Home   2026-08-03 17:31:33

←

'Marokko wilde NSO-spionagesoftware installeren bij Nederlandse journalist'

Original article

De Marokkaanse geheime dienst probeerde de spionagesoftware Pegasus te installeren op de smartphone van een Nederlandse journalist. Dat schrijft NRC op basis van een Spaanse krant. Het is niet duidelijk of de Marokkaanse dienst de journalist daadwerkelijk heeft gehackt. De spionagepoging dateert uit de periode 2018-2019.

Het gaat om Koen Greven, een Nederlandse journalist die van 2015 tot 2022 correspondent was in Spanje, Portugal en Marokko. Hij werkte voor NRC en de Belgische krant De Standaard, schrijft NRC op basis van een artikel van El Confidencial. Greven interviewde onder meer kopstukken achter de protesten tegen corruptie in het Rif-gebied.

Vermoedelijk wilde de Marokkaanse dienst hem daarom bespioneren. Greven stond op een lijst die de inlichtingendienst Direction Générale de la Surveillance du Territoire (DGST) in 2018 en 2019 samenstelde. Op die lijst staan 250 Spaanse telefoonnummers, waaronder dat van Greven. De Marokkaanse overheid ontkent de NSO-software te gebruiken.

Het gaat om een lijst van potentiële doelwitten. Daardoor is niet duidelijk of de Marokkaanse dienst Greven daadwerkelijk heeft gehackt. Greven zegt contact te hebben gehad met de Nederlandse ambassadeur in Marokko, maar onderneemt geen verdere stappen. De journalist werkt inmiddels als chef van de sportredactie bij persbureau ANP en is niet meer actief in Spanje.

Pegasus is omstreden spionagesoftware. Die kan bijvoorbeeld tekstberichten lezen, zien met wie iemand belt en iemands locatie volgen. NSO zegt dat Pegasus terrorisme moet tegengaan, maar gebruikers zetten de software vaak ook voor andere doeleinden in. Inlichtingendiensten gebruiken Pegasus bijvoorbeeld ook om journalisten, politici en activisten af te luisteren.

Hack. Bron: Sarayut Thaneerat via Getty Images
Bron: Sarayut Thaneerat via Getty Images

Door Hayte Hugo

Redacteur

Feedback • 19-07-2026 13:22
118 • submitter: AnonymousGerbil

19-07-2026 • 13:22

118

Submitter: AnonymousGerbil

Lees meer

Reacties (117)

Hoe zit dat eigenlijk, kun je aangifte doen als je er achter komt dat een buitenlandse geheime dienst je probeert te hacken? Is er een manier om landen te straffen voor misdaden behalve dat een minister een keer "foei" zegt? Dat geldt net zo hard de andere kant op natuurlijk, het is niet alsof de Nederlandse overheid niet hetzelfde doet bij burgers van andere landen.
Nee, er kan geen aangifte gedaan worden tegen espionage in een ander land. Je kunt als land wel maatregelen nemen, zoals handelsembargo's of oorlog, maar dat gaat niemand doen omdat de impact te groot is op beiden partijen. Daarnaast, in de praktijk bespioneren alle landen elkaar, zoals bijvoorbeeld onze Amerikaanse bondgenoten dat doen bij ons.

Wordt eigenlijk gedoogd, net als cybercriminaliteit gesubsideerd door overheden (zoals Rusland en China).


EDIT: Correctie je kan wel aangifte doen en handig om dat altijd te doen, maar zie het meer als een melding, daar zitten in de praktijk weinig gevolgen aan vast omdat het plaatsvindt in een ander land. De politie, AIVD, en NCTV kan je wel helpen en adviseren.

