Regio krijgt voorrang bij nieuwe infrastructuur: wel een wegverbreding in Groningen, geen uitbreiding RandstadRail

In de vrijdag gepubliceerde prioriteitenlijst van minister Vincent Karremans en staatssecretaris Annet Bertram krijgt een aantal regionale projecten een voorkeursbehandeling. Het ministerie heeft 45 rijksplannen voor de aanleg van nieuwe infrastructuur gerangschikt op basis van (onder meer) het belang voor de verkeersdoorstroming, de economie en de veiligheid. Slechts veertien projecten van deze lijst worden de komende jaren uitgevoerd, waarvan zes omdat de regio een streepje voor heeft.

Zo geven de bewindslieden groen licht voor de verdubbeling van de N33 tussen Zuidbroek en Appingedam, terwijl ze de geplande uitbreiding van de RandstadRail en het metronet in Rotterdam in de ijskast zetten. Het budget van 270 miljoen euro voor het Rotterdamse railproject wordt geschrapt. Tegelijkertijd maakt Karremans 203 miljoen euro vrij voor de wegverdubbeling in Groningen.

Regiobudget

Het Rotterdamse railproject staat weliswaar hoger in de landelijke rangschikking van belangrijkste infrastructuurprojecten, maar het kabinet maakte op Prinsjesdag bewust extra geld vrij (300 miljoen euro per jaar) voor nieuwe infrastructuur buiten de Randstad. Dankzij dit specifieke regiobudget gaan ook de aanpak van het snelwegknooppunt bij Venlo, de verbetering van het spoor tussen Dordrecht en Geldermalsen (MerwedeLingelijn) en de verbreding van de N50 tussen Kampen en Kampen-Zuid door. Louter op basis van de nationale prioriteitenlijst zouden deze projecten zijn afgevallen; het regionale belang gaf hier de doorslag.

De 31 projecten die de drempel niet haalden zijn niet voorgoed afgeblazen, maar moeten wachten tot er meer geld beschikbaar komt en/of het stikstofprobleem is opgelost. Stikstof is de reden dat nogal wat projecten die hoog scoren qua belangrijkheid toch op de plank blijven liggen. Dat geldt onder meer voor de verbreding van de A50 tussen Ewijk en Oss en de aanpak van de snelwegknooppunten Hoevelaken (A1/A28) en Burgerveen (A4/A44). Deze fileknelpunten staan in de top vier van de prioriteitenlijst, maar kunnen vanwege stikstofbeperkingen toch niet doorgaan.

Geen Lelylijn

Voor de aanleg van de Lelylijn (Lelystad-Groningen) is simpelweg niet genoeg geld. Van de 15 miljard euro die de spoorlijn naar het noorden naar verwachting kost, staat pas 600 miljoen euro op Karremans’ en Bertrams begroting. Een onderzoekscommissie onder leiding van oud-DNB-president Klaas Knot brengt volgend jaar zomer advies uit over hoe de spoorlijn gerealiseerd kan worden.

Naast 7,3 miljard euro voor de veertien nieuwe infraprojecten besteden Karremans en Bertram ruim 18 miljard euro aan onderhoud en vervanging van bestaande infrastructuur. Dit budget is voldoende voor de komende acht jaar. Het gaat hierbij niet om extra geld; het meeste wordt vrijgespeeld door budget dat bestemd was voor de aanleg van infrastructuur na 2035 naar voren te halen. Hiermee verschuiven de financiële problemen dus deels naar achteren.

Luister ook naar onze politieke podcast ‘De Kamer van Klok’: