Een beroerte kan Michael Kiwanuka zijn liedjes niet afnemen

Het bericht kwam plots in de zomer van 2025: „Door aanhoudende ziekte is Michael helaas niet in staat om op te treden bij de rest van zijn geplande festivaloptredens gedurende de rest van de zomer en de shows in Noord-Amerika in oktober.” Vervolgens bleef het stil op de socialemediakanalen van de Britse soulzanger Michael Kiwanuka. Vorige maand onthulde de 38-jarige muzikant (‘Cold Little Heart’ werd door de serie Big Little Lies zijn grootste internationale streaminghit, met het akoestische soulnummer ‘Home Again’ brak hij door) de verwoestende reden: hij had een hersenbloeding gehad.

Na een spoedoperatie lag de zanger maandenlang op de intensive care. Daarna bracht hij nog vijf maanden in het ziekenhuis door voordat hij naar een revalidatiecentrum in Hampshire verhuisde. Daar volgt hij nog altijd een intensief hersteltraject. Op sociale media liet hij onlangs weten ernaar uit te zien weer op het podium te staan, al weet hij niet wanneer dat zal zijn. „Het hersenletsel dat ik heb opgelopen was behoorlijk ernstig.”

Toch verschijnt vrijdag zijn nieuwe plaat, Fudge. Een warmbloedig album met een hoes in pastelkleuren; voor vinylfanaten zijn er twaalf liedjes, verdeeld over twee lp’s. Kiwanuka stond erop dat de muziek toch uitkomt, vertelde hij eind september aan de Britse krant The Guardian. Het is het enige interview dat hij wil én kan doen: spreken gaat hem nog met veel moeite af. De zanger voelde zich verantwoordelijk om zijn fans openheid van zaken te geven, nu hij zo plotseling van de radar was verdwenen.
En dan is er nog de pijnlijke onzekerheid over zijn toekomst. „Het voelt aangrijpend om dit nu te doen nadat ik ziek ben geworden, omdat ik niet weet hoelang het zal duren voordat ik weer een plaat kan uitbrengen.”

Zijn beroerte werd veroorzaakt door hoge bloeddruk, zonder dat hij wist dat hij die had. Hij had geen symptomen. Pas achteraf leerde hij van artsen dat hij door de verhoogde gevoeligheid voor hoge bloeddruk onder zwarte mannen van Afrikaanse afkomst een verhoogd risico liep. Dat wil hij nu onder de aandacht brengen. „Als ik het had geweten, had ik mijn bloeddruk laten controleren en medicijnen gebruikt om die te verlagen”, zegt hij tegen The Guardian. Hij klinkt overweldigd en gefrustreerd. „Ik zou geen beroerte hebben gehad. Daarom wil ik zwarte mensen bewust maken van het risico dat ze lopen.”

Diepgang

Tot aan zijn beroerte ging het de zanger voor de wind. De schuchtere, bebaarde Brit met Oegandese roots had met zijn zachtmoedige mix van soul, bluesrock en gospel een publiek over de hele wereld bereikt.
De in Noord-Londen geboren Kiwanuka was nog maar een twintiger toen hij werd uitgeroepen tot ‘BBC Sound of 2012’. Daarna ging het hard: hij mocht mee op tournee met Adele als voorprogramma en zijn debuutalbum Home Again maakte wereldwijd indruk.

Het schrijven van liedjes voor een volgende plaat bleek vervolgens een stuk lastiger. Het succes verlamde hem en hij worstelde met een outsidergevoel. Wie zat er nu te wachten op zijn kleine, akoestische liedjes? In 2016 volgde het antwoord met Love & Hate, een indrukwekkende plaat die zowel emotioneel als muzikaal de diepte opzocht. Kiwanuka besloot zijn gevoelens niet langer in te houden, de persoonlijke openheid gaf zijn muziek nieuwe diepgang.
De dramatisch opgebouwde track ‘Cold Little Heart’ groeide uit tot een grote hit. Op de plaat is dat een haast tien minuten durend, filmisch soulnummer over innerlijke twijfel, met een steeds verder aanzwellende instrumentatie.

Op Kiwanuka (2019) komt alles op schitterende wijze samen. Het is zijn beste plaat tot dan toe: stevig geworteld, met zijn grofkorrelige stemgeluid gedragen door rootsy popsoul met gospelinvloeden. De volle sound, gelaagde orkestraties en nadrukkelijk aanwezige elektrische gitaar geven het album een rijke, meeslepende klank. Kiwanuka is openhartig en schuwt ook historische en politieke thema’s niet.

Ondertussen trouwt hij, wordt vader van twee kinderen en verruilt het drukke stadsleven in Londen voor de rust van havenstad Southampton.

Lees ook

Michael Kiwanuka toont zijn hart aan de buitenwereld: ‘Best eng’

Met de gevierde alternatieve producer Danger Mouse (Brian Burton) aan zijn zijde groeit Kiwanuka verder in artistiek zelfvertrouwen. Op Small Changes (2024) verruilt hij de weelderige arrangementen van zijn voorganger deels voor een uitgeklede benadering. De sound blijft romig, maar wordt soberder, met meer ruimte voor subtiliteit. Zijn stem, met haar folkachtige intimiteit, wordt vaak gedragen door strijkers. Warm en troostrijk klonk die vorig jaar ook in Den Haag.

Onbedoeld anders

Nu horen we hem zingen in de nieuwe single ‘Sing’: „Miracles, I need miracles. To wash away the pain, because life is hard to live.” Het is het begin van een liefdesliedje. Maar sinds zijn beroerte klinken die woorden onbedoeld anders. „On and on and on it goes. It nearly took my life to know. I will never leave your side.”

Zijn vijfde album Fudge was al opgenomen en stond gepland voor release dit najaar. Muzikaal bouwt de plaat voort op Small Changes met een losse, organische sound, soepele grooves en een warme, vintage klank. De liedjes ontstonden grotendeels tijdens ontspannen jamsessies in een kleine studio bij zijn huis in Southampton. De weelderige opener ‘Summer Clothes’, met zwevende strijkers en kalme gitaar, klinkt vertrouwd.

https://www.youtube.com/embed/gyv7buFhdvk

Niet alles is even spannend, maar Fudge is een prettige opvolger van Small Changes, vol gevoel en warmte en de van Kiwanuka bekende uitwaaierende arrangementen. De organische instrumentatie en Kiwanuka’s doorleefde stem geven de plaat een aangename, vertrouwde sfeer. Al luister je toch anders naar het bluesy ‘Stars’, waarin hij zingt: ,,I remember when I played I used to feel / Now I don’t feel a thing.” Die woorden lijken zijn huidige, verlammende situatie pijnlijk te weerspiegelen, maar stammen puur uit de periode waarin hij kampte met een writer’s block.

Of Kiwanuka ooit weer live kan optreden?
Het valt te hopen. Alles staat voor onbepaalde tijd in de wacht. Voorlopig staat zijn leven in het teken van revalideren. Niet alleen moet hij zijn lichaam weer in vorm zien te krijgen; ook volgt hij stemtraining, omdat de intubatiebuis zijn stembanden heeft aangetast.
Zingen helpt hem zijn spraak te verbeteren, vertelde hij aan The Guardian. En schrijven steunt emotioneel. Zijn ambities zijn niet verdwenen. „Ik heb nog steeds net zoveel drive om goede muziek te maken als ik ooit heb gedaan”, zegt hij. „Een beroerte kan veel dingen afnemen, maar het kan die liedjes niet wegnemen.”

Kies NRC als voorkeursbron