Iraanse studente krijgt doodstraf voor ‘godslastering’, aantal politieke executies blijft toenemen

De exacte inhoud van Amini’s posts is niet bekend, maar volgens Iraanse media zou zij ‘extreem vulgaire’ beledigingen aan het adres van ‘de onfeilbare’ imams hebben geuit. Naast het doodvonnis kreeg Amini in een andere rechtszaak een gevangenisstraf van 12 jaar en 6 maanden opgelegd, onder meer voor het ‘in gevaar brengen van de nationale veiligheid’ en ‘propaganda tegen het regime’.

De 23-jarige student accountancy zou zich voor het eerst openlijk tegen het regime hebben uitgesproken tijdens de grootschalige protesten van afgelopen januari, waarbij het regime tienduizenden mensen doodde. Amini werd opgepakt, net als zo’n vijftigduizend andere betogers. De autoriteiten lieten haar weer vrij, maar niet voor lang: na haar vermeende uitingen op sociale media werd ze in februari opnieuw gearresteerd, ditmaal door de Iraanse cybertak van de politie. Sindsdien zit ze vast in een gevangenis in het noorden van het land.

Verzet tegen het regime

De doodstraf is in Iran al decennia een gangbare straf: vorig jaar kregen minstens 1.639 Iraniërs de doodstraf opgelegd, het hoogste aantal sinds 1987. Volgens de organisatie Iran Human Rights (IHR), die gevestigd is in Noorwegen, zijn er dit jaar al meer dan zeshonderd mensen geëxecuteerd, gemiddeld meer dan twee per dag.

Normaal gaat het in het overgrote merendeel van de executies om mensen die zijn veroordeeld voor misdrijven zoals moord of drugsgerelateerde overtredingen, maar dat is dit jaar anders. Sinds de protesten van januari en de oorlog met de VS nemen de executies van mensen die zich verzetten tegen het regime toe. Dan gaat het soms om de kleinste vormen van verzet.

Zo kreeg een vrouw recentelijk de doodstraf omdat ze gewonde demonstranten op haar motor naar het ziekenhuis had gebracht. Tientallen mensen zijn dit jaar al geëxecuteerd, honderden zitten nog in de dodencel.

Hoewel twee betogers afgelopen juli in het openbaar werden opgehangen, vinden veel executies achter gesloten deuren plaats. Daardoor kunnen niet alle gevallen onafhankelijk worden gecontroleerd. Mensenrechtenorganisaties proberen desondanks een naam en gezicht te krijgen bij alle veroordeelden en executies. Vorige week meldde Amnesty International de executies van vijf mannen vanwege hun deelname aan de protesten.

‘Extreem alarmerende ontwikkeling’

De online-aard van het vonnis van Amini baart mensenrechtenorganisaties extra zorgen. Mahmood Amiry-Moghaddam, directeur van IHR, waarschuwt dat haar veroordeling ‘een extreem alarmerende ontwikkeling’ is omdat het regime de doodstraf nu ook op grotere schaal kan gaan toepassen op kritische uitingen die mensen online doen.

De Iraanse autoriteiten beschuldigen haar van sab ol-nabi: het beledigen van de profeet Mohammed. De laatste bekende executies wegens godslastering vonden plaats in mei 2023, toen twee mannen werden opgehangen.

De enige manier om onder een doodvonnis voor godslastering uit te komen, is als de uitlatingen onder invloed of zonder opzet zijn gedaan. In zulke gevallen zouden maximaal 75 zweepslagen opgelegd kunnen worden.

Psychedelische paddenstoelen

Volgens Iraanse media zou Amini zich in het proces dan ook hebben verdedigd met de bewering dat zij haar uitingen had gedaan doordat ze psychedelische paddenstoelen had gebruikt. Die verdediging ging er bij de Iraanse rechters niet in: zij zouden haar hebben gevraagd waarom ze in haar ‘psychedelische toestand dan niet politieke tegenstanders van het regime zou hebben beledigd, zoals Israël of de VS’, schrijven Iraanse media.

Amini kan haar doodvonnis nog aanvechten bij het Iraanse Hooggerechtshof. Haar kansen lijken daar klein; een enkele keer trok het Iraanse hof een doodstraf in. In een geluidsopname roept Amini de internationale gemeenschap op om in te grijpen: ‘Ik ben een onschuldig jong meisje met hoop en dromen’, zegt ze. ‘Ik heb ouders die op me wachten.’