RandstadRail is een van de verliezers van de verschuiving in infrastructuur, maar de weekendreizigers zitten er niet mee

Het is stil op station Lansingerland-Zoetermeer. Toen het station aan de zuidrand van Zoetermeer in 2019 werd geopend sprak toenmalig ProRail-topman Pier Eringa van een nieuw type middelgroot station, een station dat „een voorschot neemt op het openbaar vervoer van de toekomst”. Het station is een bouwkundig pronkstuk in niemandsland. Mensen uit de wijde omgeving stappen hier over van het ene vervoermiddel op het andere. Maar op deze druilerige zaterdagmiddag zijn dat er maar weinig.

Het echtpaar Van der Brugghen is op weg naar de bus, terug naar hun woonplaats Bleiswijk. Zij is 80, hij is 82 en loopt met een stok, waardoor ze altijd een zitplaats krijgen aangeboden in het openbaar vervoer. Ze wilden vandaag naar hun kleinzoon in Dronten, maar kwamen door problemen op het spoor niet verder dan Hilversum. Over de RandstadRail – twee van de vier lijnen beginnen en eindigen in Lansingerland-Zoetermeer – zijn ze zeer te spreken. Ze gebruiken de lijn als ze gaan winkelen in Rotterdam.

De RandstadRail, een fijnmazig ov-netwerk tussen Rotterdam en Den Haag met meer dan 100.000 reizigers per dag, is een van de verliezers van de vrijdag door het kabinet gepresenteerde „herprioritering” van investeringen in infrastructuur. Minister Vincent Karremans (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) verschuift 18 miljard euro van nieuwe projecten naar onderhoud. Een van de nieuwe projecten die nu voor onbepaalde tijd worden uitgesteld is een hogere frequentie van de drie Haagse tramlijnen 3, 4 en 34 en de Rotterdamse metrolijn E. In plaats van eens per tien minuten zou de RandstadRail eens per vijf minuten gaan rijden, een capaciteitsuitbreiding waar vooral spitsreizigers blij mee waren.

Lees ook

Karremans schuift met miljarden voor infrastructuur: meer naar achterstallig onderhoud, uitstel van nieuwbouw

400.000 nieuwe inwoners

Goedkoop was die hogere frequentie niet. Door het schrappen van de plannen bespaart het Rijk 270 miljoen euro, de helft van de totale kosten. Behalve de aanschaf van nieuwe metrostellen en trams moest de spoorbeveiliging worden aangepast en waren er technische ingrepen nodig om de trams en metro zo snel achter elkaar te kunnen laten rijden. De Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH), een samenwerkingsverband van 21 gemeenten, reageerde vrijdag in een persbericht kritisch op de infrastructuurplannen: „De regio mist een toekomstgerichte visie op de bereikbaarheid van Nederland en de rol die de Zuidelijke Randstad daarin speelt.” Kern van de kritiek is dat goed openbaar vervoer onmisbaar is voor de 400.000 nieuwe inwoners die zich de komende jaren in de regio zullen vestigen.

Hoe kritisch zijn de huidige gebruikers van de RandstadRail? Geen van de weekendreizigers blijkt te weten van de plannen voor verhoging van de frequentie, noch van het afblazen van die plannen. Alleen Sarah Verhulst (21), conservatoriumstudent in Utrecht en op weg met haar viool, vindt het jammer dat de lijn niet vaker gaat rijden. Ze gebruikt de RandstadRail om vanuit station Oosterheem naar Rotterdam of Den Haag te reizen, of via station Lansingerland-Zoetermeer naar Utrecht. „Ik heb altijd haast, als je hem net mist is tien minuten wachten op de volgende best lang.” In de doordeweekse spits is het altijd druk, zegt Verhulst. „De kans dat je dan kan zitten in de metro naar Rotterdam is erg klein.”

Geen parkeerkosten

Op station Pijnacker staat Jack – „zoals in Jack Daniels” – Krebbekx (52) te wachten op zijn vriendin. Hij gebruikt de RandstadRail niet zo vaak, maar is er wel enthousiast over. „Ik ben een feestrijder, ik gebruik hem alleen in het weekend. Ik vind het een ideaal alternatief voor de auto als we met een groep vrienden wat gaan eten en drinken in Den Haag of Rotterdam. Geen parkeerkosten, je kan wat drinken, hij rijdt tot laat.” En die hogere frequentie die niet doorgaat? „Ach, die paar minuten maakt toch niets uit?”

Ook Susanna Musisyants (70) is vol lof over de lijn: snel, veilig. Vanuit Bleiswijk reist ze via Lansingerland-Zoetermeer naar Zoetermeer-West om te winkelen. Ze reist nooit in de spits, altijd in het weekend. De spits is voor forensen en scholieren. Zoals Sameer (15), die nu van station Leidscheveen naar Rotterdam reist („chillen met vrienden”), maar doordeweeks naar school in Zoetermeer gaat. „Om acht uur ’s ochtends is het heel druk, dan kun je niet zitten en sta je tegen andere mensen aan. Ik ben wel eens te laat op school gekomen omdat ik er niet meer bij kon.”

Vervoerders teleurgesteld

De RandstadRail wordt geëxploiteerd door het Haagse vervoersbedrijf HTM en het Rotterdamse vervoersbedrijf RET. HTM is „vanzelfsprekend teleurgesteld dat het Rijk deze belangrijke capaciteitsuitbreiding van de RandstadRail nu pauzeert en niet heeft geprioriteerd”, meldt een woordvoerder. Ook de Haagse vervoerder wijst, net als de metropoolregio, op de groei met minimaal 170.000 woningen en 400.000 inwoners in de regio. „Dat betekent ook veel meer reizigers die dagelijks gebruikmaken van het openbaar vervoer. Zij moeten kunnen rekenen op goed en betrouwbaar vervoer om op tijd op hun werk of school te komen, familie te bezoeken of naar een zorgafspraak te reizen.”

Linda Boot, algemeen directeur van RET in Rotterdam: „We zijn blij dat de nieuwe stadsbrug, de nieuwe metrovoertuigen en de verbouwing van onze remise Waalhaven gewoon doorgaan. Tegelijk zijn de projecten waarvoor het kabinet de pauzeknop wil indrukken, waaronder de verhoging van onze metrofrequentie en de modernisering van station Beurs, ook hartstikke nodig. Er komen in onze regio honderdduizenden mensen bij die allemaal naar het werk, naar school en naar andere voorzieningen willen. Daar moeten we ons tijdig op voorbereiden.”