BBB’er Henk Vermeer glunderde even toen hij ‘veelpleger’ werd genoemd

„Ik heb nooit een klacht gehad dat ik te veel nuance heb”, stelde BBB-leider Henk Vermeer aan tafel bij Pauw & De Wit. Aanleiding voor dit aforisme was zijn veelvuldige AI-gebruik in de Tweede Kamer. Hij was een van de politici wier vragen door AI werden geformuleerd. Hij is een „veelpleger van AI”, typeerde Tim de Wit zijn gast. „Dat vind ik mooi”, glunderde veelpleger Vermeer.

Er was wat hem betreft niets mis met AI, hij gebruikte immers ook een koffiezetapparaat. Dat vond hij blijkbaar nogal een vondst, want hij herhaalde die ‘grap’ woensdag meermaals: „We gebruiken ook rekenmachines, mobiele telefoons en zelfs koffiezetapparaten.” Een drietrapsgrapje, in feite, een favoriet stijlmiddel van AI-chatbots. Zelfs de ingestudeerde grapjes van Vermeer komen kennelijk van AI.

Even onvermoeibaar als vergeefs legde Volt-leider Laurens Dassen uit dat Kamerleden die hun vragen en teksten met hulp van AI formuleren de regie uit handen geven om die aan moreel twijfelachtige Amerikaanse bedrijven uit te besteden. Vermeer zat er niet mee, hoe een tekst of gedachte tot stand komt, vond hij volkomen onbelangrijk.

Computers en internet waren toch al het gesprek van de dag. Er was een lek gevonden in de programmeertaal PHP, die door veel websites wordt gebruikt. Omdat AI-bots al virtueel klaarstonden om de boel te hacken, werd het digitale leven ontwricht. Belangrijke overheidssites werden uit de lucht gehaald, ook die van Fortuna Sittard en Omroep Max waren uit voorzorg op zwart gegaan. Zeer verontrustend, aldus Max-directeur Jan Slagter, die bij de talkshow Renze mocht verklaren dat hij dit beschouwde als een „voorbode van wat komen gaat”. En terwijl de sites van DigiD, de Tweede Kamer, RTL en Fortuna Sittard langzaam maar zeker weer op gang kwamen, bleef Omroep Max de hele woensdag offline. Desondanks: „De mensen kunnen rustig slapen, alles komt goed”, verzekerde Slagter, die de sfeer van de avond niet helemaal wist te treffen.

Digitale paaltjes

Het was interessant om te zien hoe de verschillende talkshows omgingen met dit nieuws van de dag: de PHP-lekken, zo kort nog na de lege schappen bij Albert Heijn, de rol van AI hierin en de aanvallen op privacy. Bij talkshow Eva was het tech-expert Danny Mekić die de hele kwestie naar een hoger plan wist te tillen. Hij legde niet alleen uit wat er was gebeurd en hoe dit kon, maar stelde ook de vraag hoe een samenleving hierop moet reageren. Sloegen we niet te ver door om alles efficiënt te maken, mensen te vervangen door ‘paaltjes’, waarna hij een voorbeeld aanhaalde van de digitale paaltjes in ziekenhuizen. Er stonden allemaal mensen omheen om je te helpen met de juiste pijltjes op die paaltjes en bezoekers werden er ongelukkiger van.

„Wat voor samenleving wil je zijn?”, vroeg Mekić. Wat hem betreft werd die vraag te weinig gesteld. De samenleving die ooit was gericht op vertrouwen totdat het tegendeel was bewezen, was er een geworden van wantrouwen totdat je kon aantonen dat je papieren, ID, scans en dergelijke klopten. Zijn vragen omtrent privacy en in hoeverre je alles van systemen moet laten afhangen om de mens zo veel mogelijk overbodig te maken, zijn inderdaad de vragen waar het om gaat. En daar mag deze dan meteen aan toegevoegd worden: willen we echt een democratie zijn waarin niet politici van vlees en bloed maar hun AI-bots de ministers controleren, waarin AI de basis wordt van de democratie? Maar misschien zijn dat allemaal vragen die iets te genuanceerd zijn voor iemand als Vermeer.