VS-gezant Witkoff ontmoet woensdag Poetin in Moskou
• Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
Liveblog
Rusland gebruikte clusterbommen bij aanvallen op historisch centrum Kyiv, zegt Zelensky
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky beschuldigt Rusland ervan clusterbommen te hebben gebruikt bij raketaanvallen op Kyiv vannacht. De aanvallen doodden minstens één persoon en verwondden 24 anderen. De mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch veroordeelde Rusland afgelopen augustus al voor het gebruik van clustermunitie tegen burgers.
In een clusterbom zitten tientallen tot honderden kleinere bommetjes die zich verspreiden over een groot oppervlak en dan los van elkaar exploderen. Het is een extreem dodelijke vorm van munitie die niet een gericht doelwit raakt, maar binnen een grote radius veel schade veroorzaakt. Oekraïne en Rusland hebben beide het internationale verdrag tegen het gebruik van clustermunitie niet ondertekend. Desondanks is de inzet ervan zeer omstreden.
Volgens Zelensky vuurde Rusland in totaal 21 raketten, waarvan drie met clusterkoppen, af op de hoofdstad. Daarbij werden onder meer woonhuizen, energiecentrales, winkelcentra en het openbaar vervoer beschadigd. Een van de clusterbommen raakte het historische centrum van Kyiv en beschadigde een monumentaal klooster.
De aanvallen kwamen vlak nadat de Amerikaanse onderhandelaar Steve Witkoff bij de Russische president Poetin op bezoek was geweest. Witkoff noemde Poetin een ‘humanitarian’, dat betekent zoiets als een zeer menslievend persoon.
Lisa Belt
Reddingswerkers in het puin van een supermarkt na de raketaanvallen vannacht. Bron Maxym Marusenko / EPA Oekraïne ontvangt lichamen van 252 militairen van Rusland
Het Oekraïense leger heeft vandaag de lichamen van 252 militairen ontvangen van Rusland. Oekraïne heeft op zijn beurt 25 lichamen van Russische militairen overgedragen. De overdracht is mogelijk gemaakt door het Rode Kruis en een van de weinige vormen van samenwerking tussen Rusland en Oekraïne, naast de uitwisseling van krijgsgevangenen.
Oekraïne bevestigt nog niet dat de 252 ontvangen lichamen ook daadwerkelijk van Oekraïense militairen zijn. De autoriteiten gaan dat eerst nog onderzoeken. Volgens Oekraïne heeft Rusland in het verleden Russische militairen overgedragen.
De laatste overdracht van lichamen van omgekomen militairen vond plaats in februari. Oekraïne ontving toen 261 lichamen van Rusland. Het is nog steeds niet duidelijk of het daadwerkelijk allemaal Oekraïense militairen waren.
Yassin Boutayeb
Nieuwe samenwerking met Navo moet Oekraïne sneller en makkelijker toegang geven tot militair materieel
Oekraïne gaat samenwerken met de Nato Support and Procurement Agency, de centrale inkooporganisatie voor wapens en ander militair materieel van de Navo. De bedoeling is dat Oekraïne zo sneller en goedkoper wapens en bijvoorbeeld militaire uitrustingen kan kopen. Nu moet Kyiv eerst op bilateraal niveau onderhandelen als het specifiek materieel nodig heeft.
Het is niet duidelijk wat voor wapens Oekraïne precies kan gaan kopen met de nieuwe samenwerking. Oekraïne heeft met name veel Amerikaanse Patriot-raketten nodig om Russische ballistische raketten uit de lucht te schieten. President Zelensky meldde onlangs nog dat de VS bewust de levering van de raketten aan Oekraïne vertragen.
Jacqueline Borsboom, directeur operationele ondersteuning van NSPA, zegt tegen de Financial Times dat Oekraïne gebruik kan gaan maken van ‘expertise op het gebied van inkoop, ondersteunende diensten’ en toegang krijgt tot ‘een gevestigde industriële basis’. ‘Oekraïne kan bijvoorbeeld zeggen: ‘We hebben dertigduizend uniformen nodig en willen jullie de opdracht geven om die te kopen’.’
Vorige week organiseerde het Navo-agentschap nog een evenement met 150 Oekraïense bedrijven. Daar werd onder meer uitgelegd hoe de fabrikanten zich bij NSPA konden registreren om mee te dingen naar potentiële contracten. Navo-lidstaten zouden dan in theorie ook wapens kunnen kopen van Oekraïense bedrijven, die zich in rap tempo hebben gespecialiseerd in de productie van met name drones.