[Reactie gewijzigd door Stronk op 19 juli 2026 14:42]

'Spionage' is dan ook nagenoeg nietszeggend, en in dit geval n.v.t want het betreft geen staatsgeheimen; dit betreft ordinaire computervredebreuk. Als dat verboden is in de jurisdictie waar dit plaats heeft gevonden (en dat kunnen zelfs meerdere jurisdicties zijn) dan kan een openbaar aanklager besluiten om tot vervolging over te gaan. Ook kan de ambassadeur van het betreffende land op het matje worden geroepen. In gevan van Rusland of China heb je er weinig aan omdat deze landen geen staatsburgers uitleveren. Je kunt ze echter wel op een internationale opsporingslijst zetten. Beetje zoals dhr. Netanyahu.
Spionage is het verzamelen van illegaal verzamelen van gevoelige informatie. Snap niet hoe dat hier zogenaamd "niet van toepassing" is. Wordt wel degelijk een poging gedaan tot spionage door een buitenlandse overheid.
'Gevoelige informatie' betreft 'staatsgeheimen'. Beide is hier n.v.t.
Dus bedrijfsspionage bestaat niet?
Juridisch is het niet hetzelfde. Het heeft niet voor niets een andere naam.
De naam zegt het al. Het heeft een ander karakter, namelijk financieel. Dat kan, in geval van verstrengeling van staat en bedrijf, weer invloed hebben op de Staat. Het is dus inderdaad niet zo zwart-wit. Maar in dit geval blijkt nergens uit dat het staatsgeheimen betreft. Het is dus niet klassieke spionage. Het is 'gewoon' het afluisteren van een buitenlandse journalist die zich binnen een derde jurisdictie bevindt. Komt helaas vrij veel voor, kun je je enigszins tegen wapenen.
'Gevoelige informatie' betreft 'staatsgeheimen'. Beide is hier n.v.t.
Greven interviewde onder meer kopstukken achter de protesten tegen corruptie in het Rif-gebied.


Zal best wat interessants tussen zitten
Zeker, maar geen staatsgeheimen.
Zeker, een aanname. Als het Marokkaanse staatsgeheimen zou betreffen, dan heeft Marokko een gegronde reden om deze journalist af te luisteren om zo bijvoorbeeld te achterhalen wie het lek is van deze bronnen. Terwijl de journalist de bronnen niet prijs wil geven. Dat is een beetje het spelletje.
'Gevoelige informatie' betreft niet altijd 'staatsgeheimen'. Ik heb ook gevoelige informatie op mijn computer staan. Denk dat je termen door elkaar haalt.
Ben I’m het zeker niet mee eens. Bedrijfsinformatie is ook gevoelig, kan een land of bedrijf in een land bevoordelen. Gezien de corruptie over de hele wereld in alle landen en instanties, moet je gewoon van het slechtste uit gaan.

Daarnaast kan “onschuldig” lijkende informatie uit context getrokken worden, waarmee mensen gechanteerd kunnen worden. Dus we moeten niet naïef zijn.
Het zou weer "gewone" spionage kunnen worden als een land schade kan leiden. Denk aan stelen van software die voor het Ministerie van Defensie wordt gemaakt (waarvoor iedereen die er bij betrokken is gescreend moet zijn voor het hoogste TBB niveau). Maar stelen van de ontwerpen van bijvoorbeeld ASML is weer wat anders. Dat kan hoogstens onze economie schaden.
Qua schade kan dat asml voorbeeld negatiever uitpakken in veel gevallen.
In dit geval is het ook eerder staatsveiligheid. (vinden de Marokkanen). Zelfde handelingen, ander juridisch label.
In dit geval is het Marokko. Stel je voor dat het VS of Nederland was? Journalistieke vrijheden zijn van groot belang. Tegelijkertijd zie je dat al snel wordt gesteld 'staatsveiligheid' en 'spionage'. Maar juridisch is dat niet getoetst. In feite is het een drogreden (argument of authority) maar je kunt ook weer niet redelijkerwijs stellen dat men gaat pogen te bewijzen dat het spionage en staatsgeheimen betreft. Terwijl dat volgens de wetten van logisch redeneren wel zo is. Om deze reden wens ik er desondanks niet in mee te gaan, tenzij het vriendelijke mogendheden/diensten betreft. Die vertrouw ik dan op hun blauwe ogen :*)
Journalistieke vrijheid betekend niet dat ze je niet mogen onderzoeken. Zeker niet als de journalist in kwestie van een ander land is, en in een ander land zit.

