Je denkt dat je een kennis een dienst hebt bewezen, maar in werkelijkheid geef je een oplichter toegang tot je account. Wat doe je als je WhatsApp is gehackt?

Wie wil er nou niet het dochtertje van die ene collega, vriend of familielid aan een gratis dansles helpen? De afgelopen paar dagen kreeg menig WhatsApp-gebruiker – de dienst heeft zo’n dertien miljoen gebruikers in Nederland – dit berichtje binnen: „Hallo, zou je op Eliska willen stemmen? Ze is de dochter van een vriendin van mij. De eerste prijs is een gratis dansles, en dat zou heel veel voor haar betekenen!” 

Het blijkt een scam. In het bericht staat een linkje dat je verwijst naar een nepwebsite die lijkt op een stemwedstrijd. Daar kun je vervolgens op Eliska stemmen. Vervolgens moet je je telefoonnummer ‘bevestigen’, waarop je een code toegestuurd krijgt. Je denkt dat je Eliska een dienst hebt bewezen, maar in werkelijkheid geef je een oplichter toegang tot je WhatsApp-account.

Vijf vragen over wat ook wel ghost pairing wordt genoemd (‘spookkoppeling’).

1Hoe werkt deze scam?

WhatsApp biedt de mogelijkheid om met meerdere apparaten tegelijk op één account te werken, denk bijvoorbeeld aan web.whatsapp op een laptop. Doordat gebruikers op de link drukken en vervolgens hun telefoonnummer verifiëren, kunnen oplichters een WhatsApp-account koppelen aan een eigen laptop of telefoon. „Hierdoor kunnen ze met berichten meelezen en dus ook berichten versturen”, zegt Eunice Bom van de Fraudehelpdesk. „Zonder dat jij het doorhebt.”

Oplichters kunnen het apparaat van het slachtoffer vervolgens ‘loskoppelen’, waardoor iemand wordt buitengesloten van zijn account. Hiervoor moet de gebruiker wel opnieuw een verificatiecode goedkeuren. 

Door namens de gebruiker weer linkjes te sturen naar vrienden, familie of bekenden, kunnen oplichters toegang krijgen tot nog meer accounts, zoals de afgelopen dagen is gebleken. Dat maakt ghost pairing zo effectief, schrijft Gen Digital, een Amerikaans cybersecuritybedrijf dat er al sinds 2025 voor waarschuwt. „Ghost pairing maakt gebruik van onderling vertrouwen.”

2Wat is het gevaar?

Mee kunnen kijken met WhatsApp-berichten levert oplichters gevoelige informatie op. „Ze kennen je contacten, codes voor websites, misschien heb je weleens een wachtwoord gestuurd naar iemand.” Dit soort gegevens kunnen oplichters gebruiken om in te loggen bij andere diensten. Ook kunnen de gebruikers oude foto’s die verzonden zijn downloaden. „Ze kunnen ook in jouw naam whatsappjes sturen naar bekenden, bijvoorbeeld vrienden om geld vragen. Dat is een groot risico.” In theorie kan een gebruiker ook gechanteerd worden, al heeft de Fraudehelpdesk hier nog geen meldingen van gekregen. 

Bij ghost pairing hoeven gebruikers niet door te hebben dat iemand meekijkt, merkt Gen Digital op. „De telefoon blijft gewoon normaal werken. Veel slachtoffers hebben niet door dat er op de achtergrond een tweede apparaat is toegevoegd.” Juist dat maakt het zo gevaarlijk. „Criminelen bevinden zich in jouw account en kunnen al je gesprekken meelezen, zonder dat je het zelf in de gaten hebt.”

3Hoe groot is de scam?

De scam gaat ook rond in Duitsland. De politie daar waarschuwde vorige maand al voor het ballerina-appje. „In de drukte van het dagelijks leven is een moment van onoplettendheid al genoeg om op een link te klikken die je anders meteen als schadelijk zou herkennen”, schreef de politie. 

„We krijgen de afgelopen paar dagen tientallen meldingen binnen”, zegt Eunice Bom van de Fraudehelpdesk. „Melders zijn divers maar we zien wel weinig mensen onder de 35 jaar. Maar het zou ook kunnen dat jongeren zoiets minder melden.”

Hoeveel Nederlanders precies getroffen zijn is niet te zeggen. Afgaande op medianieuws gaat het bericht veel rond. „Een kennis vroeg me om te stemmen en ik dacht: natuurlijk, ik stuur ook weleens zoiets”, zegt een vrouw die is opgelicht tegen de NOS. „Op de site stond dat er nog maar vijf stemmen nodig waren, dus het was zo gedaan.”

Gen Digital zag vergelijkbare berichten rondgaan in Tsjechië, waarbij gebruikers naar een site werden geleid die Facebook nabootste.

4Wat moet je doen als je gehackt bent of als je wilt checken óf je gehackt bent?

Mocht je gestemd hebben op Eliska, dan is het goed om na te gaan welke apparaten allemaal toegang hebben tot je account. Via de instellingen van WhatsApp kun je ‘gekoppelde apparaten’ aanklikken. Hier is te zien welke apparaten allemaal verbonden zijn met jouw account. Mocht er een apparaat bijzitten dat je niet kent, dan is dat waarschijnlijk van een oplichter. Door erop te klikken kun je dat apparaat uitloggen.

Als je helemaal geen toegang meer hebt tot je account, kan je de app verwijderen en opnieuw installeren. Vervolgens kun je je telefoonnummer opnieuw registreren, WhatsApp stuurt dan een zescijferige code via sms of telefonisch. Alle apparaten worden dan uitgelogd. 

5Gaan dit soort scams vaker rond?

Toeval of niet, maar deze maandag begon de campagne ‘Laat je niet interneppen’, waarin het ministerie van Justitie en Veiligheid en het ministerie van Binnenlandse Zaken waarschuwen voor online scams. „Het kan echt iedereen overkomen, vooral op momenten waarop je gehaast of afgeleid bent”, zegt Aad Lensen, specialist op het gebied van online criminaliteit, tegen persbureau ANP. „Geef jezelf daarom altijd drie tellen, voordat je klikt, reageert of betaalt.”

Bij de Fraudehelpdesk krijgen ze sinds begin dit jaar steeds vaker meldingen als deze binnen. „Eerder kregen we ook meldingen van mensen die via Instagram benaderd werden.” Volgens het CBS is in 2025 17 procent – ongeveer 2,5 miljoen mensen – van de bevolking boven de 15 jaar slachtoffer geworden van online delicten of incidenten.

Kies NRC als voorkeursbron