‘Ik krijg het benauwd van mensen die zeggen dat dit album de totale Caro is. Alsof ik ‘punt’ moet zeggen, terwijl het voor mij een komma is. Altijd’

Een interview met of een interview zonder dilemma’s?

‘De vorm van dit interview is interessant, want ik denk dat ik één groot dilemma ben. Als je me vraagt of ik introvert of extravert ben, vind ik dat al lastig. Ik ben een vat vol contrasten.

‘Waar het echt interessant wordt, is precies waar het snijdt. Laten we de drums als uitgangspunt nemen. Geprogrammeerde drums hebben iets heel beheersts. Je kunt effecten gebruiken, maar dat hoeft niet. Daarom wilde ik per se ook analoge drums op mijn nieuwe plaat. Vanwege het menselijke gehalte; je moet het nemen zoals het is. Die spanning tussen analoge en digitale drums voel je op het album. En die combinatie vat mij ook heel erg samen.

‘Ik krijg het benauwd van mensen die zeggen dat dit album de totale Caro is. Dan voelt het alsof ik ‘punt’ moet zeggen, terwijl het voor mij een komma is. Altijd.’

Arrogant of verlegen?

‘Als kind dachten mensen vaak dat ik arrogant was. Maar dat was een soort omgekeerde verlegenheid. Ik heb ook een beetje een resting bitch face, waardoor het er allemaal wat streng uitziet.

‘Vrouwen krijgen daar sneller mee te maken dan mannen, denk ik. ‘Kan je niet even lachen?’, hoor je dan op straat. Ik denk dat mannen graag willen dat vrouwen lief zijn, en misschien ook een beetje nederig. Dan wordt het al snel lastig gevonden als je niet lief lacht. Dat deed ik dus ook niet. Alleen niet uit overtuiging.

‘Thuis waren we helemaal niet verheven. Misschien alleen op literair gebied: mijn vader was een wetenschapper die veel boeken las. Hij vond dat je er als mens voor moest zorgen dat je kennis hebt. Ik heb op het Barlaeus gezeten (Amsterdams gymnasium, red.), dat waren allemaal eigengereide denkers.

‘Ik ben wel een betweter. Ik denk niet dat ik intrinsiek rationeel ben, maar ik manifesteer me wel zo: als iemand die nadenkt en dingen duidt. Thuis hadden we discussies over van alles, het kon er best wel knetteren. En nadat mijn ouders waren gescheiden, werd ik nog uitgesprokener.

‘Het is me met de paplepel ingegoten dat niets is wat het lijkt en dat de waarheid niet bestaat. Mijn vader was een filosoof, dus als ik mijn pop kwijt was, zei hij: misschien is die wel nergens. Nee, zei ik, ik ben gewoon mijn baby kwijt. Maar ik ging dan wel nadenken: is mijn pop écht in de lucht opgelost?’

Moeder of dochter?

‘Ik voel me nog altijd een dochter van een moeder. Mijn innerlijke kind raak ik nooit meer kwijt. Mijn album gaat heel erg over de archetypen van de vrouw: moeder, dochter, godin, geliefde. Maar ook over wat vrouw zijn en mens zijn voor mij betekent.

‘We worden allemaal volwassen. Daar komen van die vreselijke verantwoordelijkheden bij kijken. Ik wil soms wegrennen en zeggen: help, mama! Kom me ophalen, want ik weet het even niet meer. Vooral als ik me zorgen maak om mijn kinderen. Dan denk ik: ik wil deze verantwoordelijkheden helemaal niet, straks gaan ze dood en is het mijn schuld. De oudste van 12 fietst nu zelf naar school, die krijg ik niet meer zover om een helm te dragen. Zoiets maakt echt een andere moeder in mij los.

‘Het belangrijkste dat mijn moeder mij leerde: niemand bepaalt wie jij bent of wat jij denkt en voelt. Als kind voelde ik me best vaak onbegrepen – een gevoel dat terugkomt in het liedje Mama. Mijn voelsprieten stonden altijd uit: doe ik het wel goed, maak ik geen fouten? Mijn moeder bracht me dan terug naar mijn kern en naar wat ík nodig had.’

Caro of Caro Emerald?

‘Caro Emerald is een verlengstuk van Caro. En Caro is er altijd geweest. Het is ook mijn roepnaam. Caroline werd ik thuis genoemd, maar dat vond ik te gewoontjes en braaf. Vanaf de tijd van Les Elles, een close-harmonygroep waar ik tijdens mijn conservatoriumjaren veel in heb gezongen, werd het definitief Caro.

‘Ik zie Caro Emerald vooral als mezelf in een andere wereld, het Emerald-universum. Sinds 2009 liep ik rond in dat universum van de jaren veertig en vijftig – een sexy, filmische wereld, vol verhalen waarin ik me verwonderde.

