Hoe bredere perrons en nieuwe wissels in Meppel storingen moeten verminderen en 45 seconden reistijd schelen

Nu de argeloze reiziger op perron 3 van station Meppel toevallig staatssecretaris Annet Bertram tegen het lijf loopt, wil hij haar toch even aanspreken. ‘U loopt hier nu wel met al die camera’s, maar wat gaat u doen? We hebben hier wekelijks storingen. Elke keer als ik op dit traject reis, zit ik in de stress.’

Je zou bijna denken dat de man door het ministerie is ingehuurd. Want Bertram (Infrastructuur, CDA) kan hem op zijn wenken bedienen. ‘Die 183 miljoen euro gaan zeker helpen’, zegt ze met een glimlach. Dan verlaat ze met haar gevolg van tevreden burgemeesters, wethouders en spoorbestuurders het perron.

Vrijdag was het erop of eronder. Toen besloot het kabinet welke infrastructurele projecten de komende jaren wel kunnen doorgaan, en welke (voorlopig) niet. Om 18 miljard te kunnen investeren in het wegwerken van achterstallig onderhoud, werden 31 werken geschrapt.

Goednieuwsshow

Deze maandag maakt de staatssecretaris een goednieuwsshow langs projecten die wél doorgaan: het hsl-viaduct bij Rijpwetering, het spoor bij Ermelo en de aanleg van de Nedersaksenlijn. Minister Vincent Karremans (Infrastructuur) kon zijn ereronde langs bruggen die eindelijk worden opgeknapt niet maken: hij moest zijn lange werkweken met ziekte bekopen.

Ook de aanpak van de beruchte spoorzone bij Meppel overleefde de schifting, tot opluchting van de aanwezige bestuurders. De poort van en naar het Noorden is een ‘flessenhals’: één defecte bovenleiding en een landsdeel is afgesneden.

Zo is het maandag toch een beetje alsof Sinterklaas in Meppel aanmeert. Al maant projectleider Michel la Faille het hoge bezoek achter de witte veiligheidsbelijning op het perron te blijven: ‘We blijven van ProRail.’

Haagse miljoenen

La Faille heeft de staatssecretaris net uitgelegd wat de spoorbeheerder met de Haagse miljoenen gaat doen. Perron 1 wordt verlengd, er komt een vierde perron en wissels worden verwijderd en vervangen. De maatregelen moeten resulteren in extra capaciteit en een reistijdverkorting van 45 seconden per trein. ‘Minder storingen, dat is het doel.’

Dat hoort Bertram graag. De afgelopen dagen werd de staatssecretaris gefronteerd met veel teleurstelling. In het oog springende projecten sneuvelden, zoals Zuidasdok bij Amsterdam en de Randstadrail.

‘De regio’ kwam er goed vanaf, luidden daarom de eerste analyses. ‘Dat is overdreven’, reageerde het Dagblad van het Noorden in het hoofdredactionele commentaar. ‘Het grootste deel van de inframiljarden gaat nog altijd naar het Westen en Eindhoven.’

Geschrapt of niet

Het is maar hoe je het bekijkt. In het Oosten werd de verbreding van de N35 gespaard, net als de aanpak van de N36 en N50. Wat sneuvelde was de aanpak van de vaarweg tussen Arnhem en het Twentekanaal en het creëren van ligplaatsen in de IJssel.

Groningen en Drenthe slaakten een zucht van verlichting, omdat er geen streep ging door de Nedersaksenlijn. Maar: die spoorverbinding van Groningen via Stadskanaal en Emmen naar Twente wordt bekostigd met geld dat eerder gereserveerd was voor de Lelylijn, een snelle treinverbinding tussen het Noorden en de Randstad.

Die lijn is opnieuw op de lange baan geschoven. Er komt wéér een commissie die moet studeren op een alternatieve financieringswijze. Die staat onder leiding van voormalig DNB-president Klaas Knot, die eerder dit jaar over precies die vraag al een advies produceerde.

Bovendien sneuvelden twee andere projecten die uit de Lelylijn-miljarden zouden worden bekostigd. De beloofde verdubbeling van de N33 richting de Eemshaven komt er slechts gedeeltelijk. De sluizen in de Afsluitdijk bij Kornwerderzand worden niet verbreed.

Eensgezindheid in het Noorden

Op het station van Meppel staan de Friese en Drentse verkeersgedeputeerden gebroederlijk naast elkaar: het spoor vanuit Meppel loopt naar Leeuwarden en Assen. Maar waar Bart van Dekken in zijn handen mag knijpen, overheerst bij Matthijs de Vries de teleurstelling.

‘Wij zijn op het gebied van mobiliteit in het Noorden eensgezind’, zegt de Friese provinciebestuurder. ‘Maar als het om specifieke projecten gaat, hebben we er als Friesland nu meer de balen van dan mijn collega in Drenthe.’

Ook het gehoopte spoorviaduct over het Van Harinxamakanaal bij Leeuwarden sneuvelde namelijk. ‘Bij een grote woningbouwlocatie nota bene. Dat vinden wij onverkoopbaar.’

En dan ging er ook nog een streep door de 251 miljoen euro voor de aanpak van de veerverbinding met Ameland. Dat is nodig, omdat de vaargeul dichtslibt. ‘Daar hebben we een paar jaar geleden uren over gepraat met de toenmalige minister. En dat is zo weer weg.’

Rijk versus regio

Staatssecretaris Bertram doet niet mee aan het gezelschapsspel ‘rijk versus regio’. De besluitvorming is ‘systematisch’ aangepakt, benadrukt ze nog eens, door het ‘stappenkader’ haast met wetenschappelijke precisie te doorlopen. Ze begrijpt dat er flink gebaald wordt. In een eerdere baan als gemeentesecretaris van Den Haag was ze zelf betrokken bij de Randstadrail. ‘Natuurlijk heel vervelend dat daar nu geen geld voor is.’

Maar vergeet niet, zegt ze: ‘Naar de Randstad gaat nog altijd gigantisch veel geld.’ Wat de projecten in andere provincies heeft geholpen, is dat er op Prinsjesdag 300 miljoen euro extra voor ‘de regio’ werd uitgetrokken. ‘Daarvan hebben we gezegd: die gaan dan ook naar de regio.’

Zij verwacht dat er in de Tweede Kamer, die er binnenkort over debatteert, nog flink gekwartet gaat worden. Maar de instructie is helder: als het parlement meer wil, dan moet het daar zelf extra geld voor zien te vinden. De Friese gedeputeerde De Vries houdt de moed erin. ‘Dat is wat ons betreft dan ook de boodschap.’