Yassin Boutayeb
Kyiv bestookt na bespreking Witkoff en Poetin over vrede
De Oekraïense hoofdstad Kyiv is in de nacht van woensdag op donderdag de hele nacht bestookt met Russische raketten, aldus de autoriteiten. Zes mensen raakten gewond. Volgens burgemeester Vitali Klitsjko van Kyiv moesten vier van hen naar het ziekenhuis worden gebracht.
De aanval vond plaats vlak na de bespreking van de Russische president Vladimir Poetin en de Amerikaanse gezant Steve Witkoff om de onderhandelingen over de oorlog vlot te trekken. Rusland verklaarde klaar te zijn om besprekingen met Oekraïne en de Verenigde Staten te hervatten.
De Amerikaanse president Donald Trump zei na de bespreking dat de landen niet eerder zo dichtbij het beëindigen van de oorlog zijn geweest. Maar Moskou zei dat er weinig 'substantie' zat in de Oekraïense en Europese vredesvoorstellen die Witkoff hem had voorgelegd.
(ANP)
Witkoff spreekt met Poetin over Oekraïne-oorlog, Rusland laat Amerikaanse gevangene op verzoek van Trump vrij
Rusland heeft de Amerikaanse gevangene Stephen Hubbard na vier jaar in de cel vrijgelaten, zodat hij kan terugkeren naar zijn thuisland. Dat heeft de Russische president Vladimir Poetin vandaag bekendgemaakt, op de dag dat hij in St.-Petersburg spreekt met de Amerikaanse toponderhandelaar Steve Witkoff over de oorlog in Oekraïne. Hubbard is naar het vliegveld van St.-Petersburg gebracht.
De vrijlating van de 74-jarige Hubbard volgt op een verzoek van Trump. ‘Het is tijd dat hij terugkomt’, zei Trump gisteren. Hubbard is een gepensioneerde docent die in Oost-Oekraïne woonde en gevangen werd genomen kort na de grootschalige Russische invasie in 2022. Rusland beschuldigde hem ervan als huurling voor Oekraïne te vechten en veroordeelde hem in 2024 tot ruim zes jaar in een strafkolonie. Volgens Washington en Hubbards advocaat zijn de beschuldigingen ongegrond.
Stephen Hubbard in de rechtbank in Moskou in 2024. Bron Moscow City Court Press Service De vrijlating kan gezien worden als een signaal van goodwill van Poetin richting Trump, die zegt dat de VS er niets voor terug hoefden te geven. De Amerikaanse president heeft de laatste tijd forse druk uitgevoerd op Oekraïne om de oorlog te beëindigen. Hij laat het echter na dat ook te doen bij Poetin, die niets heeft afgezwakt van zijn eisen over onder meer het annexeren van grote delen van Oekraïne. Bovendien heeft Trump een streep gezet door een onlangs door het Congres aangenomen sanctiepakket tegen Rusland.
Eerder schortte Trump al sancties op de export van Russische diesel op, zodat Rusland weer diesel kan leveren aan de VS en de wereldmarkt. In het kader van de ‘dieseldeal’ maakte het Kremlin vandaag ook bekend dat de eerste tanker donderdag richting de VS zal vertrekken. De tanker zal zo’n 40 duizend ton diesel vervoeren. Volgens het Kremlin volgen er later meer leveringen. Rusland zal ‘naargelang zijn capaciteiten’ aan de Amerikaans wensen voldoen.
Witkoff bedankte Poetin tijdens het bezoek voor de leveringen en de vrijlating van Hubbard. Hun gesprek is achter gesloten deuren verdergegaan. Concrete vorderingen op het gebied van de oorlog met Oekraïne zijn er vooralsnog niet. Eerder deze week was hij in Oslo om te spreken met onder anderen de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Naar eigen zeggen bracht Witkoff ‘enkele ideeën’ mee voor een vredesakkoord, zonder daar verdere details over te geven. Hij zet in op directe gesprekken tussen Rusland en Oekraïne.
Thom Canters
Witkoff (links) schudt de hand van Poetin tijdens zijn bezoek aan St.-Petersburg.Bron ANP / EPA VS-gezant Witkoff ontmoet woensdag Poetin in Moskou
De Amerikaanse speciale gezant Steve Witkoff heeft woensdag een ontmoeting met de Russische president Vladimir Poetin in Moskou, meldt persbureau AFP op gezag van een Amerikaanse regeringsfunctionaris. Jared Kushner, schoonzoon van president Donald Trump, neemt via een videoverbinding deel aan het gesprek.
De ontmoeting tussen Witkoff en Poetin is bedoeld om ‘voort te bouwen op de vooruitgang’ die dinsdag in Oslo is geboekt en om de weg vrij te maken voor rechtstreekse driepartijengesprekken tussen Kyiv, Moskou en Washington, aldus dezelfde functionaris.
