Pragmatisme overtuigde mij van het nut van politie-iftars

Er schuilt een Jakobijn in mij, een scherpslijper – en ik zeg dit zonder trots. Laat ik mijn gedachten even gaan, dan komen er principiële argumenten, die van A logischerwijs naar B en verder leiden. Het leven zelf trekt zich daar betrekkelijk weinig van aan, en ook in de politiek vormt het rechtlijnig redeneren vaak een bron van extra problemen.

Toen ik las over de iftar-bijeenkomsten, die de politie zelf organiseerde, werd de Jakobijn in me wakker. Niet doen, de politie moet neutraliteit uitstralen, en sinds 1798 kent Nederland een scheiding tussen kerk en staat, weliswaar niet zo streng als in Frankrijk met z’n laïcité, maar toch: we heffen ook geen kerkbelasting zoals Duitsland, de geestelijken die betaald worden moeten het hebben van eigen collectes. We kennen wel het bijzonder onderwijs, dat gefinancierd wordt uit algemene middelen, maar wanneer de politie ineens een nachtmis organiseert, zouden we gek opkijken.

Later begreep ik dat de motie om die politie-iftars te verbieden afkomstig was van Ingrid Coenradie van JA21, en dat is een zeer rechtse partij, die er alles aan doet om vooral niet voor islamvriend versleten te worden. Zie je wel, zeiden weer anderen, het is echt moslimpesten, maar helaas, ook zeer rechtse mensen kunnen soms gelijk hebben. De korpsleiding van de politie gaf gehoor aan de aangenomen motie, en besloot vanaf 1 januari 2027 te stoppen met het houden van publieke, religieuze bijeenkomsten; van alle, dus ook de kerstborrel en het paasontbijt zouden uit het politierepertoire verdwijnen, dat was de grondwettelijke consequentie. Want: in gelijke gevallen, gelijk behandelen.

Maar zo had Coenradie het niet bedoeld: enkel de iftars moesten stoppen, en die leuke kerstborrel mocht er vooral niet onder lijden. Dat vond ik niet zo’n sterk nummer. Hier werd de sluier van onpartijdigheid wel erg hardhandig afgerukt door JA21 zelf.

Ik sprak er over met wat vrienden, zij noemden het „symboolpolitiek van die Coenradie” en toen werd het voor mij alleen maar lastiger, want ik ken een grote waarde toe aan symbolen. Maar juist als religieus burger hecht ik aan een seculier Nederland, waarin we al eeuwen geen ‘bevoorrechte publieke kerk’ meer kennen. Jammer voor die nederduitsch gereformeerden, maar de oorlog tegen Spanje is echt afgelopen. En wil je de godsdienstvrijheid beschermen, dan zal de staat niet de ene religie boven de andere moeten stellen.

Mijn Jakobijnse borst zwol op, maar toen las ik de bezwaren van twee mensen die ik hoog heb: van burgemeester Ahmed Marcouch van Arnhem, oud-politieagent, die in het verleden in Amsterdam zulke iftars organiseerde en overtuigd is van hun nut, zeker in wijken waar de argwaan jegens de politie het grootst is.

En in deze krant deed de socioloog Shervin Nekuee er nog een schepje bovenop: volgens hem zijn die iftars nodig voor „het bewaken van een noodzakelijk fundament: door een ieder gedragen normen en waarden.” En anders dan mijn vrienden sprak ie niet laatdunkend over symbolen, maar hekelde juist de symbolische afbraak die de politie gedwongen werd door te voeren.

Ik voelde de mooie rechte lijn die ik had uitgezet al krommen, en die lijn begon zelfs te kronkelen toen ik nakeek hoeveel moslims er in het voormalig Nederlands-Indië hadden gewoond: zo’n 40 à 50 miljoen.

Het hele idee dat Nederland pas eind jaren zestig , met de komst van ‘gastarbeiders’ werd overvallen door de islam, is wel erg kortzichtig.

Ik sprak ook met Surinamers, die van oudsher in een multiraciaal, multireligieus land wonen. Een en ander is zo bedacht en ingericht door Nederlanders. En in Suriname is Eid-al Fitr, het einde van de vastenmaand, een nationale vrije dag voor iedereen. Evenzogoed geldt dat voor Holi Phagwa, de feestdag van de Hindoes die ook een nationale vrije dag oplevert. Soms kunnen we eens iets positiefs uit ons koloniale verleden leren, en dan zijn we de eersten om juist dat deel te verloochenen.

Nu ja, u snapt het al: door al die stukken, stemmen en bevindingen veranderde ik in deze kwestie van scherpslijper in een pragmatist; wat werkt het beste in de praktijk? Als die politie-iftars de sociale cohesie versterken – en dat is niet onbelangrijk, zie ook het zeer seculiere Frankrijk: ga ermee door.