De wereld is dol op Tom Cruise, maar blijkbaar niet als hij een man van zijn eigen leeftijd speelt

De wereld is dol op Tom Cruise, maar niet als hij eruitziet en zich gedraagt als een man van zijn eigen leeftijd. Die conclusie zou je voorzichtig kunnen trekken nu Digger twee weken in de bioscoop draait. De eco-satire van Alejandro González Iñárritu dreigt de grootste filmflop ooit te worden, met een verlies van 245 miljoen dollar.

Dat is nog erger dan filmhistorische flops als Cutthroat Island (1995) en Heaven’s Gate (1980), al mag je dat niet zeggen van acteur Ben Affleck, want hij noemt dat ‘pesten’. Als we verlekkerd doen over hoe pijnlijk slecht de film het doet, zitten we straks alleen nog met risicomijdende filmstudio’s, waarschuwde hij in een podcast. Alsof de Hollywood-accountants anders niet zouden weten hoe dramatisch het ervoor staat.

Hierin heeft Affleck gelijk: met Digger nam Iñárritu een risico. Mede dankzij een plottwist wist de film recensenten wereldwijd te verdelen. Is dit een onbegrepen meesterwerk? Of onuitstaanbaar pedanterig?

Kom vooral zelf oordelen, probeerde de nieuwe reclamecampagne nog, maar ook dat werkte niet. Waarschijnlijk omdat Digger op het eerste gezicht een film is over een schreeuwende, van zichzelf overtuigde, onappetijtelijke witte boomer-man, een stervende kat en een klimaatcatastrofe. Drie dingen waar een mens nu eenmaal liever niet naar kijkt.

Wat jammer is voor Cruise. De controlfreakerige man durfde voor het eerst in jaren weer eens flink met zijn eigen imago te spelen. Met Digger leek hij opzichtig naar een Oscar te hengelen. Bald cap op in een peperdure satire van een filmauteur: zoiets hoort kat in ’t bakkie te zijn.

Punt is: néémt hij artistiek risico, wordt het op het moment zelf niet genoeg gewaardeerd – of in elk geval toch niet door zijn collega’s. Voor zijn rol als ‘tame the cunt’-manfluencer in Magnolia (1999) kreeg hij weliswaar zijn derde Oscarnominatie, maar hij legde het onterecht af tegen Michael Caine. Eyes Wide Shut (1999) leverde niemand nominaties op. Er wordt gefluisterd dat Cruise zich uit teleurstelling op zijn blockbusteractiefilms heeft gestort.

Inmiddels nemen collega’s het op voor hem en voor Digger. ‘Ongelofelijk dapper’, vond collega Jane Fonda. Glenn Powell vond hem ‘onbevreesd’. Een meesterwerk, aldus acteur Mandy Patinkin en regisseur Guillermo del Toro. Anne Hathaway, toevallig binnenkort Cruises tegenspeler, plaatste een eerste review op Letterboxd. ‘Briljante film.’

Laten we hopen dat het hem een nominatie oplevert. Als aanmoedigingsprijs. Inmiddels heeft Cruise zich gestort op Days of Thunder 2 en liet hij de CEO van Nascar weten dat hij ter voorbereiding wil meedoen aan een echte race. Terwijl hij, los van wat je van Digger vindt, spannender is als hij een ander soort risico’s neemt.