Nog een maand heeft de Europese voetbalbond om iemand te vinden die het durft op te nemen tegen Gianni Infantino

Trommels in Kaapverdië. High fives in Azerbeidzjan. Een voetbalveld voor Mongolië. De Instagram-pagina van Gianni Infantino is behangen met foto’s en filmpjes van de flitsreis die de Fifa-voorzitter deze weken maakt, om nieuwe bondgenootschappen te sluiten en oude in stand te houden. En zo nog vier jaar langer aan de macht te kunnen blijven.

Het vliegtuig van de voetbalbaas stijgt alweer op zodra het is geland. In Kaapverdië sprak Infantino op een conferentie van de Afrikaanse voetbalbond, gevolgd door een vriendschappelijk potje met hemzelf als lachend middelpunt. In Praag, in het hart van de grote vijand Europa, knuffelde hij met voorzitter David Trunda van de Tsjechische voetbalbond en poseerde hij met de nationale jongensploeg onder 15 jaar.

En natuurlijk woonde hij de finale van de Gulf Cup bij in Saoedi-Arabië, de organisator van het WK van 2034 (‘great final, great game’). In een stadion in Jakarta feliciteerde hij Indonesië met het winnen van de Asean Cup, de eerste trofee sinds 1991. Op Instagram bedankte hij en passant ook de andere aanwezige ‘vrienden’ uit onder meer Afghanistan, Cambodja, de Malediven, Pakistan en Oost-Timor.

Fundament

Weinig- tot nietszeggende voetbalbonden zijn het, klein van stuk en van historie. Maar voor Infantino vormen ze het fundament onder zijn gehoopte herverkiezing in maart 2027. Landen die hem trouw bleven en zich niet druk maakten om een vredesprijs voor een Amerikaanse president, de geannuleerde schorsing van een Amerikaanse spits op het WK en een plan om het WK in aandelen op te knippen voor een opvallend lage prijs.

Als collage mag het er koddig uitzien, de parade van (bijna altijd) mannen in pakken die poseren met een bal, een vaantje of gewoon met elkaar. Maar de onderliggende boodschap is duidelijk: Gianni Infantino doet wat hij nog altijd doet, schijnbaar onaangedaan door het vagevuur waarin hij leek te zijn beland nadat het uitgelekte aandelenplan een revolte in de voetbalwereld had ontketend.

#FootballUnitesTheWorld is de hashtag waarmee hij elke Insta-post besluit, en tegelijk het mantra waarmee hij de sores en schandalen van zich probeert af te schudden.

Deze donderdag zal Infantino in Zürich een bijeenkomst met het Fifa-bestuur voorzitten; een vergadering die veel minder beladen is dan ze maanden geleden leek te worden. De tijd lijkt meer en meer in zijn voordeel te werken, terwijl die begint te dringen voor het rebellerende deel van de voetbalfamilie.

Ontploffen aandelenplan

Tot 18 november hebben Europa, Azië en Noord- en Midden-Amerika nog om iemand te vinden die het in maart 2027 tegen Infantino wil opnemen. Na het ontploffen van het aandelenplan leek de meerderheid tegen hem (er mogen 211 bonden stemmen), maar hoe is dat straks als er bovendien geheim wordt gestemd?

De geschiedenis zit de mogelijke uitdager alvast niet mee: de Engelsman Stanley Rous was in 1974 de laatste die als zittend Fifa-voorzitter bij de leiderschapsverkiezing werd verslagen. De Braziliaan João Havelange bleef vervolgens 24 jaar lang op zijn post, diens opvolger Sepp Blatter stapte in 2015 zelf op onder druk van de Amerikanen en hun justitiële onderzoek naar de Fifa.

Infantino’s positie leek onhoudbaar toen in juli de halve voetbalwereld over het aandelenplan viel waarvoor hij in het geheim investeerders in de kringen rond Donald Trump bereid bleek te hebben gevonden. Voor Europa was ‘Fifa Forward Enterprise’ de druppel na de ingetrokken schorsing van de Amerikaanse spits Balogun op het WK (na een telefoontje van Trump), en de eerder aan Trump uitgereikte Fifa-vredesprijs. Infantino moest weg, en snel ook.

