Tijdens ADE belandt techno in het Rijksmuseum en ballet in de Gashouder

Een ADE zonder regen. Is het daadwerkelijk mogelijk? Ieder jaar halen we traditiegetrouw een nat pak. Maar waar vorig jaar storm Benjamin over het grootste evenement voor elektronische muziek ter wereld raasde, schijnt deze woensdagmiddag warempel een voorzichtig zonnetje. Een aangenaam begin van het festival.

Nog fris en fruitig, het is immers pas dag één, springen we op de fiets. Waar gaan we beginnen? Aan evenementen geen gebrek. De eerste feestgangers konden om twee uur ’s nachts al terecht in de vijftig meter hoge Faralda-kraan op de NDSM-werf, waar onder anderen de Belgische dj Lost Desert draaide. Voor ons nét een tikkie te vroeg. Gelukkig valt er ook op een iets menselijker tijdstip genoeg te beleven.

Zoals bij Bar Théo aan de Rozengracht. Normaliter een buurtbar waar cocktails en huisgemaakte kroketten worden geserveerd, vandaag een tijdelijke platenzaak van het Rotterdamse label Clone Records. Voor de deur wordt druk aan de weg gewerkt, binnen staat het al aardig vol.

Niet gek: de Amsterdamse dj MARRØN staat achter de draaitafels. Hij groeide de afgelopen jaren uit tot een gewilde techno-naam, die onder meer op Awakenings draait. Nu staat hij op een knusse vide, terwijl achter hem bezoekers naarstig door de platenbakken gaan. Het is een bescheiden begin van een openingsdag die laat zien hoe breed elektronische muziek inmiddels is geworden. Want even verderop in de stad wacht een heel ander podium: het Rijksmuseum.

Techno ontmoet Rembrandt

Dus hop, weer op de fiets. De lucht is inmiddels een stuk grauwer. Hebben we te vroeg gejuicht? Gelukkig bereiken we het Rijksmuseum droog. Na een veiligheidscontrole en een wirwar van gangen staan we plotseling midden in de Eregalerij. Na sluitingstijd, zonder bezoekers. Na de eerdere techno is het hier net iets te stil. Wat een wereld van verschil – ook dat is ADE.

Aan het einde van de lange zaal hangt De Nachtwacht. En daar, vlak bij Rembrandts meesterwerk, staat een van de grondleggers van de Detroittechno. Jeff Mills. Hij presenteert hier vandaag in samenwerking met Audio Obscura zijn interpretatie van Rembrandts beroemde schilderij. Het is niet de eerste keer dat elektronische muziek in het museum klinkt. In 2016 veranderde de festivalorganisatie de fietspassage onder het gebouw al in een dansvloer voor Maceo Plex. Een jaar later volgde Underworld. „We wilden laten zien dat elektronische muziek een heel rijke cultuurvorm is”, aldus medeoprichter Peter Kan.

Mills heeft een vijftig minuten durende film gemaakt waarin zijn muziek, dans en Rembrandts werk samenkomen. Het werk is al in 2018 opgenomen, maar beleeft tijdens deze jubileumeditie zijn première. In zijn film blijft de Amerikaan bewust naast het schilderij staan. „Ik wilde uit respect voor het schilderij het zicht niet belemmeren”, legt hij uit. De kijker moet het volledige doek kunnen blijven zien.

In 1995 dacht Mills nog dat techno de nieuwe rock-‘n-roll zou worden. Een enorme commerciële golf die de wereld zou overspoelen. Dat zijn muziek zich zo nadrukkelijk met andere kunstvormen zou verbinden, voorzag hij niet. Inmiddels vindt hij het juist vanzelfsprekend. „Het is alsof je een kamer vol synthesizers hebt staan, maar steeds op dezelfde knop blijft drukken”, zegt hij. „Er zijn nog duizenden andere knoppen om te ontdekken.”

‘Het Zwanenmeer’ in technotempel

Onze eigen ontdekkingstocht gaat verder in de Gashouder. De enorme ronde hal op Cultuurpark Westergas was jarenlang dé technotempel van Nederland, onder meer dankzij de feesten van Awakenings. Na een transformatie van anderhalf jaar opent het gebouw nu tijdens ADE weer zijn deuren, vooruitlopend op de officiële heropening.

Op deze vroege woensdagavond staat er niet meteen een techno-dj op het podium. Het Nationale Ballet en ISH Dance Collective voeren Swan Lake Remixed for ADE op, een bewerking van Tsjaikovski’s Het Zwanenmeer, waarin klassiek ballet, hiphop en elektronische muziek samenkomen.

De voorstelling begint wat onwennig. Dansers staan al te raven op het podium, maar een duidelijk begin lijkt te ontbreken. Na een minuut of tien verandert de sfeer. De eerste ballerina’s komen ten tonele en de bekendste nummers uit Het Zwanenmeer, waaronder het Moderato-thema, zijn voor de gelegenheid door componist Rik Ronner in een nieuw elektronisch jasje gestoken. Onder de sierlijke strijkersmelodieën schuiven zware bassen. De oordoppen kunnen in.

Ballerina’s bewegen sierlijk op hun spitzen, terwijl hiphopdansers hun lichamen in de meest onmogelijke posities wringen. Een van hen balanceert minutenlang op zijn handen, de benen hoog in de lucht. Klassieke elegantie tegenover rauwe clubenergie. Het blijkt verrassend goed te werken. De Gashouder is wel wat applaus gewend, maar doorgaans voor artiesten. Niet eerder klonk hier zo’n uitbundige ovatie voor dansers. 

Elders in de stad worden vergelijkbare grenzen opgezocht. In de Centrale Markthal speelt het Concertgebouworkest Beethovens Vijfde symfonie onder EINDER, een gigantische bewegende installatie van kunstenaar Boris Acket. En in het Concertgebouw voert Sonic Journey bezoekers langs de geschiedenis van elektronische dansmuziek.

We hadden het allemaal graag gezien. Maar wie tijdens ADE overal bij probeert te zijn, leert al snel een harde les: er moeten keuzes worden gemaakt. Een manier om onszelf in vijf delen te splitsen, hebben we helaas nog niet gevonden.

Intussen wordt de Gashouder in rap tempo omgebouwd. Want tussen al dat ballet, al die film en beeldende kunst wordt er natuurlijk ook gewoon gedanst. Later vanavond bijten Armin van Buuren en Benwal hier het spits af. Honderden feesten staan de komende dagen nog op het programma, voor de honderdduizenden bezoekers die jaarlijks op ADE afkomen.

Eenmaal buiten blijken de hemelsluizen alsnog opengegaan. Het komt met bakken uit de lucht. Dan is ADE nu toch écht begonnen.

Lees ook

Dance in de volle breedte: dit zijn acht hoogtepunten tijdens het 30ste ADE