Witkoff sprak in de Noorse hoofdstad met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. ‘Oekraïne kwam met nieuwe ideeën en voorstellen die in detail zijn besproken’, aldus de functionaris. ‘De partijen hebben zinvolle vooruitgang geboekt in het afstemmen van een gezamenlijke aanpak voor het contact met Rusland en het bevorderen van het diplomatieke proces.’
Washington en Kyiv proberen een breuk te herstellen, die onder meer was ontstaan na Trumps aankondiging van een dieseldeal met Rusland en zijn druk op Zelensky om een einde te maken aan de oorlog. (ANP)
WSJ: Niet regering-Trump, maar Musk verantwoordelijk voor inperken Starshield Oekraïne
Techmiljardair Elon Musk zou verantwoordelijk zijn voor het inperken van het satellietinternet vorige week in Oekraïne. Dit melden VS-functionarissen en andere ingewijden aan The Wall Street Journal. Volgens de bronnen leidde het incident tot verwarring binnen de regering-Trump.
Oekraïne meldde vorige week beperkingen in het Starshield-satellietnetwerk. Het netwerk, onderdeel van Starlink, wordt gebruikt door de Oekraïense krijgsmacht. Door de beperkingen werden sommige aanvalsdrones en onderscheppingsdrones vrijwel onbruikbaar. Dit kan verstrekkende gevolgen hebben voor de veiligheidssituatie in het land, dat al enkele jaren probeert een Russische miltaire invasie een halt toe te roepen.
Starlink-eigenaar Musk en de Amerikaanse president Donald Trump bekritiseerden Oekraïne eerder om het aanvallen van Russische raffinaderijen. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky had zowel Trump als Musk ervan beschuldigd opdracht te hebben gegeven voor de plotselinge beperkingen bij het gebruik van Starlink. Musk ontkende iets met het incident te maken te hebben. Ook Trump ontkende betrokkenheid. (ANP/Redactie)
Zelensky: VS waarschuwen Oekraïne weer voor Russische luchtaanvallen
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft dinsdag gezegd dat de VS weer alle inlichtingen delen over aankomende Russische bombardementen. Sinds vorige week lieten de VS het volgens Zelensky en het Oekraïense leger na om Oekraïne te waarschuwen voor enkele aanvallen, terwijl het land daar juist afhankelijk van is om zich op tijd te kunnen weren.
‘Deze waarschuwingen zijn heel belangrijk voor onze burgers’, zo sprak Zelensky op een persconferentie in Oslo, na een ontmoeting met de Amerikaanse onderhandelaar Steve Witkoff. ‘Nu werkt het weer en dat is fantastisch.’ Eenzelfde boodschap verkondigde hij overigens afgelopen zondag ook al, om een dag later opnieuw zijn beklag te doen over het uitblijven van een waarschuwing voor een zware Russische raketaanval.
Zelensky sprak dinsdag ook met de Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio. Daarbij ging het onder meer over de leveringen van Amerikaanse Patriot-raketten, cruciaal voor de Oekraïense luchtverdediging, die de VS zouden worden tegengehouden.
Zelensky tijdens de persconferentie in Oslo. Bron AFP Hoewel Rubio erkende dat sommige Patriots niet zijn geleverd, zou er volgens hem geen sprake zijn van ‘een bewust politiek besluit’ om Oekraïne schade te berokkenen. ‘Het is simpelweg een balans tussen onze verplichtingen aan andere partners en aan onze eigen behoeften’. Het uitblijven van sommige waarschuwingen zou eveneens niet politiek zijn ingegeven, maar het gevolg zijn van technische problemen.
Naast het haperen van de inlichtingen, loopt het Oekraïense leger ook tegen problemen aan met het Starlink-satellietnetwerk van het Amerikaanse SpaceX, waardoor het moeite heeft met het besturen van drones. Zelensky zei gisteren dat die problemen nog niet zijn verholpen, al heeft het Witte Huis ontkend dat er bewust beperkingen zijn opgelegd. Oekraïne voelt zich onder druk gezet door alle beperkingen.
De relatie tussen de regeringen van Zelensky en die van president Donald Trump is de afgelopen tijd ernstig bekoeld. Trump maakt zich boos over de Oekraïense aanvallen op Russische olieraffinaderijen en schuift de schuld voor de hoge energieprijzen in de schoenen van Zelensky. Die heeft gezegd dat hij pas bereid is de aanvallen te staken als Rusland energievoorzieningen in zijn land met rust laat. Trump heeft nauwelijks druk uitgeoefend op zijn Russische ambtgenoot Poetin om dat te doen.
