Groot-Brittannië gaat toch weer boren naar gas in de Noordzee

‘In een tijd waarin mensen het echt moeilijk hebben’, liet premier Andy Burnham in een verklaring weten, ‘is het terecht dat we op een verantwoorde manier kijken naar hoe we de bestaande energievoorraden in Groot-Brittannië maximaal kunnen benutten.’ Hij voegde eraan toe nog altijd te streven naar klimaatneutraliteit in 2050.

Het verstrekken van de boorvergunning betekent een lastenverlichting voor huishoudens en bedrijven. Groot-Brittannië kampt met de hoogste energierekeningen sinds de Russische inval in Oekraïne, begin 2022. De vrees voor verdere verhogingen deze winter was groot, mede door de oorlog in Iran. Vanaf volgende maand zal Jackdaw-gas de pijpleidingen vullen.

Jackdaw kan voorzien in 6 procent van de Britse gasvraag en 1,4 miljoen Britse woningen verwarmen. De Conservatieve regering verleende jaren geleden al toestemming voor de exploitatie van het gasveld, maar na een juridische procedure van klimaatactivisten legde het gerechtshof die stil.

Weerstand

Minister van Energie en Klimaatverandering Miatta Fahnbulleh moet nog een besluit nemen over de toekomst van Rosebank, het laatste grote onontgonnen olieveld van het Verenigd Koninkrijk. De Britten importeren veel gas uit Noorwegen, dat volop gebruikmaakt van de voorraden in de Noordzee.

Binnen Labour leeft weerstand tegen nieuwe boringen, maar premier Burnham wil een pragmatisch energiebeleid voeren. Bij zijn aantreden afgelopen zomer verving hij toenmalig energieminister Ed Miliband door Fahnbulleh. Miliband, nu minister van Buitenlandse Zaken, is altijd fel tegen boringen in de Noordzee geweest.

De regering zou met het besluit hebben gewacht op de uitkomst van een recente tussentijdse verkiezing in het voormalige kiesdistrict van oud-premier Keir Starmer. Daar waren de Greens, die fel tegen boringen zijn, de grote rivaal. Labour won deze verkiezing uiteindelijk met gemak.

Ook Nederland zoekt groei

Net als het Verenigd Koninkrijk probeert Nederland de productie van aardgas uit de Noordzee op te voeren, zeker sinds de sluiting van het Groninger gasveld en het wegvallen van aardgas uit Rusland. Tot voor kort met weinig succes: de productie uit zogenoemde kleine gasvelden daalde tussen 2004 en 2023 van 36 miljard kuub naar nog geen 9 miljard kuub per jaar, ondanks pogingen van diverse kabinetten om de winning uit vooral de Noordzee op te voeren.

De productiedaling lijkt inmiddels voorbij, meldde TNO vorige maand; de gaswinning op zee is vorig jaar zelfs licht gestegen dankzij een akkoord tussen de gassector en de Nederlandse overheid.

Volgens Gerda Verburg, voorzitter van Element NL, de koepelorganisatie van Nederlandse olie- en gasbedrijven, is het van groot belang dat de winning uit de Noordzee de komende jaren liefst nog wat verder stijgt. ‘Aardgas is onderdeel van de energietransitie’, stelt ze. ‘We hebben deze brandstof nodig tot hernieuwbare energie een stabiele factor is.’

Minder CO2

Het is volgens haar beter om ‘eigen’ aardgas te gebruiken dan het te importeren. Aardgas uit de Noordzee is goedkoper dan de invoer van vloeibaar aardgas (LNG) en klimaatvriendelijker: de uitstoot van broeikasgassen bij LNG ligt tot zes keer hoger, blijkt uit onderzoek van CE Delft. Bovendien is Noordzeegas goed voor de economie, doordat 70 cent van elke verdiende euro naar de schatkist gaat, somt Verburg op.

‘Daarnaast maakt het Nederland minder afhankelijk’, aldus Verburg. ‘Nadat Rusland in 2022 het gas richting Europa grotendeels had afgesloten en we op dit moment de gevolgen ervaren van de problemen rond de Straat van Hormuz, is de vraag: van wie wil je afhankelijk zijn?’

Onder meer snellere vergunningsverlening en stabiel overheidsbeleid leiden sinds kort tot meer investeringen, constateert ze, en de jarenlange daling lijkt gestuit.

Er zal nooit meer Nederlands gas worden gewonnen dan de Nederlandse vraag bedraagt (ruim 30 miljard kuub in 2025), of zelfs maar in de buurt daarvan, aldus Verburg. Op basis van de huidige inspanningen zal niet meer dan 35 tot 40 miljard kubieke meter Nederlands aardgas worden gewonnen, hoewel de technisch winbare reserves in het Nederlandse deel van de Noordzee worden geschat op 150 miljard kuub.

Fel verzet

Niet iedereen is blij met de lichte groei. Net als in het Verenigd Koninkrijk zijn ook diverse Nederlandse milieuorganisaties fel gekant tegen het aanboren van nieuwe velden op de Noordzee. Milieudefensie bestrijdt bijvoorbeeld de lezing dat aardgas het land afhankelijk maakt. Schone energie is al onafhankelijk en samen met investeringen in isolatie, zonnepanelen en warmtepompen had Nederland op energiegebied al veel autonomer kunnen zijn, stelt de milieuorganisatie. Verburg zegt de idealen te delen, maar pleit ook voor een ‘pragmatische aanpak’.