Animatiefilm ‘Wildwood’ oogt verbazingwekkend realistisch, maar alles wat je ziet, is gemaakt door kunstenaars

Op de rug van een reuzenadelaar schiet de tiener Prue door het Ondoordringbare Woud, belaagd door coyotes in rode 19de-eeuwse uniforms. Prue zoekt haar kleine broertje dat is ontvoerd door kraaien, en komt in een magische burgeroorlog terecht. De grootse avonturenfilm Wildwood ziet er zo realistisch uit, en schiet zo snel voorbij, dat je al snel vergeet dat je naar een verbazingwekkend goed gemaakte stop-motion animatie zit te kijken, rijk aan de prachtigste details.

Er zit niets anders op dan de film nog eens te bekijken, maar dan frame voor frame. Of naar de bijbehorende expositie in Londen te gaan die opende daags nadat Wildwood hier in première ging op het filmfestival. In het Design Museum zie je hoe de film gemaakt werd, met enkele van de 136 zeer gedetailleerde decors: bossen, stadsgezichten en de gothic interieurs waarin de animatoren als onzichtbare goden hun poppen lieten lopen. Met de minibroekjes, de poppen en de poppenhuisachtige kamers die zijn tentoongesteld komt de charme van de nauwgezet handgemaakte wereld volop tot zijn recht. Bovengenoemde adelaar blijkt bijvoorbeeld een stalen skelet bekleed met vierduizend met de hand geplakte veren.

„We proberen alles een natuurlijke uitstraling te geven, zodat de gestileerde vorm naar de achtergrond verdwijnt en je echt bij de personages blijft – ze moeten tot leven komen. Het moest écht voelen, ik wilde de modder, de regen en het textiel voelen”, vertelt Travis Knight, de baas van de Amerikaanse animatiestudio Laika, in Londen aan NRC. Tegelijk, zo stelt hij, blijft de kijker de liefde en toewijding voelen die de makers in ieder aangenaaid knoopje en in iedere beweging hebben gelegd: „Het zijn natuurlijk maar poppen van staal, silicone en textiel, maar de animators blazen ze leven in. Alles wat je ziet, is aangeraakt door kunstenaars en ambachtslieden, draagt hun vingerafdrukken. En dat geeft de film zijn ziel.”

Foto’s Caleb Deschanel

Laika is de onafhankelijke studio voor stop-motion animatiefilms die in 2009 debuteerde met de klassieker Coraline. De studio maakt horror en fantasy, al dan niet vermengd met komedie, in de geest van Tim Burton. Knight werkte eerder als animator aan de Laika-films Coraline, ParaNorman en The Boxtrolls. Zijn regiedebuut was Kubo and the Two Strings. Ook Wildwood heeft hij zelf geregisseerd. Phil Knight, medeoprichter van schoenenmerk Nike, financiert de arbeidsintensieve onderneming van zijn zoon.

Eén seconde film per dag

Op de expositie zie je bakken staan met verschillende gezichten van hoofdpersoon Prue, met ieder zijn eigen uitdrukking. Bij een interview van NRC met het creatieve team liet productiondesigner Nelson Lowry zien hoe je de verschillende gezichtjes eenvoudig op het poppenhoofd klikt. Computeranimatie gebruikt de studio mondjesmaat, om het ambachtelijke gevoel van stop-motion niet te verstoren. Maar de 3D-printer is een belangrijke bondgenoot. Om de emoties van de poppen te tonen, werden in totaal 140.000 gezichten gemaakt. Van Prue bestaan vierenveertig verschillende poppen. Het bos bestaat uit duizend nagemaakte bomen.

Het is duidelijk: snel en eenvoudig gaat het niet, stop-motion. De studio heeft meer dan zes jaar aan de film gewerkt. „Een animator is blij als hij één seconde film per dag kan maken”, zegt Brad Schiff, hoofd animatie. Volgens studiobaas Knight is het ook niet per se leuk werk: „Het gaat tergend langzaam, vergt veel, geestelijk en lichamelijk. Je beweegt als een reus door zo’n verfijnd decor en moet je in allerlei vreemde bochten wringen.” De beloning, legt hij uit, komt pas als je na de opname voor de monitor staat en op play drukt: „Dan besef je dat je een stukje van je eigen leven schenkt aan iets dat uit zichzelf geen leven heeft.”

Lees ook de recensie

‘Wildwood’ is in alle opzichten imponerend: technisch, qua schaalgrootte, maar vooral emotioneel

Wildwood is gebaseerd op het kinderboek van Colin Meloy, tevens zanger van folkrockgroep The Decemberists. Knight kocht de filmrechten al voordat het boek af was. Hoewel het dark fantasy is, heeft het team gestreefd naar een zo realistisch mogelijke uitstraling. De film begint in Portland (Oregon). Om precies te zijn de wijk St. Johns, die Knight „hipstermekka” noemt. Niet toevallig is Portland ook waar de studio ligt en waar de schrijver, de regisseur en de filmmakers wonen.

Productiondesigner Lowry: „Het is moeilijk om de vreemdheid van Portland te categoriseren. Het is niet echt hippie, het is niet helemaal hipster, het heeft zijn eigen speciale smaak.” Kostuumontwerper Deb Cook vult aan: „Portland ademt grote creatieve vrijheid. Dat trekt veel kunstenaars aan, vooral animators. Iedereen hier is iets aan het maken.” Hoe komt Portland zo artistiek? Brad Schiff, hoofd animatie: „Dat komt doordat het altijd regent. Dan zit je veel binnen en moet je wat om handen hebben.”

Verdwaald in de wildernis

Productiondesigner Nelson Lowry ontwierp de werelden van Wildwood. Hij fietste veel rond door de stad en het ernaast gelegen Forest Park: tweeduizend hectare wildernis, twee keer het Amsterdamse Bos. „Ik verdwaalde, kwam in delen waar in geen honderden jaren een mens was geweest. Forest Park is van zichzelf al magisch, het was niet moeilijk om me er magische wezens in voor te stellen.”

Wildwood is een coming-of-age-drama dat een schijnbaar omgekeerd pad volgt: hoofdpersoon Prue begint als zelfverzekerde, bijna-volwassen stadstiener, en wordt in het woud steeds meer een puur kind met een magisch wereldbeeld. Kostuumontwerper Deb Cook: „In het begin probeert Prue zich volwassener voor te doen dan ze is. Maar gaandeweg zie je steeds meer haar ware aard bovenkomen. Ik heb dat geprobeerd te verbeelden door haar kleren eerst krap te laten vallen, later worden ze steeds ruimer.”

Daarnaast is het een film over verlies. Prue raakt haar broertje kwijt. Heks Alexandra probeert uit alle macht haar zoon terug te krijgen. Knight: „Ik heb twee jaar geleden mijn broer verloren, en andere mensen die me dierbaar waren. Dat maakt iedereen mee.” Rouw vormt het hart van de film, zegt hij: „Afwezigheid kan zeer aanwezig zijn. Liefde kan ons zowel verscheuren als optillen. Het is een fundamenteel onderdeel van wat het betekent om te leven. We proberen onze eigen kwetsbaarheden te verweven in de film, en dat herkennen de mensen als authentiek.”