De nieuwe zeehondenopvang in Lauwersoog was ‘mogelijk te optimistisch’ over bezoekersaantallen en bouwkosten. Nu dreigt faillissement

Op de snelweg van Assen naar Groningen, op een billboard waar meestal keukens en badkamers worden aangeprezen, staart een zeehond met grote ogen naar passerende automobilisten. Het is een van de vele campagnes van het Werelderfgoedcentrum Waddenzee (WEC) – het voormalig zeehondencentrum Pieterburen – waarmee donaties worden gevraagd. WEC heeft een schuld van 2,8 miljoen euro en kondigde 12 oktober aan binnen twee weken waarschijnlijk faillissement aan te moeten vragen. Sindsdien is al meer dan 1 miljoen euro gedoneerd. 

Anderhalf jaar geleden betrok het zeehondencentrum een nieuw gebouw in de haven van het Groningse Lauwersoog, waar ook de veerboot naar Schiermonnikoog vertrekt. Daarvoor kregen zieke, gewonde, zwakke of verweesde zeehonden sinds 1971 onderdak in Pieterburen, waar Lenie ’t Hart de opvang begon in haar achtertuin. In die tijd kwamen de dieren bijna niet meer voor in de Waddenzee. Maar bij de telling in de Nederlandse Waddenzee in 2025/2026 werden 8.981 grijze en 7.285 gewone zeehonden geteld. 

Het centrum in Lauwersoog, met meer aandacht voor educatie over de zeehond en de Waddenzee en minder ruimte voor opvang, ging open in april 2025. Het gebouw, ontworpen door de Deense architect Dorte Mandrup, is groot en modern. Op de bovenste verdieping worden de zeehonden, met uitzicht op de Waddenzee, verzorgd. In het WEC werken veertig mensen. Naast dat zeehonden worden opgevangen, worden ook onderzoeken gedaan, bijvoorbeeld secties.

Lees ook

Pieterburen moet verder zonder het zeehondencentrum: ‘Begrijpelijk, maar jammer voor het dorp’

Minder bezoekers

In het WEC moest de Waddenzee experience – een „interactieve” tentoonstelling over onder meer de kwetsbaarheid van de Waddenzee – een publiekstrekker worden, maar al snel bleken de bezoekersaantallen tegen te vallen. Pieterburen telde per jaar zo’n 80.000 bezoekers; Lauwersoog zou er 150.000 moeten kunnen aantrekken. In het eerste jaar bezochten uiteindelijk 100.000 mensen het WEC.

De organisatie stelt in een verklaring ”mogelijk te optimistisch te zijn geweest over de bezoekersontwikkeling en het tijdig opvangen van tegenvallers”.

Er waren al eerder problemen. De bouw van het pand kostte 43,7 miljoen euro: 17 miljoen euro meer dan geraamd. Om die hogere kosten te dekken, investeerde Het Waddenfonds 9,6 miljoen euro extra en de provincie Groningen 7,7 miljoen. En de gemeente Het Hogeland betaalde ook 3 miljoen mee aan de bouw. Nog steeds heeft het WEC bij meerdere bouwbedrijven rekeningen openstaan. Ook heeft het centrum 9 miljoen euro geleend van de Nederlandse Waterschapsbank, waar de gemeente garant voor staat.

In het najaar van 2025 informeerde het WEC de gemeente en de provincie over de financiële problemen, stelt de organisatie in een verklaring. Een jaar later maakten die bekend het zeehondencentrum niet verder financieel te steunen. Volgens de provincie hebben gesprekken met het WEC niet tot een „toekomstbestendige oplossing geleid, omdat de financiële problemen te groot zijn”. 

Lees ook

Zeehonden ‘redden’ in een boodschappentas of teiltje: het doet meer kwaad dan goed

D66 en Partij voor de Dieren

De D66-fractie in de Provinciale Staten van Groningen heeft voor woensdag een spoeddebat aangevraagd over het dreigend faillissement. Ook in de gemeente komt een debat en in de Tweede Kamer heeft D66 Kamervragen gesteld. Verder wil de Partij voor de Dieren dat het kabinet het centrum financieel steunt. Staatssecretaris Silvio Erkens (VVD, Dierenwelzijn) zei vorige week uit te willen zoeken wat mogelijk is vanuit het Rijk, maar wil óók weten hoe de financiële toestand is ontstaan en of sprake is van een eenmalig of structureel tekort.

Er worden al jaren minder zeehonden opgevangen. In 2011 werden in Pieterburen nog zo’n achthonderd dieren opgevangen, het WEC heeft plek voor maximaal 75 zeehonden. Momenteel worden 70 zeehonden verzorgd in het WEC. In het Zeehondenakkoord, dat het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, de kustprovincies, vijf zeehondencentra in Nederland en twee stichtingen in 2020 sloten, is afgesproken dat de opvang van zeehonden moest worden beperkt tot maximaal 5 procent van de aanwas. Dat is het aantal geboren pups dat jaarlijks door onderzoekers van Wageningen University wordt geteld. Naast het WEC vangen ook Ecomare op Texel en A Seal in Stellendam zeehonden op. 

Intussen gaat in het zeehondencentrum in Lauwersoog het werk door, ondanks de onrust over het mogelijke faillissement. Zondag is nog een aangesterkte zeehond losgelaten in de Waddenzee. 

Lees ook

Visnetten, plastic zakken, open frisbees: nieuwsgierige zeehondenpups kunnen verstrikt raken in alles