Journalistieke vrijheid beschermd je HOOGUIT (en zelfs dan niet altijd) tegen je eigen overheid, in je eigen land.
Volgens mij heeft de computervredebreuk plaatsgevonden in Spanje. Daar zat de journalist immers fysiek. Dat de journalist uit Nederland komt, of dat de werkgever Nederlands is, zijn bijzaken. Waar de aanvaller zich fysiek begaf is nog wel van belang; in beginsel is uitgangspunt land van herkomst aanvaller (Marokko) maar hoeft niet zo te zijn. Is het Spanje, dan wordt het een interessante casus. Is het Marokko, dan gaat Marokko deze 'hacker' (NSO software is niet ingewikkeld) niet uitleveren. Maar indien men zijn identiteit kan achterhalen, kun je wel denken aan aanhouding indien hij naar Spanje of EU reist.

Journalistieke vrijheid is iets wat organisaties als Reporters Without Borders voor opkomen, en bijhouden. Indien dit geschonden wordt, is het van belang om dit in ieder geval wereldkundig te maken. Dit soort zaken hebben ook invloed op indices die dat meewegen.
Je kunt als land wel maatregelen nemen, zoals handelsembargo's of oorlog, maar dat gaat niemand doen omdat de impact te groot is op beiden partijen.
Het zou eigenlijk wel lollig zijn als Nederland als tegenmiddel zou besluiten om niet langer toe te staan dat geldelijke tegoeden richting Marrokaanse bankrekeningen vloeien. Hoe ging die oude uitspraak uit de jaren '90 ook al weer? "De Marrokaanse economie draait op Nederlandse kinderbijslag," of zoiets - toch? Kijken of ze hun poepert toeknijpen als zoiets besloten zou worden. Het is een makkelijker economisch drukmiddel dan een handelsembargo, en stuurt een duidelijk signaal: handen af van de journalistiek.

[Reactie gewijzigd door R4gnax op 19 juli 2026 19:37]

Denk niet het veel effect zal hebben. De economie daar is veel meer industrieel dan je denkt.
Dat zou zeker kunnen, maar vereist politieke moed die in Nederland niet te vinden is. We hebben al jaren problemen om de uitkeringen naar Marokko te controleren, en desondanks worden die niet stopgezet.

Wat niet helpt is dat dit soort maatregelen nog veel beter in EU verband werken. Maar de partijen die het meest kritisch zijn op Marokko zijn tegelijkertijd kritisch op de EU
Vaak worden de ambassadeurs op het matje geroepen. En gedwongen tot onderhandeling als de bewijzen er goed voor staan. Het wordt dan een middel om bepaalde afspraken te schorten of juist afspraken toch door te zeten onder druk. Als een land eenmaal bespioneerd, zal het niet zo snel tot oorlog leiden, maar het is wel een sterke pressiemiddel om landen tot een bepaald akkoord te krijgen.
Verwacht niet dat daar ook maar iets mee gedaan wordt, buiten misschien een foei voor de buhne.
Toen de VS en VK een grootschalige hack uitvoerden met NSA spioneer software op de Belgische telco/ISP Belgacom (nu Proximus), die ook veel internationaal verkeer afhandelt voor andere operatoren en landen, waarbij ze volop data konden tappen, is het ook bij een kleine foei gebleven.
Weinig gevolg.

Kijk naar de hack van Belgacom/Proximus in belgie. Niemand is daarvoor veroordeeld.
Het is zelfs nog een tikkeltje vervelender dan dat er zeer waarschijnlijk niets mee gedaan gaat worden.
In bijv. de polisvoorwaarden van mijn verzekeringen (en ik neem aan dat dit echt niet een uitzondering is) staat dat verzekeraars expliciet schade uitsluiten als gevolg van 'staats-hacks' (voor de exacte term moet ik de voorwaarden erbij pakken).

Hoe dit te bewijzen valt (of te ontkrachten als dit als argument aangedragen wordt door de verzekeraar) zou ik niet weten. IMHO is dit dan ook een zeer gevaarlijke ontwikkeling. Niet alleen vanwege het hacken zelfs, maar het nogal juridisch grijze gebied waarin je terecht kan komen. Of eigenlijk is "juridisch niemandsland" wel een betere term hier.
Je hoeft het niet te ontkrachten als verzekeraar het claimt. Ten eerste is er de regel "wie stelt, bewijst". Ten tweede is er de "contra preferentum" regel. De verzekeraar heeft de voorwaarden geschreven, en daarom worden ze in hun nadeel uitgelegd.
Vraag me af of ze dit ook kunnen bij een privacy phone....

