Uitgever verbreekt banden met Haïtiaans-Canadese auteur Orélien, die AI zou hebben gebruikt bij het schrijven van geprezen roman

De Canadese uitgever van de roman C’était ça ou mourir heeft de samenwerking met de auteur, de Haïtiaans-Canadese schrijver en dichter Thélyson Orélien (38), toch stopgezet. De uitgever, Les Éditions du Boréal, stelde eerder deze maand nader onderzoek in naar Oréliens roman vanwege de verdenking dat deze met behulp van kunstmatige intelligentie was geschreven.

Op verzoek van de uitgever zijn door een externe partij verschillende conceptversies van de roman geanalyseerd op het gebruik van kunstmatige intelligentie. Hoewel de auteur altijd heeft volgehouden geen AI voor zijn werk te hebben gebruikt, blijkt nu dat er ‘sporen van AI in bepaalde documenten’ van Orélien zijn aangetroffen.

Een paar weken geleden probeerde Orélien de verdenkingen al te weerleggen door bestanden met zijn uitgever te delen, waaruit zijn oorspronkelijke creatieve proces voor de roman moest blijken. Omdat dit onvoldoende bewijs was, stelde de uitgever nader onderzoek in. Orélien werkte daar niet meer aan mee. Hoewel het onduidelijk blijft in welke mate Orélien AI heeft gebruikt, zal Boréal de roman niet herdrukken of toekomstig werk van de schrijver uitgeven.

Zijn eigen vluchtverhaal

In de roman waar het om gaat, C’était ça ou mourir (‘Het was dat of sterven’), beschrijft Orélien de vlucht van een Haïtiaanse aardrijkskunde- en geschiedenisdocent. Hij ontvlucht het bendegeweld in de hoofdstad Port-au-Prince en komt via een gevaarlijke reis over zee en dwars door de Verenigde Staten uiteindelijk in Canada terecht.

Orélien vertelde in interviews vóór de ophef dat hij het plot deels had gebaseerd op zijn eigen vluchtverhaal en dat van andere migranten die hij in zijn nieuwe thuisstad Montréal leerde kennen. Orélien vluchtte in 2010 als gevolg van de aardbeving aldaar vanuit Haïti naar Canada. De roman werd onder meer lovend ontvangen in Frankrijk, sinds de publicatie half augustus werden daar al zo’n 65 duizend exemplaren verkocht. Ook kochten twintig landen de vertaalrechten. In het Nederlands zou het boek de titel Het was vluchten of sterven krijgen, maar de uitgever, De Bezige Bij, blaast de geplande vertaling af.

Prix Goncourt

Een maand geleden werd zijn deelname aan de prestigieuze Franse literatuurprijs, de Prix Goncourt, al ingetrokken vanwege de verdenking dat de roman met behulp van AI geschreven zou zijn. Een anoniem X-account zou de roman door het AI-detectieprogramma Pangram hebben gehaald en geconcludeerd dat het ‘honderd procent AI’ zou zijn. Orélien ontkende die aantijging en noemde het laster.