Inval bij Turkse oppositiezender op de dag van proces tegen burgemeester Istanbul is ‘allerminst toevallig’
Agenten van de Turkse oproerpolitie met schilden en wapenstokken stonden woensdag opgesteld rond het hoofdkantoor van de oppositiezender Halk TV in Istanbul. Voor de dranghekken stond een groepje mensen met paraplu’s in de stortregen te protesteren tegen de politie-inval eerder op de dag.
Agenten waren het kantoorgebouw binnengevallen, daarbij werd apparatuur in beslaggenomen, medewerkers de toegang ontzegd en de live-uitzending over het beursschandaal beëindigd om in plaats daarvan beelden van het platteland uit te zenden. Sommige medewerkers mochten later alsnog naar binnen.
De officiële reden van de inval is strafrechtelijk. Het openbaar ministerie doet onderzoek naar Halk TV-directeur Cafer Mahiroglu op beschuldiging van corruptie, het manipuleren van openbare aanbestedingen en het witwassen van geld. Ook tegen zeventien andere medewerkers zijn arrestatiebevelen uitgevaardigd, elf zijn aangehouden. De autoriteiten hebben een zogeheten kayyum (een overheidstoezichthouder) aangesteld om de populaire oppositiezender te besturen gedurende het onderzoek.
Mahiroglu, die in Londen woont, postte een video op X waarin hij de politie-inval en de aanstelling van een toezichthouder veroordeelde als politiek gemotiveerd. „Vandaag is een zwarte dag voor Turkije. Het recht van het publiek op informatie wordt om politieke redenen met voeten getreden. Halk TV verdedigen betekent de strijd voor democratie in Turkije verdedigen.” Ook zijn andere bedrijven zijn overgenomen door toezichthouders van de staat. En zeven familieleden, onder wie zijn 70-jarige broer, zijn opgepakt.
Timing niet toevallig
Volgens Turkse oppositiepartijen en internationale organisaties die zich inzetten voor de persvrijheid is de timing van de inval niet willekeurig gekozen. De regering is namelijk verwikkeld in een schandaal rond gesjoemel met een investeringsfonds, waardoor honderdduizenden Turken miljarden hebben verloren. Bovendien zou de gedetineerde oppositieleider en burgemeester van Istanbul Ekrem Imamoglu op de dag van de inval in de rechtbank verschijnen om zich te verdedigen tegen aantijgingen van grootschalige corruptie. Maar wie gaat dat nu uitzenden?
De inval bij de laatste grote oppositiezender „is allerminst toevallig”, zei Emma Sinclair-Webb, van mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch daarover tegen persbureau AFP. Amnesty International drong er bij de autoriteiten op aan om de onafhankelijke activiteiten van Halk TV „onmiddellijk te herstellen en een eind te maken aan hun aanvallen op de persvrijheid”.
Halk TV is de vijfde grote nieuwszender die de afgelopen tijd door de Turkse autoriteiten onder curatele is gesteld. Twee weken geleden gebeurde hetzelfde met de onafhankelijke nieuwssite T24, een van de belangrijkste van het land. De zender zou „lhbt-propaganda” maken. De andere zenders die zijn overgenomen door een kayyum zijn Flash TV, HaberTurk, Tele 1 en Ecoturk TV. De overname van Halk TV is het meest significant, omdat het de best bekeken zender van het land was. Veysel Ok, mededirecteur van de waakhond voor mediarechten MLSA, noemde de inval „een van de belangrijkste stappen in de pogingen van de regering om de informatiestroom te monopoliseren”.
Ook oppositiesteden en -partijen onder controle
Niet alleen oppositiezenders, maar ook oppositiesteden en oppositiepartijen worden onder controle van een toezichthouder geplaatst. Dat gebeurde onlangs bijvoorbeeld met de seculiere oppositiepartij CHP, waar oud-partijvoorzitter Kemal Kilicdaroglu door een rechter is aangesteld na een omstreden machtsstrijd met zijn opvolger Özgür Özel, een bondgenoot van de gedetineerde oppositieleider Imamoglu. Kilicdaroglu, wiens retoriek nu in lijn is met de regering, uitte recent kritiek op de berichtgeving van Halk TV.
Donderdag, een dag na de politie-inval, was de status van de grootste oppositiezender van het land onduidelijk. Terwijl de televisiezender alleen documentaires uitzond, werd het nieuws op de website en de sociale-mediakanalen van Halk TV nog steeds bijgehouden door medewerkers. Maar dat lijkt van korte duur. Turkse media meldden dat een rechtbank heeft bevolen dat de toegang tot alle sociale-mediakanalen van Halk TV vanuit Turkije geblokkeerd moeten worden.
Maak NRC jouw voorkeursbron op Google
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten. Meer informatie
Mail de redactie
Ziet u een taalfout of een feitelijke onjuistheid?
U kunt ons met dit formulier daarover informeren, dat stellen wij zeer op prijs. Berichten over andere zaken dan taalfouten of feitelijke onjuistheden worden niet gelezen.