Een Google Pixel met Graphene OS bijvoorbeeld
Ondanks dat het zwaar ontetisch is, is het natuurlijk wel goed voor je informatie voorziening om journalisten te volgen.
Zeker de journalisten die over jouw regime schrijven. En zeker vanuit de geheime dienst.
Maar kun je als journalist niet vanuit een zero trust een computer en laptop hebben waar je communicatie mee uitvoert waar je de dingen mee bespreekt die niet opgepikt mogen worden?
CubesOS bijvoorbeeld? GraphineOS? Signal? Een firewall die echt alleen maar verbindingen toestaat (of actief monitort) die op een allow lijst staan.

Eigenlijk zou een werkgever hier toch in moeten voorzien? Of wil je als journalist ook niet hebben dat de sec-ops van werkgever je kan monitoren?
TijsZonderH Nieuwscoördinator @L0g0ff • 20 juli 2026 09:10
Maar kun je als journalist niet vanuit een zero trust een computer en laptop hebben waar je communicatie mee uitvoert waar je de dingen mee bespreekt die niet opgepikt mogen worden?
Sommige journalisten doen dat ook wel hoor, maar ook zij threatmodellen natuurlijk. Het hangt heel erg af van elke werkzaamheden je uitvoert en welk dossier je volgt. Iemand als Huib Modderkolk, die voornamelijk de geheime diensten volgt, is bijvoorbeeld veel meer met zijn opsec bezig als de correspondent in kwestie die, zoals ik het snel zie, over van alles en nog wat schrijft. Dat maakt ook veel verschil in hoe je jezelf beveiligt én hoe (on)praktisch aparte laptops, firewalluitzonderingen en alternatieve OS'en zijn.
Eigenlijk zou een werkgever hier toch in moeten voorzien? Of wil je als journalist ook niet hebben dat de sec-ops van werkgever je kan monitoren?
Weet ik niet specifiek voor Mediahuis maar volgens mij voorziet DPG hier wel in, of dat kunnen ze in ieder geval. Niet 100% zeker trouwens maar ik dacht van wel.
NSO zegt dat Pegasus terrorisme moet tegengaan, maar gebruikers zetten de software vaak ook voor andere doeleinden in. Inlichtingendiensten gebruiken Pegasus bijvoorbeeld ook om journalisten, politici en activisten af te luisteren.
Voor een dictatuur als Marokko zijn journalisten 'vijanden van de staat'.
Je moet je (als volk tenminste) pas echt zorgen maken als de journalistiek "vriendjes" is met de machthebber(s).

Maar goed. Je kan sowieso altijd alle kanten uit met "beeldvorming". Intussen zit het zooitje gezellig samen aan tafel ...
Dat label dictatuur wordt wel heel makkelijk gebruikt hier. Marokko heeft gewoon een parlement met verkiezingen en staat niet te boek als dictatuur. De koning heeft een doorslaggevende rol maar hij heeft tijdens zijn regeer periode het parlement gewoon zijn gang laten gaan.

Ook protesten tegen de regering worden gewoon toegestaan met zelfs verandering van beleid als uitkomst van de protesten. Daar kan Nederland nog van leren. Met de grootste protesten uit de geschiedenis hier is helemaal niks gedaan.
Ook protesten tegen de regering worden gewoon toegestaan met zelfs verandering van beleid als uitkomst van de protesten.
De leiders van de laatste grote protesten zijn opgepakt en in schijnrechtzaken veroordeeld ott 20 jaar cel voor hun rol in de protesten.

Klinkt mij niet echt alsof het toegestaan is.

Wikipedia: Nasser Zefzafi

[Reactie gewijzigd door ApexAlpha op 19 juli 2026 20:24]

Daar heb je maar deels een punt. Nederland heeft inderdaad alsnog kernwapens opgeslagen voor de VS, maar de vakbondsprotesten hebben wèl geleid tot een kabinet met de PvdA als coalitiepartner en de Vlootwet is niet aangenomen.

