Kijk binnen in zes verrassende woningen van de eerste seniorenflat in de Bijlmer

Een jaar lang bezochten fotografen Eva Meylink en Rick Heijne seniorenflat Koornhorst in de Bijlmer in Amsterdam: 365 identieke flatwoningen van 60 vierkante meter, gelegen aan lange gangen met rijen identieke deuren. Het fotografenduo mocht met de bewoners mee. Wat bleek? Eenmaal binnen houdt de gelijkenis op. Meylink: ‘We kwamen erachter wie de bewoners zijn en hoe zij wonen. Elke huiskamer was weer een verrassing.’

De Koornhorst was in 1974 de eerste seniorenflat in de Bijlmer. Het leven in de flat kent uitdagingen. Eenzaamheid en armoede zijn er, zoals op veel plekken waar ouderen wonen, onderdeel van het dagelijks leven. Tegelijkertijd speelt er in en rond de flat overlast door drugs- en alcoholmisbruik.

Desondanks werden Meylink en Heijne gastvrij ontvangen. ‘Er werd ons een briefje van 50 euro in de hand geduwd. Toen we uitlegden dat de foto’s gratis waren, kregen we een tros bananen in plaats van geld. Verderop in de gang kregen we als bedankje een heel servies’, vertelt Meylink.

Heijne vult aan: ‘We zijn geïnteresseerd in kleine, menselijke verhalen die iets zeggen over de maatschappij waarin we leven. Ondanks de problemen in de Koornhorst zijn bewoners steeds op zoek naar verbinding met elkaar.’

De fotografen vonden dan ook dat de foto’s in de Koornhorst moesten worden geëxposeerd. Zo wilden ze contact tussen de bewoners verder stimuleren, want hoewel ze buren zijn, hebben de meesten elkaars huis nooit van binnen gezien.

Het stoort Meylink en Heijne dat senioren vaak gezien worden als een groep die niet meer meedoet. ‘Ouderen zijn net zo goed individuen, die autonoom willen zijn, met dromen, verlangens en eigenaardigheden’, legt Meylink uit. Ook de kwetsbaarheid werd duidelijk: nog voordat de foto’s in de gangen van de Koornhorst hingen, waren drie van de geportretteerden overleden.

Krishna Chotoe (67) woont 7 jaar in de Koornhorst

Een wildvreemde komt bij u op visite en stapt uw woonkamer in. Wat hoopt u dat die denkt?

‘Wat voel ik me lekker! Weet je wat het is? Hoe kan ik een vrouw versieren als ik mijn eigen huis niet eens goed versier? En het werkt: een mooi versierd huis doet het goed als ik een vrouw op bezoek heb. Ze kijken eerst wat rond en respecteren het huis.’

Wat is het bijzonderste dat u heeft meegemaakt in de Koornhorst?

‘Er waren hier leuke feestjes, er werd dan gedanst en gedronken. Maar dat mag nu niet meer, want het liep uit de hand. Nu wordt er minder gedanst. Een tijdje waren hier ook veel drugsgebruikers in de flat. De huisbaas heeft een camera opgehangen en nu gaat het beter.’

Wat is uw dierbaarste voorwerp in huis?

‘Uiteindelijk is het belangrijkste in mijn huis mijn god. Ik ben hindoe, maar elke god is goed. Ik hou van iedereen, ook van Jezus.’

Jeannette Eleonora (82) woont zeventien jaar in de Koornhorst

Wat is het bijzonderste dat u heeft meegemaakt in de Koornhorst?

‘De verbinding onderling, dat is mijn droom. Ik wil namelijk geen rust, ik wil met mensen zijn. Ik organiseer gezellig Bon Ku Ne bij mij thuis, dat is Antilliaanse bingo. Bon Ku Ne betekent ‘goed met elkaar’. Er komen ongeveer vijftien mensen en dan gaan we spelen.

‘Voor mijn 75ste verjaardag had ik zelfs 65 mensen over de vloer. Alle buren waren gewaarschuwd: boven, onder, aan de zijkanten. Ik zei: ‘Als er te veel lawaai is, dan moet je op de verwarmingsbuizen kloppen.’ Ik heb gelukkig geen klachten gehoord.’

Wat is uw dierbaarste voorwerp in huis?

‘Voor mijn man is dat de televisie. Hij kijkt van acht uur ’s ochtends tot twaalf uur ’s avonds. Ik denk dat het voor mij mijn iPhone is.’

Jeannette spreekt haar man Exsell (86) streng aan: ‘Wil je voor ons een snack gaan halen? Ga maar naar de loempia’s’. Ze denkt nog eens na over de vraag.

‘Eigenlijk toch mijn mooie schilderij van een panter. Volgens mijn zoon heb ik te veel spullen. Hij probeert mij te overtuigen dat ik dingen moet weggooien. Ik heb bijvoorbeeld drie volledige serviessets, terwijl we maar met z’n tweeën zijn. Ik probeer nu wat dingen weg te geven, want ik weet natuurlijk niet hoelang ik nog leef.’