Poetin heeft daar zelf ook geen bereidheid toe getoond. Met de winter op komst heeft Rusland de aanvallen op de Oekraïense energiesector flink opgevoerd. Volgens Oekraïne viel Rusland dinsdag energie-infrastructuur aan in de centrale regio Kirovohrad, in de westelijke regio's Zjytomyr, Lviv, Rivne, Ternopil en Chmelnytsky en in de zuidelijke regio Odesa. De burgemeester van Kyiv meldde ook een aanval op een energiefaciliteit in de hoofdstad.
Thom Canters
Mogelijk nieuwe ronde vredesonderhandelingen tussen Oekraïne en Rusland
De Amerikaanse onderhandelaars Steve Witkoff en Jared Kushner beginnen deze week mogelijk aan een nieuwe gespreksronde over een einde aan de Russische oorlog tegen Oekraïne, schrijft Reuters op basis van anonieme bronnen. Eerst gaan ze in Noorwegen in gesprek met de Oekraïense president Zelensky. Vervolgens zouden er gesprekken plaatsvinden in Moskou, waarbij ook een ontmoeting met president Vladimir Poetin op de agenda staat.
De Noorse premier Jonas Gahr Støre bevestigt dat de Amerikaanse gezanten in hoofdstad Oslo met Zelensky in gesprek zullen gaan. Volgens de premier is alleen Witkoff fysiek aanwezig. Trumps schoonzoon Kushner zou ziek zijn en de onderhandelingen online bijwonen. Vanuit het Witte Huis blijft een officiële bevestiging uit.
De mogelijke nieuwe ronde vredesonderhandelingen komen te midden van ernstig oplopende spanningen tussen Oekraïne en de VS. Oekraïne beschuldigt de Amerikaanse regering ervan de militaire steun aan het land sinds vorige week te beperken. Zo zouden de VS zijn gestopt met het delen van belangrijke inlichtingen over Russische aanvallen en ook de toegang tot het Starlink-satellietnetwerk hebben beperkt. Gisteren kwam Zelensky met de mededeling dat daarbovenop de Amerikaanse levering van Patriot-raketten was vertraagd.
De VS ontkennen Oekraïne te dwarsbomen. Gister sprak de Amerikaanse president Trump nog harde woorden. Volgens Trump zou Zelensky niet openstaan voor onderhandelingen en is het tijd dat de Oekraïense leider ‘iemand anders moet laten onderhandelen’. Zelensky houdt echter vol dat hij wil praten, en zegt de Amerikaanse delegatie in Oslo te zullen ontmoeten. Vanuit Rusland is vooralsnog niet officieel gereageerd op de aankondiging.
Uma Kagenaar
Amerikaanse gezanten Jared Kushner (links) en Steve Witkoff (midden) met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky tijdens een ontmoeting begin september. Bron Valentyn Ogirenko / Reuters Pentagon vertraagt levering van broodnodige Patriot-raketten aan Oekraïne, zegt Zelensky
De Amerikaanse regering vertraagt de levering van luchtafweerraketten aan Oekraïne. Dat heeft president Zelensky maandag gezegd in een online vergadering met Amerikaanse senatoren. Verschillende bronnen hebben het nieuws bevestigd aan de Amerikaanse krant The Washington Post.
De problemen doen zich voor bij de levering van Patriots. Dat zijn luchtafweerraketten van Amerikaanse makelij die voor het Oekraïense leger cruciaal zijn om zich te kunnen verdedigen tegen Russische luchtaanvallen. In het gesprek met de groep Republikeinse en Democratische senatoren drong Zelensky aan op extra druk op de regering-Trump. Volgens hem beperkt die regering het delen van inlichtingen en de levering van wapens aan Oekraïne, en hij wil dat die beperkingen worden opgeheven.
Een deel van de Patriot-raketten is bestemd voor landen die een goede relatie hebben met Oekraïne. Ook aan die levering moet de Amerikaanse defensieminister Pete Hegseth zijn toestemming geven. Omdat de wapens in de VS worden gemaakt en geleverd, mogen landen die ze kopen die niet zomaar doorverkopen of aan een ander land geven. Daarvoor moeten ze eerst toestemming krijgen van de Amerikaanse overheid.
Volgens bronnen heeft Hegseth de overdrachten niet formeel afgewezen, maar heeft hij ook de vereiste stappen voor goedkeuring niet voltooid, aldus The Washington Post. Een Oekraïense functionaris vertelde de krant vorige week dat er in de Oekraïense voorraad ‘nog maar een paar’ onderscheppingsraketten over zijn.
