Verbouwing Binnenhof weer duurder, nu door hogere rentekosten: ‘Zo gaan we de 3 miljard euro wel aantikken’

Dat schrijft woonminister Elanor Boekholt-O’Sullivan (D66), belast met de verbouwing van het Binnenhof, in een brief aan de Tweede Kamer. Waar zij eerder rekende met een bouwrente van 2 procent voor de periode 2027-2031, is die nu vastgesteld op 2,64 procent.

‘Dit betekent dat de rentekosten voor het programma toenemen’, schrijft de minister. ‘De doorrekening van de hogere rente leidt tot hogere rentekosten dan waarin was voorzien.’ Over de grootte van de tegenvaller doet zij geen uitspraken: die hangt onder meer af van de ‘uiteindelijke omvang van de leningen’.

Daarmee lijkt er voorlopig geen einde te komen aan de kostenstijgingen die de renovatie van het Binnenhof plagen. Eind vorig jaar schatte het kabinet-Schoof het totale kostenplaatje al op minimaal 2,7 miljard euro. Dat is bijna zes keer meer dan de prijs waarvoor minister Blok de verbouwing destijds aan de Kamer verkocht. Ook is het project zeker vijf jaar vertraagd.

Raming was ‘onrealistisch laag’

De voornaamste reden is dat de bouwwerkzaamheden veel complexer blijken dan gedacht. De gebouwen op het Binnenhof bevinden zich in een belabberde staat. Dat de werklui – aan wie een tekort is – aan de lopende band stuiten op archeologische vondsten, komt het tempo evenmin ten goede.

Het zijn tegenvallers die bij de renovatie van een middeleeuws complex als het Binnenhof niet volledig uit de lucht komen vallen. Toch sloten het kabinet-Rutte II en de Kamer in 2015 de ogen voor deze risico’s bij de schets van het kostenplaatje. Die was ‘onrealistisch laag’, oordeelde de Rekenkamer vorig jaar al: gezien de aard van het project had de politiek beter moeten weten.

Opmerkelijk genoeg waarschuwde minister Blok destijds al wél voor de gevolgen van een stijging van de bouwrente: ‘Hoe langer een project duurt, hoe hoger de bouwrente oploopt. Ook dat weet iedereen die wel eens een huis heeft laten verbouwen.’

Voor Blok was het een extra reden om bij de Kamer aan te dringen op een volledige sluiting van het Binnenhof. Het alternatief, een ‘gefaseerde verbouwing’ waarbij het Binnenhof in bedrijf zou blijven, werd door de coalitiepartners VVD en PvdA te duur en tijdrovend bevonden.

‘Gaan 3 miljard wel aantikken’

‘De rente stijgt over de gehele linie. Daarmee kon dit niet uitblijven’, zegt Kamerlid Ranjith Clemminck (JA21). ‘Dit ligt echt buiten de macht van de minister.’ Wel zegt Clemminck dat zo opnieuw duidelijk wordt dat de politiek in 2015 rekende met ‘het meest rooskleurige van de rooskleurige scenario’s’. ‘Ik ben bang dat we de 3 miljard euro wel gaan aantikken.’

Toch zijn er niet alleen financiële tegenvallers te melden. Donderdag werd bekend dat archeologen op het Binnenhof een gouden ring uit de 14de of 15de eeuw hebben gevonden. Hoeveel de ring van 14 tot 17 karaat goud waard is, is nog niet duidelijk.