Op deze basisschool krijgen de kinderen tweetalig onderwijs. ‘Handig als ik later profvoetballer ben’

‘Today, we are going to learn about patterns.’ Juf Esmee Haan spreekt de kleuters die zich in een kring om haar hebben verzameld toe terwijl ze gekleurde blokjes voor ze neerlegt. Op jenaplanschool De Lanteerne in Nijmegen krijgen kinderen vanaf de kleuterklas standaard de helft van de lessen in het Engels.

Voordat de les begint, maken de kleuters zelf een kring met bankjes. ‘Please carry the bench with two people, not alone’, zegt juf Esmee tegen twee kleuters die proberen de bankjes in hun eentje te dragen. De kinderen volgen de Engelse instructies op zonder vragen te stellen. Reageren doen ze meestal in het Nederlands. ‘Er moet een bankje bij, anders is de circle te klein!’

Tweetalig onderwijs

Sinds augustus mogen alle basisscholen overstappen op tweetalig onderwijs in het Engels, Duits of Frans. Dit besluit volgde op een pilot van OCW, uitgevoerd door Nuffic, de organisatie voor internationalisering van het onderwijs. ‘De wereld en de arbeidsmarkt veranderen snel en worden steeds internationaler, scholen willen kinderen hierop voorbereiden’, zegt projectmedewerker Yeelen de Jong. De proef begon in 2014 en duurde negen jaar, waarbij de invloed van Engelse en Nederlandse les op de taalontwikkeling van kinderen werd onderzocht. In totaal deden veertien basisscholen mee.

‘Ik verwacht niet dat veel scholen zullen overgaan op tweetalig onderwijs’, zegt Kimberly van Doorenmalen, netwerkcoördinator bij Nuffic. ‘Het implementeren kost veel tijd en moeite en niet elke school heeft er behoefte aan. Er zijn nu drie scholen bijgekomen die Engelse lesdagen gaan invoeren. In de grensregio is interesse in Duits onderwijs, voor Franse lessen is nog weinig animo.’

Een lokaal verderop leest juf Naomi Baaij de middenbouwklas voor uit Superworm. ‘Can everyone see the pictures?’ Ondertussen eten de kinderen hun trommeltjes leeg. Boven het geluid van geknisper en gekraak van appels en koekjes klinkt de Engelse vertolking van het kinderboek. ‘Superworm is super-long. Superworm is super...?’ Baaij kijkt vragend rond in het lokaal. ‘Strong!’ roepen de kinderen.

Bob (6), Fame (6) en Otis (8) vinden het verhaal over Superworm leuk en kunnen het goed volgen. ‘Als ik een woord niet weet, dan vraag ik het aan een van de oudere kinderen, of aan juf’, vertelt Otis. ‘Ik kan ook Frans’, zegt Bob, ‘ik ben namelijk een keer in Frankrijk op vakantie geweest.’ Otis zou graag Koreaans leren op school, ‘gewoon, dat lijkt me leuk’. Fame vindt het prima om Engels te leren, maar als ze later groot is, denkt ze niet dat ze het veel zal gebruiken.

In trek

Tweetalig onderwijs is in trek, ziet Hedi Kwakkel. Ze is kwaliteitscoördinator op basisschool De Lanteerne en vanaf het begin betrokken bij het tweetalige onderwijs. Een tijdlang had de school een wachtlijst. ‘We zouden ook wel willen uitbreiden, maar dat kan helaas niet.’

Volgens Kwakkel is de voornaamste reden dat ouders tweetalig onderwijs kiezen het feit dat ze zelf moeite hadden met de Engelse taal. Wieteke Faber (42) is een van hen. ‘Ik volgde vijf jaar lang bijles nadat ik ooit een drie had gehaald.’ Voor haar drie kinderen wilde ze dat niet. Haar oudste zoon Sam (11) heeft ondanks de Engelse lessen moeite met de taal. ‘Ik denk dat we achteraf een andere school hadden gekozen, maar doordat hij de taal nu leert, heeft hij het misschien wel makkelijker op de middelbare school.’

Veel ouders vinden daarnaast wereldburgerschap belangrijk. Door hun kinderen de Engelse taal van jongs af aan te leren, zijn ze vaak internationaler georiënteerd. De kinderen van Dieke de Koning (41) kunnen dankzij de Engelse lessen op vakantie met andere kinderen praten. Ze vindt het fijn dat Juno (9) en Len (6) de taal nu al leren, zodat ze een voorsprong hebben als ze naar het voortgezet onderwijs gaan. ‘En tijdens het hoger onderwijs, als ze daar komen.’

Geen ‘eliteding’

Beide moeders vinden dat alle kinderen de taal moeten leren vanaf de kleuterklas. ‘Het moet geen ‘eliteding’ worden, alle kinderen zouden deze kansen moeten krijgen.’ Volgens de moeders draait hun keuze niet om een voorbereiding voor toekomstige studies en carrières. ‘We vinden het gewoon belangrijk dat ze kennis hebben van een taal die steeds belangrijker wordt.’

Jelle (8) vindt het fijn om Engelse les te krijgen en zou er op de middelbare school wel mee willen doorgaan. ‘Handig als ik profvoetballer word, want dan is de kans groot dat ik Engels moet spreken.’

Evi (11) denkt dat het van pas zal komen als ze later gaat werken. ‘In business of zo.’ Karah en Sis (11) vinden het eveneens nuttig voor hun toekomst. Of ze vinden dat ze een voorsprong hebben? ‘Ja, want ik kan het beter dan mijn vrienden op andere scholen.’

Klassendiscussie

Een van de bovenbouwklassen organiseert vandaag een klassendiscussie die volledig in het Engels wordt gevoerd. Vanaf de bovenbouw worden leerlingen aangespoord om op de Engelse lesdagen vooral in het Engels te communiceren met de leerkrachten en medeleerlingen, vertelt Kwakkel. Lennon (10) leidt het gesprek, dat hij samen met Lasse (12) en Mac (11) heeft voorbereid. ‘Today we talk about the weeksluiting, with theme kinderboekenweek.’ Het eerste onderwerp van de discussie is het opruimen van de klas aan het einde van de week. ‘He does the plants wateren.’

De ene leerling heeft er volgens Kwakkel meer moeite mee dan de andere. ‘Niet alle kinderen vinden het even leuk, sommigen durven het niet, terwijl ze het wel heel goed kunnen.’ In het lokaal gaat een vinger omhoog. ‘Ik dacht dat we misschien...’ ‘English!’, roepen zijn klasgenoten in koor.