Nieuwe prioriteiten voor infrastructuur: dit zijn de grootste winnaars en verliezers van de kabinetskeuzes

Vijf projecten die doorgaan

Uitbreiding spui- en gemaalcomplex IJmuiden

Karremans geeft de vernieuwing en capaciteitsvergroting van de spuisluis en het gemaal in IJmuiden de allerhoogste prioriteit, omdat het van groot belang is voor de nationale veiligheid. Het kabinet trekt 2,3 miljard euro uit voor dit project. Het sterk verouderde gemaal houdt de regio Amsterdam en Utrecht droog, maar kan de gestegen wateraanvoer die het gevolg is van klimaatverandering niet goed aan.

Aanleg Nedersaksenlijn

De Nedersaksenlijn wordt van groot economisch belang geacht voor Noord-Nederland en Twente. Het railproject staat op plek vijf van de landelijke prioriteitenlijst. De nieuwe spoorlijn moet Twente verbinden met het hoge noorden. Ter Apel en Stadskanaal krijgen voor het eerst een treinstation als het spoor tussen Emmen en Veendam wordt aangelegd.

Aanpak spoorknooppunt Zwolle-Meppel

Het traject tussen Meppel en Zwolle is een flessenhals in het landelijke spoornet. Al het treinverkeer tussen het midden en het noorden van Nederland moet over dit stuk spoor. Als zich op dit traject storingen voordoen, en dat gebeurt vaak, heeft dat relatief grote gevolgen voor het landelijke treinverkeer. Het spoorknelpunt kan verholpen worden door onder meer de capaciteit van station Meppel te vergroten.

Herstel viaducten en vernieuwing HSL

De tien viaducten op de hogesnelheidslijn (HSL) van Amsterdam naar Breda zijn te zwak door constructiefouten. Daardoor moeten de HSL-treinen veel langzamer rijden dan 300 kilometer per uur, de beoogde snelheid. Het kabinet geeft het versterken van de viaducten nu prioriteit, net als de al sterk vertraagde uitrol van het nieuwe spoorbeveiligingssysteem ERTMS. In totaal kost dit 3,5 miljard euro.

Verbreding N35 tussen Wijthmen en Nijverdal

De provinciale weg tussen Zwolle en Wierden is een van de gevaarlijkste in het land. Het is de belangrijkste verbinding tussen de Kop van Overijssel en Twente, maar de tweebaansweg telt veel gevaarlijke gelijkvloerse kruisingen en op- en afritten. Inhalen en oversteken is vaak onmogelijk. Er gebeuren veel (dodelijke) ongelukken. Verbreding van de weg om veiligheidsredenen krijgt nu prioriteit.

Vijf projecten die niet doorgaan

Uitbreiding Randstadrail/Metronet Rotterdam

Rotterdam en Den Haag kunnen de rijksbijdrage voor hun metro- en tramlijnen op hun buik schrijven. Het ministerie van Infrastructuur had geld gereserveerd om de capaciteit van de Randstadrail en de tramlijnen te vergroten, maar dat budget is nu geschrapt. Het geld was bedoeld om de frequentie van de metro tussen Rotterdam en Den Haag op te voeren naar twaalf keer per uur. Ook zouden er grotere trams worden besteld voor een aantal drukke lijnen in Rotterdam. De gemeenten moeten dit nu zelf financieren, als ze het project willen doorzetten.

Verbeteren bereikbaarheid Ameland

De veerverbinding tussen Holwerd en Ameland verkeert in problemen, doordat de vaargeul naar het eiland langzaam dichtslibt. Die moet eigenlijk worden uitgediept, maar dat pakt slecht uit voor de beschermde natuur in de Waddenzee. Een andere optie is de aanschaf van veerboten met een minder diepe kiel, maar dat kost natuurlijk geld. Karremans schuift een oplossing op de lange baan, omdat het probleem niet acuut is: voorlopig blijft het Waddeneiland nog wel bereikbaar.

Verruiming sluis Kornwerderzand

De sluis in de Afsluitdijk bij Kornwerderzand is te klein en te smal geworden voor veel moderne schepen. Zij kunnen daardoor de havensteden aan het IJsselmeer niet meer bereiken, waaronder Kampen, Lelystad en Lemmer. In Urk, Makkum en Vollenhove liggen bovendien scheepswerven die superjachten bouwen die ook niet meer door de sluis passen. De sluis zou daarom verbreed en verdiept moeten worden om de economie van de IJsselmeerdorpen en -steden een impuls te geven. Maar helaas is daar geen geld meer voor.

Verbreding A27 tussen Zeewolde en knooppunt Eemnes

Op dit stuk snelweg tussen zuidelijk Flevoland en Het Gooi staat in de spits vaak een file. Hoewel dit traject niet voorkomt in de landelijke top tien van fileknelpunten, zullen de problemen hier na 2030 waarschijnlijk toenemen door de omvangrijke woningbouwplannen in Almere. Rijkswaterstaat is de noodzaak van een snelwegverbreding aan het verkennen, maar die gaat er dus niet snel komen.

Terugbrengen getij in Grevelingenmeer

De natuur delft al snel het onderspit als een minister van Infrastructuur en Waterstaat prioriteitenlijsten opstelt. Karremans vormt daarop geen uitzondering. Er waren plannen om een opening te maken in de Brouwersdam, die het Grevelingenmeer van de Noordzee scheidt. Dan zou het getij terugkeren in het meer, met positieve gevolgen voor de (slechte) waterkwaliteit en de natuur. Het hiervoor gereserveerde budget (172 miljoen euro) wordt geschrapt en aan andere zaken uitgegeven.