Trump blokkeert nieuwe sancties tegen Rusland, kritische Congresleden spreken van ‘verraad van onze Oekraïense partners’

Het sanctiepakket betrof zware economische maatregelen tegen hooggeplaatste Russen, onder wie president Poetin zelf, tegen Russische banken en tegen de schaduwvloot die Moskou gebruikt om sancties te omzeilen. Ook gaf het Trump de macht om hoge tarieven in te voeren op producten uit landen die op grote schaal Russische gas en olie blijven importeren, zoals India en China. Zelensky en zijn bondgenoten in de VS zagen het als een uitstekend instrument om Moskou naar de onderhandelingstafel te dwingen.

Trump vaardigde vrijdagavond een decreet uit waarmee hij de meeste van deze sancties tegenhoudt, terwijl deze als onderdeel van de Graham Act - vernoemd naar de recent overleden Republikeinse senator Lindsey Graham - vorige maand nog met brede steun werden aangenomen door het Amerikaanse Congres. De wet zou over twee dagen van kracht worden. De Amerikaanse president maakte gebruik van zijn macht om sancties en maatregelen te blokkeren die volgens hem niet in het nationaal belang zijn. Hij gaf verder geen uitleg over het besluit.

Volgens kritische Congresleden laat Trump zien dat hij niet meer van plan is Rusland economisch onder druk te zetten om de oorlog in Oekraïne te stoppen. ‘Trump lacht de instructie van het Congres om de druk op het Kremlin op te voeren vierkant uit, en stelt Vladimir Poetin in staat zijn aanvalsoorlog voort te zetten’, reageerde de Democratische senator Elizabeth Warren. De Democratische afgevaardigde Don Beyer spreekt op X van ‘de nieuwste capitulatie van Trump aan Poetin’ en ‘verraad van onze Oekraïense partners’.

Toenadering tot Poetin

De timing zegt veel. Vorige week besloot de regering-Trump al om de Amerikaanse boycot van Russische olie te doorbreken in een poging de energieprijzen iets omlaag te krijgen met het oog op de aanstaande tussentijdse verkiezingen in eigen land. Daarop volgde de aankondiging van een ‘energiestaakt-het-vuren’ tussen Oekraïne en Rusland, waarbij de VS alleen op Oekraïne grote druk uitoefenden om zich eraan te houden.

Trump reageerde nauwelijks toen Rusland woensdag een recordaantal van 39 ballistische raketten op het energienet van Kyiv en Charkiv afvuurde. De normale waarschuwing uit Washington voor Russische raketaanvallen bleef afgelopen week meermaals uit. Ook kreeg het Oekraïense leger te maken met beperkingen op het Starlinknetwerk van de Amerikaanse miljardair Elon Musk, dat cruciaal is voor droneoperaties aan het front.

De ontwikkelingen kwamen Trump op kritiek te staan, ook vanuit de eigen partij. Met het decreet laat hij zien dat hij niet van plan is deze nieuwe koers te wijzigen. Vrijdagavond kondigde Trump aan dat hij graag wil dat Poetin na jaren van afwezigheid bij internationale bijeenkomsten bij de komende G20-top aansluit, die in december in Miami plaatsvindt. Hij haalde uit naar Zelensky, waarmee het ‘moeilijker samenwerken is dan met Poetin’.

Zelensky heeft nog niet op de recentste ontwikkelingen gereageerd, maar trok eerder deze week al zijn conclusies. ‘Het is spijtig dat we zo’n sterke bondgenoot kwijtraken’, zei hij tegen de Britse krant The Financial Times. De Oekraïense president vestigt zijn hoop op zijn Europese bondgenoten om de VS niet met deze acties weg te laten komen. Het is fijn om tussen ‘echte leiders’ te zijn, zei hij vrijdag tijdens de EU-top in Brussel.