Met Oekraïense aanval op Russische olie-industrie lijkt energie-staakt-het-vuren definitief van de baan

Zelensky maakte woensdagavond bekend dat Oekraïne het energie-staakt-het-vuren na drie dagen opgeeft. In een explosief interview met de Britse presentator Piers Morgan liet Zelensky zich zeer kritisch uit over de VS en Trump. Hij zei dat Trump niet ‘de juiste kant van de geschiedenis’ op beweegt. De afgelopen dagen liepen de spanningen tussen de twee landen al hoog op vanwege Trumps toenadering tot Rusland en dreigementen jegens Oekraïne.

Het Kremlin beschuldigde Oekraïne donderdag van een ‘grootschalige aanval’ op een olieraffinaderij in de Russische regio Rjazan, ten zuidoosten van Moskou. Op videobeelden is een brand in de raffinaderij te zien. Volgens het ministerie van Defensie werden 69 drones en vier kruisraketten onderschept, maar ontstond de brand omdat brokstukken het complex troffen. Er zijn geen slachtoffers gemeld.

Uren eerder viel Rusland volgens Zelensky met een recordaantal van 850 drones de energie-infrastructuur in tientallen Oekraïense plaatsen aan, terwijl de Oekraïense defensiecapaciteiten beperkt waren door problemen met het Starlink-netwerk van de Amerikaanse miljardair Elon Musk. In de centraal gelegen regio Kirovohrad troffen Russische drones ‘kritieke infrastructuur, transportbedrijven, logistieke faciliteiten en woningen’, aldus de regionale gouverneur. Er vielen drie doden en zes gewonden.

‘We zijn er klaar mee’

Met de aanvallen over en weer lijkt het energie-staakt-het-vuren dat Trump zondag aankondigde definitief van de baan. Oekraïne zegt dat het niet van tevoren was ingelicht, maar de VS oefenden afgelopen dagen enorme druk uit op Oekraïne om zich eraan te houden. Trump gaf de Oekraïense aanvallen op de Russische olie-industrie de schuld van de hoge olieprijzen wereldwijd en dreigde onder meer te stoppen met het delen van inlichtingen, die cruciaal zijn voor de Oekraïense verdediging.

Zelensky beklaagt zich tegenover de Britse krant Financial Times erover dat Oekraïne zich aan het staakt-het-vuren hield om aan de VS tegemoet te komen. Maar alsnog kreeg het enkele dagen geen waarschuwingen uit Washington voor Russische raketaanvallen, en hadden Oekraïense militairen woensdag beperkte toegang tot Starlink, waardoor dronemissies in het geding kwamen. Intussen kon Rusland het staakt-het-vuren ongestraft schenden. Moskou liet woensdag zelf weten dat het zeven Oekraïense energiefaciliteiten had getroffen.

‘We zijn er klaar mee’, zei Zelensky woensdag tegen Financial Times. Alleen als de VS Patriot-raketten gaan leveren om de Russische luchtaanvallen te onderscheppen, is hij bereid de aanvallen op de Russische olie-industrie te staken. In het interview met Piers Morgan zei Zelensky dat hij zich door Trump en de VS verraden voelt. ‘Het is heel spijtig dat we zo’n sterke bondgenoot verliezen’, aldus Zelensky, die wees op de recente stap van Trump om Russische olie te gaan importeren.

Europese steun

Hoewel Zelensky zich onverzettelijk opstelt, is de angst groot dat de VS hun cruciale steun aan Oekraïne stopzetten. Zelensky hoopt op meer toezeggingen vanuit Brussel, waar hij donderdag arriveerde voor gesprekken met Europese regeringshoofden en Navo-chef Mark Rutte. Diverse leiders schaarden zich donderdag al achter Oekraïne. ‘Wij zijn van mening dat we druk moeten uitoefenen op de agressor om de oorlog te beëindigen en niet op het slachtoffer om zich over te geven’, zei EU-buitenlandchef Kaja Kallas.