Terwijl de chaos in Washington zich opstapelt, belooft Trump op tournee gouden bergen

Een slechtere week was voor Republikeinen nauwelijks denkbaar. Vlak voor de midterm-verkiezingen op 3 november kwam bijna elke dag wel pijnlijk nieuws naar buiten over de regering-Trump. Begin vorige week ontsloeg de president de veelbesproken Amerikaanse ambassadeur in Griekenland, Kimberley Guilfoyle, na een trits onthullingen van The Wall Street Journal. De voormalige partner van Donald Jr. vroeg een donor een creditcardrekening van 100.000 dollar af te betalen, een actie die het beeld bevestigde dat de president en zijn entourage financieel profiteren van hun functies.

Dan was er nog perswoordvoerder Katie Zacharia die het nauwelijks vijf dagen volhield én moest Trump schoorvoetend toegeven dat het livestreamen van de executie van een terdoodveroordeelde misschien niet zo’n goed idee was.

De chaos maakt nog eens duidelijk hoezeer de president een probleem is voor Republikeinen die hopen een zetel te winnen of te behouden. Niet dat hij zich daar iets van aantrekt: de afgelopen dagen ging Trump juist op een fanatieke tournee langs alle hoeken van het land, van Arizona tot Alaska, en wurmde hij zich tussen al het gedoe in Washington door nadrukkelijk op de voorgrond.

Zwaaien met cheques

Wat tijdens zijn rally’s opvalt, is hoe vaak de president met financiële beloftes of cheques zwaait om kiezers te overtuigen. Soms wekt hij de indruk te geloven dat alleen concrete geldbedragen mensen nog kunnen bewegen Republikeins te stemmen. Een paar voorbeelden:

• Al in september zei Trump op de Republikeinse conventie in Dallas dat elke Amerikaan een cheque van 5.000 dollar zou krijgen áls zijn partij de meerderheid behoudt over zowel het Huis van Afgevaardigden als de Senaat. Ofschoon dit idee voor een ‘Trump-dividend’ nauwelijks steun heeft gekregen (ook niet binnen zijn eigen partij, waar sommigen dit zien als socialisme), blijft hij er de afgelopen dagen op terugkomen. Volgens economen pakt het plan vermoedelijk desastreus uit voor de al veel te hoge staatsschuld.
• Nog een favoriet thema in zijn optredens: ongeveer een miljoen Amerikanen krijgen deze maand een cheque van 500 dollar omdat ze „te veel” zouden hebben betaald aan Obamacare. Dit gebeurt vooral in ‘rode’, Republikeinse staten (waar de federale regering het programma relatief vaak runt, en niet de staten zelf), en gaat gepaard met een ‘persoonlijke’ brief van Trump waarin hij zijn voorganger Joe Biden de schuld geeft. De claim is ronduit misleidend: veel mensen die het geld krijgen, moesten het afgelopen jaar meer betalen voor hun zorgverzekering omdat Republikeinen minder geld hebben vrijgemaakt voor Obamacare.
• Miljoenen ouderen krijgen tot slot in oktober een cheque van 90 dollar voor gestegen zorgkosten, ook expliciet op initiatief van Trump. De president gebruikt daarvoor een fonds uit 2008 dat volgens hem nooit is gebruikt.
• Iets minder prominent aanwezig in de speeches, maar opvallend qua timing: vorige week bleek dat de maandelijkse Social Security-uitbetalingen, een soort AOW, in 2027 met meer dan 3 procent stijgen. Dat is een van de grootste toenames in jaren. Tot slot hebben 60 miljoen Amerikaanse kinderen inmiddels een ‘Trump-account’, een soort beleggingsrekening, die begint met 1.000 dollar.
• En maandag kwam het ministerie van Landbouw met een steunpakket van 8 miljard dollar voor boeren. Uit dit fonds worden eenmalige steunbetalingen aan individuele boeren gedaan „tijdens tijdelijke marktverstoringen en bij hogere productiekosten”.

Iran-oorlog drijft prijzen op

Het presidentiële smijten met geld is zeker niet nieuw. Zowel Joe Biden als Donald Trump stuurde tijdens de coronacrisis cheques naar Amerikanen, beide keren vergezeld van een plechtige brief die hun eigen inspanningen prees.

In 2020 hielp het Donald Trump niet aan winst en ook nu is het maar de vraag hoe effectief zijn vage beloftes zijn. Ik heb in de VS nog geen Amerikaan over de beloftes gehoord en ook in deze reportage van The New York Times over een bijeenkomst van de president in Alaska klonk vooral scepsis.

Al met al heeft het schermen met geld iets wanhopigs. Trump geniet nog de goedkeuring van 37 procent van de Amerikanen, een dieptepunt van zijn presidentschap. Dit komt voor een groot deel door de impopulaire Iran-oorlog en haar prijsopdrijvende effecten (met name aan de benzinepomp). In september kwam de inflatie uit op 3,7 procent vergeleken met dezelfde maand een jaar eerder, zo bleek vorige week. Dat was hoger dan verwacht en is voor veel Amerikanen vermoedelijk een stuk concreter dan vage beloftes van een cheque.

Kies NRC als voorkeursbron