Of de mensen in het Rif gebergte of de Westelijke Sahara net zo positief zijn over het Marokkaanse stelsel als jij waag ik overigens te betwijfelen.
Die kernwapens blijken uiteindelijk helaas toch van belang, zelfs in 2026.
Zelfde geldt voor Trump helaas :(
"Morocco is not classified as a full dictatorship, but rather as an authoritarian constitutional monarchy or "hybrid regime". While the country has democratic elements, such as a multi-party system and parliamentary elections, the King retains sweeping and often unchecked powers over the military, foreign policy, and religion"

En ja, als vrijheden en journalistieke vrijheden onder druk staan, kun je prima spreken over een vorm van dictatuur. Is het een absolute dictatuur zoals Rusland? Nee, maar het loopt er wel dicht tegen aan, net als Turkije.
Rusland is ook niet een 'absolute dictatuur' in deze zin.

Rusland zit in dezelfde categorie als Marokko: een (nep)parlement met verkiezingen om het volk rustig te houden maar ondertussen beslist één iemand en weet het parlement dondersgoed wat ze wel en niet mogen 'vinden' van iets.
Dat is pertinent onwaar. Er zijn een aantal onderwerpen die niet bespreekbaar zijn zoals de status van de westelijke Sahara en het beledigen van het koningshuis maar voor de rest zijn er gewoon vrije verkiezingen met een oppositie die ook daadwerkelijk verkiezingen kan winnen en beleid verandert.

Het verschil met Nederland is dat de koning niet alleen ceremonieel functioneert maar ook inspraak heeft. Vraag een gemiddelde Marokkaan (in Nederland) wat die denkt van de koning en die zal vaak vertellen dat ze de koning eerder vertrouwen dan de gekozen politici.

Je kunt de cijfers er op nazoeken hoe het land zich economisch heeft ontwikkeld om te begrijpen waarom dat is.

Ben zelf geen voorstander van het principe monarchie maar in marokko werkt het best goed vergeleken met andere Arabische republieken. Ook democratie is geen garantie van goed bestuur. Zie de VS als voorbeeld van hoe makkelijk mensen te manipuleren zijn.
Vraag een gemiddelde Marokkaan (in Nederland) wat die denkt van de koning en die zal vaak vertellen dat ze de koning eerder vertrouwen dan de gekozen politici.
Stel een gemiddelde Rus dezelfde vraag over parlement vs Putin en je krijgt hetzelfde antwoord.

Propaganda is krachtig.

Verder werkt Singapore ook heel goed. Dat is ook autocratisch. Democratie of niet staat los van of het goed werkt.
Vraag een gemiddelde Marokkaan (in Nederland) wat die denkt van de koning en die zal vaak vertellen dat ze de koning eerder vertrouwen dan de gekozen politici.
Marokkanen in Nederland zijn ook super conservatief. Dat is net als je mensen in Staphorst vraagt wat ze van de Oranjes vinden. En veel Marokkanen in Nederland weten door propaganda en weinig historische kennis niet hoe erg de Berbers/Amazigh (wat de meeste Marokkanen in Nederland zijn) werden onderdrukt door de monarchie en de staat.

De Berbers die zich daar wel bewust van zijn hebben een minder positieve mening over het koningshuis
Met het verschil dat geen hond op aarde buiten Rusland het niet als een absolute dictatuur ziet. Terwijl er genoeg mensen in nederland zijn die nooit zullen zeggen dat Marokka _praktisch_ een dictatuur is.
Behalve de Marokkaanse Nederlanders zelf die uit angst voor repressie niks zeggen vindt iedereen dat.
Nasser Zefzafi had meerdere keren op Youtube-video's en op straatprotesten de koning van Marokko scherp bekritiseerd. Zijn betrokkenheid bij protesten in Al Hoceima leidde in mei 2017 tot zijn arrestatie,[1] en veroordeling tot 20 jaar gevangenis.

Wikipedia: Nasser Zefzafi

Kritiek op de koning en protesteren krijg je gewoon 20 jaar voor in een schijnproces.

