De regenboogvlag is inderdaad politiek. En dat is juist goed

De laatste weken is de lhbti+-gemeenschap vaak in het nieuws geweest, vanwege onder meer een stemming vorige week in de Tweede Kamer over de regenboogvlag op het parlementsgebouw ter ere van Coming Outdag op 11 oktober. Eerder die week gaf het dagelijks bestuur van de Tweede Kamer daar juist groen licht voor.

De streng-christelijke partij SGP kreeg er echter lucht van en stak er een stokje voor. Gewapend met ‘procedurele bezwaren’ – als het parlement een vlag hijst, moet datzelfde parlement erover besloten hebben – klopte de partij aan bij het dagelijks bestuur, dat daar gehoor aan gaf.

De motie werd uiteindelijk aangenomen: afgelopen zondag wapperde de regenboogvlag in volle glorie bij het parlementsgebouw.

Symbool

Nu zou je kunnen denken: ‘Het is maar een regenboogvlag, waar maakt iedereen zich druk om?’ Het is inderdaad ‘maar’ een regenboogvlag, maar die vlag hoort bij een gemeenschap van mensen wier rechten onder druk staan. De vlag is een symbool dat een gemeenschap vertegenwoordigt, en het omarmen of juist afwijzen van zo’n symbool staat voor de omarming of afwijzing van een hele groep. Mensen die de regenboogvlag hijsen, nemen ruimte in voor de lhbti+-gemeenschap – voor zichzelf of voor hun geliefden.

De commotie rond de regenboogvlag in de Tweede Kamer staat niet op zichzelf. Begin oktober stemde de gemeenteraad van Oldebroek ervoor om het programma van het christelijk-conservatieve college van burgemeester en wethouders aan te nemen en daarmee te stoppen met het uitvoeren van lhbti+-beleid. Als reactie daarop besloten mensen een vlaggenactie te houden: wie wilde, kon een regenboogvlag aanvragen om als verzet op te hijsen in het weekend van Coming Outdag. Er werden meer dan 250 vlaggen aangevraagd.

Tegenstanders die enerzijds roepen dat lhbti+’ers ‘mogen’ bestaan, maar anderzijds vinden dat regenboogvlaggen door hun strot worden geduwd, zeggen eigenlijk dat lhbti+’ers niet (te) zichtbaar mogen zijn. Wat daaronder schuilt, is de overtuiging dat lhbti+-mensen alleen mogen bestaan en ruimte krijgen wanneer zij zich aanpassen aan anderen en vooral niet zichzelf zijn.

Dalende homoacceptatie

Dat sentiment is groeiende. Vorige maand bleek al dat de ‘homoacceptatie’ onder jongeren aanzienlijk was gedaald in slechts enkele jaren tijd: onderzoek van Universiteit Utrecht en het Trimbos-instituut liet zien dat slechts 22 procent van de jongens en 51 procent van de meisjes positief kijken naar homoseksualiteit. Daarnaast bleek deze zomer uit een peiling van EenVandaag onder bijna drieduizend lhbti+’ers dat 70 procent van de ondervraagden denkt het tonen van hun geaardheid een probleem is in Nederland.

De strijd rond de regenboogvlag vertegenwoordigt, kortom, de strijd voor de lhbti+- gemeenschap. Ja, de vlag alleen zet absoluut geen zoden aan de dijk als het gaat om lhbti+-rechten. Zichtbaarheid alleen is niet het eindstation van gelijkwaardigheid. Dat betekent niet dat zichtbaarheid betekenisloos is. De (bewuste) verwijdering of belemmering van de regenboogvlag spreekt boekdelen over (het gebrek aan) ruimte voor de lhbti+-gemeenschap, en kan niet los worden gezien van de bredere context van dalende acceptatie. Mensen die daarnaast de regenboogvlag verwerpen, wijzen daarmee ook in bepaalde mate de lhbti+-gemeenschap af – zonder daar al te veel woorden aan te geven.

In de Tweede Kamer blijken in ieder geval genoeg Kamerleden te zitten die zich hard maakten voor de regenboogvlag. Sommige Kamerleden lieten vlak voor de stemming weten dat de regenboogvlag politiek is (geworden), terwijl diezelfde Kamerleden aangaven tegen te stemmen. Hoe dan ook, ze hebben wel gelijk op dit punt: de regenboogvlag is inderdaad politiek omdat de strijd voor lhbti+-rechten politiek is.

Zolang politici en bewindslieden de macht hebben om lhbti+-beleid te vormen of af te breken, zijn de levens van lhbti+-personen politiek. Met 90 stemmen voor en 36 stemmen tegen, is de aangenomen motie in ieder geval het signaal dat genoeg politici in de Tweede Kamer wél staan voor de regenboogvlag en wat zij symboliseert.

Nu deze energie vasthouden voor de volgende stappen richting gelijkwaardigheid.