Er valt waanzinnig veel te genieten aan het vernieuwde ‘Cats’, zolang je er niet te lang over nadenkt

„Jellicles doen als Jellicles doen”, zingen de Jellicle-katten. Ze rennen, springen, draaien over het podium van Carré, perfect op de maat van het openingsnummer. Met halfopen mond staar je naar een groep buitengewoon getalenteerde mensen in kattenkostuums. „En ze dansen een Jellicle-dans.”

Ho – wacht eens even. Een meneer op de eerste rij weet niet wat een Jellicle-kat is. Nee meneer, zeg maar niets: de katten hebben het al afgelezen aan dat verbaasde gezicht en willen het – vooruit! – best nog eens uitleggen. In dichtvorm, dat spreekt voor zich. Het hele kattenkoor draagt de verzen voor en smelt samen tot één indrukwekkende, geheimzinnige fluisterstem. Elke kat heeft drie namen, leggen ze uit, waarvan er eentje geheim is. Aan het eind van dit nummer begrijpt nog altijd niemand wat een Jellicle-kat is, maar hé – het klonk wel heel mooi. De choreografie zag er bovendien ook weer fantastisch uit.

Cats: het meesterwerk is pas twee nummers bezig en je staat nu, als toeschouwer, op een cruciaal kruispunt. Blijf je nadenken? Of ga je gewoon genieten van de show?

Het klinkt oneerbiedig om te stellen dat je tussen die twee opties moet kiezen, maar zelfs de grootste Cats-fan zal op een eerlijk moment aan je toegeven dat te veel nadenken het kijkplezier bij Cats ernstig hindert. Op het antwoord op de vraag ‘wat is een Jellicle-kat’ kun je bijvoorbeeld lang blijven wachten.

Dansspektakel

In de musicalbewerking van Old Possum’s Book of Practical Cats, een vrolijke gedichtenbundel van T. S. Eliot uit 1939, is wel iets van een verhaallijn te herkennen: een groep katten (Jellicle-katten, om precies te zijn) komt eens per jaar samen op het Jellicle-bal, waar eentje wordt uitverkoren voor een gloednieuw Jellicle-leven. Die kat wordt herboren. Een bescheiden moraaltje is er ook: iedereen verdient een tweede kans. Zelfs (of júíst) Grizabella de Glamourkat, in al haar vergane glorie. Veel meer plot of stof tot nadenken biedt Cats niet.

Nu het goede nieuws: dat is ook helemaal niet nodig. De muziek van Andrew Lloyd Webber is betoverend, en de musical biedt veel ruimte voor dansspektakel. Niet voor niets was Cats jarenlang de langstlopende productie op Broadway: een goede uitvoering betekent dat je verzekerd bent van twee uur aan topentertainment. En de nieuwe uitvoering door De Graaf & Cornelissen Entertainment is goed. Érg goed.

In het kattenkoor is geen enkele zwakke schakel hoorbaar. Dat is belangrijk, want Cats is een musical waarin het ensemble bij alle nummers (mee)zingt. Soms veelstemmig, soms unisono. Met zorgvuldige dictie maken de katten bijna ieder woord van Florus van Rooijens nieuwe vertaling perfect verstaanbaar – een enorme opgave, tussen al het dansen door (de strakke choreografie van Klevis Elmazaj vergt niet alleen lenigheid, maar ook een héél goede conditie). Ook de solo’s zijn sterk, zoals het prachtig melancholisch gezongen ‘Weemoed’ (‘Memory’) door Nurlaila Karim in de rol van Grizabella.

Kopjes geven

Naast een nieuwe vertaling en choreografie heeft deze bewerking van Cats nog een vernieuwing: de locatie. Het verhaal speelt zich niet (zoals gebruikelijk) af op een vuilnisbelt, maar in het Rijksmuseum. Dat is nogal een verschil. In veel opzichten draagt deze nieuwe setting bij aan het sprookjesgevoel dat Cats toch al met zich meebrengt. Als je eenmaal hebt geaccepteerd dat je naar een groep acteurs in kattenkostuums kijkt die elkaar kopjes geven en verlangen naar reïncarnatie, kun je ook best accepteren dat er intussen een heleboel klassieke schilderijen tot leven komen.

Toch komt de combinatie niet altijd optimaal uit de verf. Als een mens gelijktijdig een kat én een figuur uit De Nachtwacht moet uitbeelden, weet je niet meer precies waar je naar zit te kijken. Een paar katten lijken eerder op het Beest uit Belle en het Beest dan op een kat. Het toppunt van verwarring wordt bereikt wanneer Ko de Theaterkat de rol van een soort superheldenfiguur op zich neemt met de naam Oedipus (OediPOES, snap je?) en Oedipus, om onduidelijke redenen, verkleed is als de zwaan uit het meesterwerk van Jan Asselijn.

Dat neemt niet weg dat zelfs het kattenzwanenkostuum er beeldig uitziet. De crux blijft om er niet te lang over na te denken.

Kies NRC als voorkeursbron