen zorgen te hoeven maken. De Chinese technologie is nog niet zo geavanceerd en betrouwbaar als die van het Nederlandse bedrijf. Voordat in China kan worden gestart met massaproductie, moeten de machines verder worden getest. Dit jaar begint China naar verluidt met de productie van vijf machines, een jaar later zouden dat er twintig moeten zijn.

Hoewel ASML zijn voorsprong voorlopig dus lijkt te behouden, sloeg maandag de schrik toe bij beleggers. Het aandeel ASML eindigde 8,5 procent lager, het laagste niveau sinds begin juni. Ook de Nederlandse branchegenoten Besi en ASM gingen stevig onderuit; die bedrijven werden respectievelijk bijna 10 en ruim 7 procent minder waard.

Monopolie onder druk

Het is niet uitgesloten dat China op termijn ook zijn hand legt op de geavanceerdste ASML-technologie. Eind vorig jaar meldde persbureau Reuters dat China een werkend prototype van een euv-machine had nagebouwd, het vlaggenschip waarop ASML een monopolie heeft. Mede dankzij oud-medewerkers van de Nederlandse chipmachinemaker zou China in 2028 functionerende chips kunnen maken met het prototype.

Het zijn vooral de Amerikanen die koste wat kost willen voorkomen dat China over de machines kan beschikken en zo zijn technologische opmars kan versnellen. In het Amerikaanse Congres werd dit jaar een wetsvoorstel ingediend om levering en onderhoud door ASML te verbieden voor nog meer machines.

De Amerikaanse handelsminister Howard Lutnick uitte vorige maand zijn zorgen bij ASML over de euv-machines, omdat er een in China terecht zou zijn gekomen. Volgens Bloomberg News kreeg de minister van ASML te horen dat dit niet het geval was.