Klinkt mij niet heel vrij en democratisch.
Vergeet de geheime martelgevangenissen niet te vermelden.
Maar weet jij precies wat er allemaal gebeurd is dan? Of heb je alleen een Wikipedia artikeltje? Ik weet namelijk dat de koning bekritiseren echt niet meteen tot 20 jaar gevangenisstraf leidt. Er zijn meer mensen die de koning hebben bekritiseerd. Openlijk. Op nationale TV. Geen gevangenis, maar een bezoek van de koning aan het betreffende gebied en de belofte om de infrastructuur daar zo snel mogelijk te verbeteren. Dat ging dan om weggespoelde wegen die maar niet gerepareerd werden. De mensen die daar woonden waren daar ontevreden over en de TV kwam een reportage maken. Vandaar.
Ik ken de situatie rondom dat verhaal in Al Hoceima niet, maar misschien waren er rellen en vonden ze dat hij daartoe aanzette oid. Geen idee, maar louter kritiek is daar echt niet gevaarlijk.

Dus ja, op papier komt hun regeringsvorm niet overeen met ons beeld van een democratie, maar ik heb in Marokko nooit het idee gehad dat de mensen erg ontevreden waren. Niet meer ontevreden dan in Nederland of een willekeurig ander land. Iedereen klaagt over hetzelfde: de rijken worden rijker, enzovoort. Mijn beeld is juist dat iedereen die ik spraak daar juist erg positief was over hun koning. En dat was echt niet omdat ze dachten dat ik een spion was van de geheime dienst.

Wat wél zo is, is dat er erg veel politie en leger op de been is bij heel veel checkpoints op de doorgaande wegen. Toeristen worden doorgaans doorgewuifd (behalve in het zuiden dicht bij de sahara), maar Marokkanen worden gecontroleerd. Dat heeft te maken met enerzijds de situatie in de Westelijke Sahara en de afscheidingsbeweging Polisario, maar ook met de controle op terroristen. Terroristen is natuurlijk een mooi begrip voor (foute) overheden om ongewenste elementen op te sporen, maar hier hebben ze (vanuit de regering gezien) te maken met Polisario, die af en toe aanslagen pleegt of pleegde, maar ze willen ook geen toevluchtsoord zijn voor terreurgroepen uit buurlanden. Want Marokko is zo'n beetje het enige Noord-Afrikaanse land zonder Al-Quaida achtige groepen en dat willen zij graag zo houden, ivm het toerisme.
Dus je moet, vooral in het zuiden, vrij vaak stoppen om je papieren te laten zien. Je moet dan (als je slim bent) een formuliertje maken met al je gegevens, waar je vandaan komt en waar je nu naar toe gaat. Zoiets lever je ook in bij een hotel.
Maar - tenzij je dat al erg vervelend vindt - verder is er weinig aan de hand. Niemand valt je lastig, ook de politie niet.
Hoeveel krijg je hier voor het gooien van een eierhoudertje naar de koets van de koning?
Geen 20 jaar en je krijgt op zijn minst een eerlijk proces.
Ik vind dit iets wat het in artikel moet benoemen. Je kunt niet van elke lezer verwachten dat die de actuele lijst van zuivere/onzuivere overheidsregimes paraat heeft.

Dan neem je wellicht een standpunt in, maar dat is wel eerlijk en duidelijk naar je lezers.
Ja. Specifiek een monarchie. Wat een vorm van dictatuur is.

Zie: Wikipedia: Marokko
Nederland, België, Luxemburg, Denemarken, Noorwegen, Zweden, Spanje en het VK zijn dictaturen?
Nee maar hier kan de koning niet per decreet het parlement overrulen.
Je zegt dat een monarchie een vorm van dictatuur is.

Onze koning heeft het alleenrecht wetten te bekrachtigen, waarbij hij dus boven het parlement staat.

Ik heb niets tegen de term dictatuur, zolang het maar consequent gebruikt wordt.
Wij hebben een ceremoniële monarchie. Dat is anders dan een (echte) monarchie.
Constitutionele monarchie bedoel je denk ik? Want puur ceremonieel zijn ze zeker niet.