‘Ik vind het moeilijk om mijn carrière in hokjes te duwen. Dat maakt het eindig, terwijl het niet eindig is. Als artiest kun je meerdere werelden naast elkaar laten bestaan. Caro Emerald is nu even op pauze, maar ze is geen verleden tijd. Alle artiesten met lange carrières worden altijd weer teruggebracht naar die eerste grote hit, toch? Dat hoort erbij, welke naam ik ook draag.

‘Caro Emerald bracht me het inzicht dat ik een succesvolle artiest kon zijn. Tot die tijd wist ik niet hoe. Ik kwam niet uit een creatief nest en had niemand om me heen die songwriter was. Ik was geen danser, geen Britney Spears en ik zag er ook niet uit als een model. En your typical performer was ik ook niet. Ik viel overal buiten.

‘Pas toen Caro Emerald op mijn pad kwam, viel alles op zijn plek. Daar kon ik als jazzgetrainde zanger en performer écht het verschil maken en ik werd ook nog eens omarmd als frontvrouw. In het begin voelde dat bijna alsof ik daarmee wegkwam. Nu zie ik pas wat ik in de melk brokkelde.’

Glamourpoes of Ma Flodder?

‘Caro Emerald werd iets enorms, ik heb opgetreden in heel veel landen. Mijn nuchterheid heeft me gered. Maar het bracht ook een soort dysforie mee; ik liet niets meer echt binnen en voelde niet meer wie ik wilde zijn als artiest. Ik vluchtte niet in drank, drugs of feesten. In plaats daarvan heb ik mezelf intern afgestraft.

‘Mijn vriend is ongelooflijk autonoom. Die hele wereld van de roem ging compleet langs hem heen. Dus leefden wij samen in onze bubbel. Dat is mijn redding geweest. Wij ontsnapten gewoon naar onze eigen plek. Dan reden we naar Frankrijk, waar alles basic en normaal was. Roadtrippen in mijn joggingbroek, kamperen, gewoon vrij zijn.

‘Ik weet dat mensen dat een enorm contrast vinden. Ben je nou die glamourpoes of Ma Flodder? Het zal wel. Ik hou van mezelf optutten en zou ook geen leven willen waarin ik alleen maar in mijn joggingbroek loop. Maar ik ben het dus lekker allebei.’

Spiritueel of religieus?

‘Ik ben niet religieus, wel spiritueel. Het klinkt altijd zo vreselijk, maar een beter woord is er niet. Ik voel me het meest verbonden met wat men hekserij noemt, al heeft dat vaak een negatieve bijklank. Vrienden van me lazen boeken over wicca, moderne hekserij, maar voor mij draait het puur om de wijsheid van Moeder Aarde. Dat komt ook door mijn achtergrond: mijn voorouders komen uit Suriname. In de cultuur van mijn moeder wordt gewoon over de doden gesproken. ‘Ik zag opa laatst nog daar en daar staan’, zei ze dan.

‘Misschien dat ik me daarom zo verbonden voel met Madonna. Ze zei ooit dat de kerk vroeger een bepaalde behoefte van de mens vervulde. Je had thuis, je had werk en je had de kerk: de plek van bezinning. Maar ze zag de club ook als een plek van bezinning. Ik voel dat heel erg. Heilig zijn, je laten gaan, rebels en seksueel zijn: die dingen passen voor mij in hetzelfde hoekje. Dat hoor je ook terug op mijn nieuwe album.’

Macht of invloed?

‘Macht klinkt alsof je het zou misbruiken. Met invloed kun je dat op een positieve manier doen. Daarom kies ik voor de laatste. Ik voel een enorme maatschappelijke plicht. Niet alleen als bekend gezicht, maar ook als werkgever.

‘Inmiddels werk ik met een team van veertig freelancers, die deels van mij afhankelijk zijn. Ik heb de intentie het goed te doen, maar dat betekent niet dat ik altijd de juiste beslissingen neem. Want dat vind ik intens moeilijk.

‘In de muziekindustrie is het vaak: twee honden vechten om één been. Je komt tegenover andere artiesten te staan, omdat iemand boven in de piramide heeft besloten dat muziek niets meer waard mag zijn. Die zit zijn miljarden te tellen, terwijl wij beneden vechten om de fees.

‘Ik heb het goed, dus ik klaag niet. Maar ik probeer wel op mijn eigen manier socialistisch te zijn in een wereld die dat totaal niet is. De kosten zijn enorm omhoog gegaan, spullen en arbeidsuren zijn duur. Wat wij als muzikanten uitbetaald krijgen, daar kun je geen droog brood mee verdienen. De hoeveelheid werk is vertienvoudigd, maar de hoeveelheid geld is tegenwoordig gedeeld door tien.

‘Pas als dat werk erop zit, stapt een label in. Ze doen vervolgens alleen de dingen die zij nodig vinden. De rest doe je alsnog zelf als artiest. Of je moet een manager inhuren. Ik wil dat mensen dit weten. Niet om te klagen, maar om dit systeem aan de kaak te stellen. Ik voel me verantwoordelijk. Ook voor alle fantastische artiesten die het niet meer aan elkaar weten te breien.’