Bij ‘Pauw & De Wit’ had Laurens Dassen best eens schamper mogen lachen over de AI-obsessie van zijn collega’s

Jinek laat een fragment zien van Kamerlid Laurens Dassen (Volt), die tijdens de politieke beschouwingen aandacht vraagt voor de toekomst van AI. Er stijgt direct gegrinnik op in de Tweede Kamer. Dat komt doordat Dassen al 44 keer een vraag over AI heeft gesteld, zegt Barbara Kathmann (Pro). ‘Maar hopelijk is er nu eindelijk een zaadje geplant dat het belangrijk is.’

De vraag is of de zaadjes van Dassen überhaupt wortel kunnen schieten in de Tweede Kamer, waar sommige politici zo gretig gebruikmaken van ChatGPT dat ze hun vingers in hun oren stoppen als het gaat over de risico’s – een beetje zoals je alleen van kipnuggets kunt genieten zolang je niet weet waarvan die geperst zijn.

Uit onderzoek van De Groene Amsterdammer en Investico blijkt dat bijna de helft van de Kamerleden teksten in debatten voorleest die door AI zijn gegenereerd, zegt Tim de Wit in Pauw & De Wit. Dassen is aangeschoven om, voor de 45ste keer, zijn zorgen uit te spreken. Hij waarschuwt dat AI niet neutraal is, dat de denkbeelden van (Amerikaanse) big tech hiermee een stem krijgen in het politieke debat, terwijl AI daarnaast het kritisch denkvermogen van de gebruiker aantast.

Bij Kamerlid Henk Vermeer (BBB), die tegenover hem zit, lijkt dat vermogen al grotendeels weggevroten. Geconfronteerd met het feit dat 30 procent van de teksten van zijn partij grotendeels door ChatGPT en Claude zijn geschreven, zegt hij dat ‘we toch ook rekenmachines en koffiezetapparaten gebruiken’.

Vermeer: ‘Als ik vijf minuten spreektijd heb in een debat, dan zijn dat ongeveer 650 woorden. Maar als we alle input bij elkaar voegen, heb ik 1.000, 1.200 woorden.’ Om kostbare tijd te besparen laat hij die samenvatten door AI.

Dassen werpt tegen dat juist dat selectieproces belangrijk is, omdat het gaat over wat hij als volksvertegenwoordiger het belangrijkst vindt. ‘Nu vindt die selectie plaats in een black box, je weet niet hoe die tot stand komt.’

Hoe de teksten die Vermeer uitspreekt tot stand zijn gekomen interesseert hem niet, hij zegt het letterlijk, zolang hij en zijn achterban er maar achter staan. Hij verwart kritiek op AI met een gebrek aan kennis, terwijl hij zelf perfect demonstreert dat het omgekeerde het geval is.

Vermeer ziet het verschil niet tussen nuttige toepassingen van AI, zoals zijn gebruik van Copilot, dat in een afgeschermde omgeving onmenselijke hoeveelheden debatteksten van zijn partijgenoot Caroline van der Plas analyseert, en het uitbesteden van essentiële taken die juist menselijk denkvermogen vereisen.

Eigenlijk is het nu Dassens beurt om schamper te lachen, maar hij beschikt kennelijk over meer zelfbeheersing dan ik.