‘We praten niet meer over de vraag of kolonisten ons land gestolen hebben. We praten over overleven’

Een week voor de Israëlische verkiezingen voeren kolonisten hun geweld nog op. Afgelopen weekend sloegen en schopten ze een Amerikaanse persfotograaf het ziekenhuis in, en belaagden ze een groep Europese diplomaten. Premier Benjamin Netanyahu, die regeert met partijen die pal achter het kolonistengeweld staan, noemt deze berichten een „gecoördineerde lastercampagne”.

Het is geen toeval dat de kolonisten zich rond de Palestijnse olijvenoogst roeren. De olijvenpluk symboliseert de verbondenheid van Palestijnen met hun land. Het is precies die band die de fanatieke kolonisten willen doorbreken. Op Bijbelse gronden vinden zij immers dat het hún land is, wat het internationaal recht verder ook bepaalt. Een religieus-zionistische rabbijn zei deze week dat diefstal van Palestijnse olijven legitiem is, omdat de grond van de joden zou zijn.

De verkiezingen van 27 oktober kunnen voor kolonisten een „extra stimulans” vormen om meer Palestijns land in te nemen, denkt Bushra Khalidi. Zij is wereldwijd projectleider humanitaire zaken van de ngo Oxfam, die armoede en honger bestrijdt. „Nú zitten hun bondgenoten nog in de regering, waardoor ze militaire bescherming en nagenoeg volledige straffeloosheid genieten.”

De Palestijnse inwoners van de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever ervaren het kolonistengeweld het hele jaar door. Het Palestijnse informatiecentrum Ma’ati turfde dit jaar al meer dan 4.500 gevallen. Israëlische leiders doen dit geweld in de regel af als incidenten, veroorzaakt door enkele rotte appels. Khalidi: „In werkelijkheid gaat het om systematisch geweld, actief aangemoedigd door de Israëlische regering.”

‘Dat was de goede tijd’

De sterk toenemende Israëlische druk op de Palestijnen in dit gebied is van diepgaande invloed op hun levens. Als je hun tien jaar geleden naar hun omstandigheden gevraagd had, zegt Khalidi, zouden ze niet hebben gezegd dat het goed ging. „Ze zouden gewezen hebben op het toenemende aantal Israëlische nederzettingen en checkpoints, het toenemende geweld en de forse beperking van hun bewegingsvrijheid. Nu zeggen ze: ‘Dat was de goede tijd.’”

Khalidi woont en werkt in Ramallah, een Palestijnse stad in het door Israël bezette gebied. Op bezoek in Den Haag, onder meer om met Nederlandse politici te spreken, vertelt ze over de onmogelijkheid haar dag te plannen. „Als collega’s mij vragen of ik naar Jeruzalem kan komen, dan is mijn antwoord: ‘Ik hoop het.’ Vroeger ging ik één keer per week voor mijn werk naar Jeruzalem, nu één keer per maand. Als je de verloren tijd van alle Palestijnen door checkpoints en wegblokkades in geld uitdrukt, kom je op bijna 200 miljoen euro per jaar.”

Geen enkele reis op de Westoever voelt als „gewoon een ritje”, zegt Khalidi. „Of we nu op zaterdag familie bezoeken, naar een bruiloft in Bethlehem gaan, of donderdagavond in Bir Zeit willen doorbrengen. Ik woon in Ramallah, maar ik heb ook een huis in het dorp Ajul, achttien kilometer verderop. Dat was voorheen een rit van maximaal 23 minuten. Nu ligt er op die weg een checkpoint. Dat is soms dicht. Het is altijd maar de vraag of ik er kan komen.”

Lees ook

Met treiterijen, vernielingen en geweld verjagen Israëlische kolonisten Palestijnse gemeenschappen permanent van hun land

Elke week een heuveltop

Khalidi’s tweede huis ligt op een stuk land dat haar ouders twintig jaar geleden gekocht hebben. „Destijds lag het midden in het niets. Nu is er een nederzetting op de heuvel naast het huis.” Het aantal illegale Israëlische nederzettingen is in tien jaar tijd ruim verdubbeld, van zo’n 250 naar meer dan 550. Met een enorme versnelling in de laatste jaren. Elke week claimen kolonisten wel een nieuwe heuveltop.

„Kijk, dit is een foto van het huis, met daarboven een Israëlische vlag. Het begon met die vlag, toen kwam er een elektriciteitspaal, daarna dat gebouw daar rechts. De aanwezigheid van de kolonisten wordt steeds meer permanent. En het is niet hun land — het is land van onze Palestijnse buren.”

De vestiging van nieuwe nederzettingen op Palestijnse privégrond is ook volgens de Israëlische wet illegaal. Voorheen ontruimde Israël zulke ‘buitenposten’ nog weleens, maar tegenwoordig moedigt de regering de illegale kolonisatie juist stevig aan.

Foto JOHN WESSELS/ AFP, Leo Correa/AP

Vraagstuk uit het verleden

Die kwestie – wiens land is dit? – voelt voor veel Palestijnen als een „vraagstuk uit het verleden”, zegt Khalidi. „Het gaat nu om angst. Moeten we nog wel een huis bouwen hier? Bomen planten? Heeft het nog zin? Dat zijn de gesprekken die we als familie voeren.”

De gesprekken gaan ook over de angst om aangevallen te worden en te sterven door toedoen van gewelddadige kolonisten. Al is het in Ramallah relatief veilig, aldus Khalidi. „Kolonisten komen me hier niet uit mijn huis sleuren. Maar hoewel de Palestijnse politie op papier verantwoordelijk is voor de veiligheid in de stad, kan het Israëlische leger op elk moment binnenvallen.”

Khalidi heeft een Israëlisch en een Amerikaans paspoort. De Amerikaanse ambassadeur in Israël, Mike Huckabee, staat bekend om zijn steun aan de kolonistenbeweging. Al ging het recente geweld zelfs hem te ver: hij veroordeelde de Israëlische geweldplegers als „terroristen”.

Huckabee is ook háár ambassadeur, benadrukt Khalidi. „We hebben hem geschreven: er is een buitenpost pal tegenover ons huis. Geen reactie. De laatste keer dat hij wél reageerde, was omdat er veel media-aandacht was voor wat een Amerikaans-Palestijns gezin overkwam. Toen moest hij wel iets zeggen om zijn Amerikaanse medeburgers te beschermen. Maar het blijft incidenteel: één incident krijgt alle aandacht, we praten er een paar dagen over, en dan weer niets.”