[Reactie gewijzigd door Raphaelo op 20 juli 2026 06:24]

De twee sluiten elkaar zeker niet uit. Constitutioneel betekent dat de rol van de koning beperkt wordt door een grondwet (met andere woorden, zeker geen absolute despoot). Als die grondwet de rollen verder beperkt tot uitsluitend ceremoniële, dan is het beiden. En dan heb je het VK wat geen grondwet heeft maar wel een ceremoniële koning
Het zijn alle echte monarchiën, het verschil is hoe dit in de Grondwet geregeld is.
als de regering vind dat hij moet luisteren en doen wat ze beslist heeft, dan verklaren ze hem onbekwaam en zet de eerste minister zijn hanepoot op het zelf opgestelde papiertje en de wet is er alsnog door
Dat is dan een onwetmatige wet.

De grondwet is vrij duidelijk hierin:

https://www.denederlandsegrondwet.nl/artikel/2018/87-bekrachtiging-van-wetten
De Belgische grondwet was hier inderdaad op voorzien, maar dat is niet overal het geval. In de meeste Westerse landen is de macht van de Koning niet noodzakelijk in de grondwet beperkt, maar vaak door de wetenschap dat indien het koningshuis hun theoretische macht misbruikt, die theoretische macht heel snel kan beperkt worden
Nederland kent deze situatie ook en voor zover ik weet is dat weleens gebeurd tijdens de periode van Juliana. Art. 38 en 46 van de Grondwet voorziet hierin, waardoor zo'n aangenomen wet geen onwetmatige wet is.
Er is een verschil tussen een monarchie als een van de olietsaatjes en Nederland/Zweden.

Het enge is een democratie het andere een absolute dictatuur.

De koning hier zal een onwelvallige journalist aanspreken en niet naar een locatie lokken en in kleine stukjes laten hakken. Gevalltje klein cultuurverschil zullen we maar zeggen.

[Reactie gewijzigd door siggy op 19 juli 2026 16:08]

In Nederland hebben we een constitutionele monarchie.
NSO zegt dat Pegasus terrorisme moet tegengaan, maar gebruikers zetten de software vaak ook voor andere doeleinden in. Inlichtingendiensten gebruiken Pegasus bijvoorbeeld ook om journalisten, politici en activisten af te luisteren.
Voor sommige overheden zijn dat overlappende groepen.
De Marokkaanse overheid ontkent de NSO-software te gebruiken.
Gelukkig, dan is dat ook opgehelderd. Storm in een glas water dus :+
Voor een dictatuur als veel landen (Syrië onder Assad familie) zijn journalisten 'vijanden van de staat'.
Ook in democratie als Nederland is dit soms het geval.
Waar kan ik die informatie vinden, want ik kan me herinneren dat ik dat gelezen heb van de overheid. Ik was het niet zo dat wel aangeschaft was maar dat niemand betrapt werd.

We leven tenslotte nog niet in een politie staat, dus onschuldig zolang het tegendeel bewezen is;) net als die Taghi
Er zijn vaker NL journalisten door NL zelf afgeluisterd. Ook advocaten, etc.. Er is veel te vinden als je wilt. Men heeft ook mensen in beperking vastgezet, etc.
Veel democratien beginnen een soort "managed democracy" te worden ivm corruptie Buitelandse invloeden, derde partijen, etc, etc
omstreden spionagesoftware 🤔 Is er dan ook NIET omstreden spionagesoftware ?
Iedere vorm van Social Media?
Hoe zou je kunnen merken dat Pegasus op je mobiel/tablet staat?
Als je denkt dat je interessant bent voor geheime diensten die geld over hebben dan kun je dat vast wel laten onderzoeken. Met een beetje goede telefoon wordt je dan vanzelf gewaarschuwd.
.

[Reactie gewijzigd door vinkjb op 19 juli 2026 16:52]

Overal wordt gehackt door de overheid, ligt niet aan welk land dan ook, landen beschermen zich door te hacken. Dat dit soms uitmondt in gevangenis of andere straffen, ligt aan het bewind in dat betreffende land.

Roepen trouwens dat Nederland nog een democratie is, gaat wel heel ver. Means kunnen wel wat kiezen maar er gebeurt toch niks van wat er in de partij-programmas staat.

De ambtenaren hebben het hier voor het zeggen en willen alleen maar uitdijen ipv oplossen. Wat zou het goed zijn als er hier een DOGE programma zou komen. Dan betalen we allemaal 15% belasting minder en behoren we weer tot de top van Europa.

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn