Chantal Janzen keert terug na een lange musicalpauze in deze duistere uitvoering van 'Cabaret'

„Het is maar politiek”, zegt Sally Bowles. „Wat heeft dat met ons te maken?” In het Berlijn van de jaren dertig danst en zingt de Britse Sally haar nachten weg in de beruchte Kit Kat Club. Overdag drinkt ze alvast gin omdat ze in de stemming wil komen, of omdat ze niet kan verdragen hoe de dagen zónder eruitzien. Zonder drank, zonder dansen, zonder glitter en seks en verdoving. Kranten leest ze niet: de buitenwereld mag buiten blijven. Móét buiten blijven. Maar iedereen die de geschiedenis ook maar een beetje kent, weet dat de buitenwereld zulke wensen aan zijn legerlaars lapt. 

In elke uitvoering van Cabaret schuilt de dreiging van naderende destructie. Soms sluimerend en subtiel, soms expliciet en indringend. In de versie die nu in het Amsterdamse theater DeLaMar wordt opgevoerd, is ‘dreiging’ misschien niet het goede woord. Het is eerder een heldere aankondiging, een onuitgesproken belofte die je al aanvoelt in de openingsscène: er is geweld onderweg. Je hoort het in het tromgeroffel in de shows van de Kit Kat Club, in het gestamp waarmee de Emcee (Milan Sekeris) zijn Kit Kat Girls in het gareel houdt. Het is een kwestie van tijd voor de rode gordijntjes van de nachtclub worden weggetrokken en wegkijken niet langer een optie is. 

Comeback op de planken

De terugkeer van Cabaret markeert ook de terugkeer van Chantal Janzen in het theater: na een lange musicalpauze neemt ze de hoofdrol van Sally op zich. De meeste van haar scènes speelt ze met Freek Bartels, die de rol van de Amerikaanse aspirant-schrijver Clifford Bradshaw vertolkt. Clifford, wiens precieze geaardheid een vraagteken blijft, laat zich aanvankelijk graag verleiden door Sally’s extravagante leefstijl en stapt samen met haar het nachtleven in, maar hij kan zich steeds moeilijker afsluiten voor wat er in de kranten staat. Hij leest die wel.  

Janzen en Bartels zijn beiden doorwinterde musicalacteurs, en dat voel je aan alles. Ze kunnen moeilijk repertoire (in een prachtige vertaling van Daniël Cohen) moeiteloos zuiver laten klinken, hun aanwezigheid op het podium voelt terecht zelfverzekerd. Toch voelen ze, misschien juist daarom, niet als de meest logische of overtuigende keuze voor de rollen van Sally en Clifford, die in het oorspronkelijke verhaal twee zoekende twintigers zijn. Zeker in de eerste helft wordt de show soms gestolen door de eng grijnzende Sekeris, door het waanzinnig sterke, uitbundige, expres smoezelige ensemble en door het liefdesverhaal dat zich intussen afspeelt tussen hospita Fräulein Schneider (Sylvia Poorta) en de Joodse Herr Schultz (Hajo Bruins). Poorta en Bruins spelen zo teder, breekbaar en grappig dat je naar hun scènes toeleeft alsof ze geen bij- maar hoofdpersonages zijn.  

Wanhoop

Waar in de eerste helft de sfeer vaak broeierig is, voelt de tweede als één lange uitbarsting. Hier komen Janzen en Bartels ook volledig tot hun recht. Wanneer Janzen ‘Leven is cabaret’ (‘Life is a cabaret‘) inzet, het muzikale hart van Cabaret, voel je direct dat dit een uitvoering is die je bijblijft. De tekst biedt ruimte voor een quasivrolijke uitvoering, maar regisseur Daria Bukvić heeft het niet zo met luchtige versies van Cabaret en laat Janzen het nummer gebroken zingen, bijna schreeuwend, met uitgelopen make-up en een van pijn vertrokken gezicht. 

Eenzelfde wanhoop klinkt door in een nummer van Fräulein Schneider, die in de eerste helft nog monter zong over hoe ze telkens gewoon doorleeft, elke tegenslag ten spijt. In de tweede helft zingt ze soortgelijke woorden, maar die klinken nu angstig en verslagen in plaats van monter: als de nazi’s komen, blijft ze ook gewoon doen wat ze altijd heeft gedaan.  

Het is een bijzonder duistere uitvoering, deze nieuwe Cabaret. Misschien is dat precies wat je van een versie anno 2026 zou mogen verwachten. Cabaret is niet alleen een verhaal over een wereld die ooit verdween: het is ook een waarschuwing voor de wereld waar de toeschouwer nu in leeft. Met kleine verwijzingen naar Donald Trump en kostuums die soms meer doen denken aan ICE dan aan nazi-Duitsland, lijken de makers je ook bij de schouders te willen pakken en flink door elkaar te rammelen. Werelden kunnen vaker dan één keer eindigen. Slaap niet door het begin van het einde heen. 

Lees ook

Chantal Janzen speelt de hoofdrol in ‘Cabaret’: ‘Door het oprukkende fascisme wordt deze voorstelling met de dag actueler’