Scholen moeten je niet alleen leren hoe je slaagt voor je examens, maar ook hoe je slaagt in het leven

Na zes jaar vwo, wat weet ik nu echt over het leven? Op de middelbare school leren we ontzettend veel. Toch vraag ik me af hoeveel van die kennis we later echt nog gaan gebruiken. Wat heb ik aan het oplossen van logaritmische functies, kwantummechanica of systematische naamgevingen? We leren te weinig over het volwassen leven.

Op 8 juli 2026 kwam het nieuws dat havo-scholen vanaf volgend schooljaar meer praktijkgerichte vakken mogen aanbieden. Toch vind ik dat dit niet alleen op havo-scholen moet gebeuren, maar op alle middelbare scholen. Ik vind daarom dat alle middelbare scholen meer aandacht moeten besteden aan praktische vaardigheden die leerlingen voorbereiden op het zelfstandige leven.

Op het moment dat je 18 jaar wordt, krijg je veel te maken met allemaal nieuwe verantwoordelijkheden. Denk bijvoorbeeld aan een zorgverzekering, belastingaangifte, studiefinanciering of het gebruik van DigiD. Hoewel je hier vroeg of laat mee te maken krijgt, weten niet alleen ik, maar ook veel andere jongeren er nauwelijks iets over.

Ik vind het allemaal niet ingewikkeld klinken, maar als je nog nooit met deze zaken in aanraking bent geweest, kan het behoorlijk lastig zijn. Uit onderzoek van de Rijksoverheid blijkt dat ruim de helft van de jongeren stress ervaart of zich zorgen maakt over wat zij moeten regelen wanneer zij 18 worden. Daarom is het belangrijk dat hier meer aandacht aan wordt besteed.

Gevolgen van bepaalde keuzes

Op financieel gebied kunnen praktijklessen veel helpen. Je komt namelijk veel in aanraking met online aankopen, abonnementen en andere manieren om geld uit te geven. Je moet wel weten wat de gevolgen kunnen zijn van bepaalde keuzes die je maakt. Uit onderzoek van Wijzer in geldzaken dat werd genoemd door de Belastingdienst, blijkt dat ongeveer 35 procent van de jongeren zich niet goed voorbereid voelt om later hun eigen geldzaken te regelen.

Veel vrienden van mij weten niet eens hoe ze moeten sparen. Hoe gaan ze dit in het volwassen leven doen? Tegelijkertijd vindt 75 procent van de jongeren het belangrijk om op school iets te leren over geldzaken. Dit laat zien dat niet alleen ik het een probleem vind, maar dat veel jongeren er zo over denken.

Een Engels mondeling over literatuur of kennis van de onderdelen van het menselijk lichaam is belangrijk, maar daarmee ben je niet automatisch voorbereid op de maatschappij. Zelfstandig worden gaat namelijk niet alleen over geldzaken of dingen regelen. Je moet namelijk ook weten hoe je jezelf redt op de arbeidsmarkt. Hoe schrijf ik een professioneel cv? Hoe presenteer ik mezelf goed tijdens een sollicitatiegesprek?

Ik wist helemaal niet hoe ik een cv moest maken toen ik ging solliciteren. Of hoe ik een motivatiebrief schreef. Door zulke vaardigheden te oefenen op school, gaan wij als jongeren beter voorbereid de arbeidsmarkt op en zijn we beter voorbereid op het volwassen leven. Dat maakt het onderwijs niet alleen gericht op toetsen, maar ook op wat leerlingen met kennis kunnen doen.

Niet iedereen dezelfde thuissituatie

Toch denken anderen daar anders over, omdat zij vinden dat ouders deze dingen aan hun kinderen moeten uitleggen. Dat klopt natuurlijk: ouders kunnen hun kinderen veel leren over het volwassen leven. Toch heeft niet iedereen dezelfde thuissituatie. Het ene kind krijgt thuis veel uitleg, terwijl een ander kind het hier nooit thuis over heeft. School kan er daarom voor zorgen dat alle leerlingen dezelfde basiskennis hebben, zodat iedere leerling later dezelfde kansen krijgt.

Ik vind daarom dat scholen een paar praktische lessen per jaar aan het onderwijs zouden moeten toevoegen. Denk bijvoorbeeld aan: ‘Wat verandert er wanneer ik achttien jaar word?’, ‘Hoe regel ik een zorgverzekering en toeslagen?’ en ‘Hoe voer ik een goed sollicitatiegesprek?’

Het hoeft echt geen apart vak te worden dat je iedere week krijgt, maar hier en daar een lesje zou al een groot verschil kunnen maken. Uiteindelijk worden we namelijk allemaal een keer volwassen en zullen we allemaal te maken krijgen met deze zaken. Je hebt dan niet zo veel aan alleen goede cijfers op je rapport. Scholen moeten je daarom niet alleen leren hoe je slaagt voor je examens, maar ook hoe je slaagt in het leven.