De vertraging van de levering komt op een moment dat president Donald Trump juist de banden met Rusland aanhaalde en kritiek uitte op Oekraïne. Zo opperde hij onlangs nog dat president Zelensky vervangen moet worden en er nieuwe verkiezingen gehouden moeten worden in het land. Ook wil Trump dat Oekraïne stopt met het aanvallen van Russische olieraffinaderijen.
ANP, Redactie
Oekraïense militairen passeren een lanceerinrichting van een Patriot-luchtverdedigingssysteem.Bron Reuters Poetin, Xi en Trump gaan mogelijk aan tafel over Oekraïne – zonder Oekraïne en de EU
De Russische president Vladimir Poetin heeft zijn collega’s Donald Trump en Xi Jinping voorgesteld elkaar te ontmoeten om te bespreken hoe ze de oorlog in Oekraïne beëindigen. Dat zou moeten gebeuren in Russisch voordeel. Dat schrijft The Wall Street Journal op basis van gesprekken met een voormalige Russische inlichtingenofficier. Oekraïne zelf zou niet zijn uitgenodigd, net als de Europese Unie.
De ontmoeting tussen de drie presidenten zou zijn besproken in een telefoongesprek tussen Poetin en Trump op 9 oktober. Dat gesprek leidde eerder tot de controversiële dieseldeal tussen de VS en Rusland en het opheffen van sancties tegen Moskou.
Poetin zou willen profiteren van het feit dat de relatie tussen de VS en zijn land onlangs weer is verbeterd. Tegelijkertijd staan de banden tussen Oekraïne en de VS steeds meer onder druk. ‘Zijn land ligt in puin, een groot deel van zijn grondgebied is verloren, zijn oceanen en zeeën zijn verdwenen, en zijn mannelijke bevolking is klein, gewond en/of dood’, schreef Trump zondagavond op Truth Social over Zelensky. Washington oefent steeds meer druk uit op Kyiv om de strijd te staken en eist dat het zijn tegenaanvallen op olieraffinaderijen in Rusland staakt.
De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken verwierp een mogelijke ontmoeting tussen de drie presidenten maandagochtend. Hij stelt dat de ontmoeting Poetin juist zou aanmoedigen om de oorlog te verlengen.
Het mogelijke overleg op Chinese grond zou voor Xi een geopolitieke oppepper zijn. ‘China wil gezien worden als de spil tussen de grootmachten, en mogelijk ook als bemiddelaar tussen de VS en Rusland’, vertelt Yun Sun, directeur van het China-programma van een denktank in Washington, aan The Wall Street Journal. De Russische regering zou hebben geopperd de gesprekken te houden tijdens de aanstaande conferentie van APEC (Asia-Pacific Economic Cooperation) in de Chinese stad Shenzhen, op 18 en 19 november.
De Russische president Vladimir Poetin.Bron ANP / EPA Lina el Makrini
Oekraïne ontving weer geen inlichtingen van VS, zegt Zelensky na grote luchtaanval
Het Oekraïense leger heeft wederom geen inlichtingen ontvangen van de Amerikanen over een inkomende Russische luchtaanval op Oekraïense energie-infrastructuur. Dat zegt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Rusland zou vannacht 16 ballistische raketten en meer dan tweehonderd drones hebben afgevuurd op zeker tien energie-installaties verspreid over Oekraïne. Ruim vijfhonderdduizend huishoudens zouden nu zonder stroom zitten.
Oekraïne is afhankelijk van Amerikaanse inlichtingen om inkomende Russische aanvallen te weren, maar de relatie tussen de twee landen is de afgelopen tijd bekoeld. De Amerikanen hebben meermaals gedreigd geen inlichtingen meer te delen zolang Oekraïne Russische olie-raffinaderijen bestookt. Volgens Oekraïne is het niet bij een dreigement gebleven. Afgelopen week zou het land bijvoorbeeld ook geen inlichtingen hebben ontvangen over inkomende Russische aanvallen op de Oekraïense hoofdstad Kyiv.
De Amerikanen ontkennen dat zij ooit zijn gestopt met het delen van inlichtingen. De Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio reageerde vandaag nog op Zelensky door te zeggen dat ‘ik niet begrijp waar hij dit vandaan haalt’. ‘Hij zou zich moeten focussen op het beëindigen van de oorlog.’
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky.Bron NLBeeld Yassin Boutayeb
Welkom in dit liveblog
In dit liveblog houden we u op de hoogte van het laatste nieuws over de oorlog in Oekraïne. Lees hier het volledige liveblog van de afgelopen week terug.