De flats in de Koornhorst zijn van buiten allemaal hetzelfde, wat maakt uw flat van binnen nou echt anders?

‘Daarom vond ik het idee van de fotografen zo leuk. Ik weet namelijk nu pas hoe mensen hier wonen. Ik zag de foto van Krishna. Hij heeft zoveel spulletjes in huis. Nu weet ik: als ik mijn eigen huis moet opruimen, kan ik spullen naar hem brengen in plaats van ze weg te gooien.’

Esseline Amatradji-Romotaroeno (78) woont twaalf jaar in de Koornhorst

Wat maakt de Bijlmer een fijne plek om oud te worden?

‘Je hebt hier alles, elke dag is er wel ergens markt in de Bijlmer. Ik geniet daarnaast van de rust en van alle prachtige parkieten. Van de woningcorporatie mag ik ze niet voeren, ik houd me altijd aan de regels, maar er is gelukkig mooi uitzicht vanaf mijn balkon op de bomen.’

Wat is het bijzonderste dat u heeft meegemaakt in de Koornhorst?

‘Toen mijn man 75 jaar oud werd, hebben wij beneden in de zaal een dankdienst gehouden. Het was fijn, gezellig en gezegend. Er kwamen ook bewoners op af die geen christen zijn. We hebben lekker Indonesisch gegeten, gefeest en muziek voor onze lieve heer gezongen.’

Een wildvreemde komt bij u op visite en stapt uw woonkamer in. Wat hoopt u dat die denkt?

‘Iedereen die hier binnenkomt, staat versteld en zegt: ‘Wat ervaar ik de liefde van God in dit knusse huis.’ Toen mijn man en ik hier net woonden zagen we een grote witte duif op het balkon, het symbool van de Heilige Geest. We hebben de Heer gevraagd om iedereen in de hele Koornhorst te beschermen.’

Tacko Horn (84) woont twintig jaar in de Koornhorst

Wat maakt de Bijlmer een fijne plek om oud te worden?

‘Het is geen fijne wijk om oud te worden. Er is bijvoorbeeld waardeloze verlichting. Ik zat laatst nog met mijn kop in de takken, omdat ik met mijn scootmobiel tegen de struiken was gereden.’

Wat is het bijzonderste dat u heeft meegemaakt in de Koornhorst?

‘Vroeger werden hier mooie feestjes gehouden. Ik zorgde altijd voor de goede whisky. Het was grandioos. Tegenwoordig mag er in de gemeenschappelijke zaal niet meer worden gedronken en is de ruimte vaak ook gesloten. Onzin, waarom geen gezamenlijk biertje of advocaatje? Het wordt ons moeilijker gemaakt om verbinding te zoeken met elkaar.’

Een wildvreemde komt bij u op visite en stapt uw woonkamer in. Wat hoopt u dat die denkt?

‘Mensen denken altijd dat ik een viespeuk moet zijn, omdat ik een oude man ben die alleen woont. Maar ik ruim goed op. Stofzuigen doe ik gewoon, met tussendoor even uitrusten op de bank.’

Margreet Woldendorp (75) woont elf jaar in de Koornhorst

Hoe heeft u de inrichting van uw flat aangepakt?

‘Al sla je me dood, dat is in de loop der jaren zo gelopen. Sommige spullen waren van overleden vrienden hier uit de flat. Er gaan hier veel mensen dood. Het blijft de enige zekerheid in het leven, dat je ooit een keer gaat.

‘Ik heb mijn tanden trouwens even uit. Ze staan in een bakje te ontkalken.’

Wat is het bijzonderste dat u heeft meegemaakt in de Koornhorst?

‘Ik zou het niet weten. Er gebeurt hier eigenlijk niet zoveel, maar saai is het niet. Er zijn allerlei winkels in de buurt, de Albert Heijn en Aldi. Even verderop de Vomar en Jumbo.’

Wat is uw dierbaarste voorwerp in huis?

‘Dat is een foto van mijn broertje, Henkie. Hij is in 1957 verdronken, een week na zijn 3de verjaardag. Ook mijn knuffels zijn belangrijk. Ze heten Lappie, Trudie, Winnie, Hammie en Nellie.’

Glenn Redmond (69) woont negentien jaar in de Koornhorst

Waarom is de Bijlmer een fijne wijk om oud in te worden?

‘Als het mogelijk is, wil ik eigenlijk ergens anders wonen. Ik heb mijn naam al doorgegeven bij een nieuwbouwproject. Het is hier een beetje te druk, door mensen die van buitenaf komen en kabaal maken. Ik ben geen wild type. Ik ga naar de winkel en terug. Soms hang ik even bij buurthuis Bonte Kraai of babbel ik met een buur.’

Wat is uw dierbaarste voorwerp in huis?

‘De radio. Ik luister naar muziek en heel soms het nieuws. En mijn bed. Ik heb thuis twee bedden, ook nog eentje van mijn vrouw. Ze is drie jaar geleden overleden. Ik wil een bed naar Suriname sturen. Als ik dan met vakantie ga, heb ik daar ook een lekker bed.’