In navolging van de Europese voetbalbond zegden ook de confederaties van Azië en Noord- en Midden-Amerika het vertrouwen in hem op. Individuele landen, waaronder Nederland, pleitten ook nog afzonderlijk voor een nieuwe wind binnen de Fifa, die meegesleurd dreigde te worden door de escapades van de toondove voorzitter. Kevin Lamour, de kritische operationeel directeur die het aandelenplan openlijk had veroordeeld, werd door de Fifa op straat gezet.

Lijmen wat gebroken is

Infantino wankelde, maar doorstond de storm. Nu de wind is gaan liggen, richt hij zich op en probeert hij te lijmen wat gebroken is. ‘In het belang van het voetbal’ doet hij toezeggingen om critici milder te stemmen. Het uitkeren van (een deel van) de immense reserves waarover de Fifa beschikt, is plots geen probleem meer. Over alles valt nu te praten.

Voor Europa is dat niet genoeg meer. De machtigste bond binnen het voetbal – meeste wereldtitels, sterkste competities en beste spelers – kan moeilijk terugkrabbelen, nadat hij meermaals in harde bewoordingen inzette op een wisseling van de wacht. Alleen dreigt de Uefa het momentum te verliezen. De sprint die tot Infantino’s einde moest leiden, is een marathon geworden.

Weinigen in het voetbal houden er nog rekening mee dat de 56-jarige Zwitser vóór de verkiezing het veld ruimt. Zelfs de onthulling van The Times, deze week, dat Infantino een tweede jaarsalaris ontving dat in weerwil van Fifa’s eigen regels niet in de boeken was gezet, bracht weinig ophef teweeg.

Al kan elk volgend schandaal het laatste zijn en zijn de juridische procedures die de Uefa heeft aangespannen tegen de Fifa en Infantino onvoorspelbare factoren van belang in de race naar maart. Achter elke struik kan zomaar een gevaar schuilgaan, zo maakte ook het plotse einde van Blatter duidelijk.

Donderdag staan weliswaar een aantal heikele punten op de agenda van de vergadering van het Fifa-bestuur, zoals de vredesprijs en de totstandkoming van Fifa Forward Enterprise. Een van de vragen zou kunnen luiden: waarom informeerde Infantino zijn collega’s niet over het project? Of: schatte hij de waarde van het WK bewust veel te laag in, zodat investeerders grote winsten konden maken?

Kritische vragen

De toezichthoudende Fifa Council heeft – of had – de sleutels in handen om Infantino tot een vertrek te bewegen. Maar nu de steun binnen het voetbal toeneemt, weten de 35 leden wel beter. Kritische vragen, bijvoorbeeld van de Engelse vicevoorzitter Debbie Hewitt, lijken de grootste klippen die de Fifa-voorzitter moet omzeilen bij de bijeenkomst in Zürich.

Zo verplaatst de strijd zich steeds meer naar later. Naar Rabat, 8 maart 2027. Krijgt Infantino daar te maken met een uitdager, en wie durft zijn reputatie daarvoor op het spel te zetten? Vorige week donderdag bezwoer de top van de Uefa tegenover haar 55 leden dat ze in gesprek is met meerdere kandidaten voor het Fifa-voorzitterschap. Een van hen zal over een maand ingeschreven moeten worden voor de verkiezing, waarbij de vereiste steun van minstens vijf bonden nog het kleinste euvel zal zijn.

De profielschets van de kandidaat-voorzitter van het wereldvoetbal vormt een groter probleem. Hij of zij moet draagvlak hebben in de drie continenten die samen optrekken, en het liefst ook in landen daarbuiten die tot de verbeelding spreken. Drie van de kanshebbers die aan die eisen voldoen, zijn echter afgehaakt.

De Canadees Victor Montagliani blijft de Noord- en Midden-Amerikaanse bond als voorzitter trouw, zoals de Bahreinse sjeik Salman bin Ibrahim Al Khalifa op zijn post bij de Aziatische confederatie blijft. Hij verloor bovendien al eens een verkiezing van Infantino, in 2016.

Nul interesse

De derde, Nasser Al-Khelaïfi, is gekend in de hele voetbalwereld als eigenaar van tweevoudig Champions League-winnaar Paris Saint-Germain en voorzitter van het verbond van Europese clubs. Maar hij maakte vorige maand duidelijk dat hij ‘nul interesse in de Fifa’ heeft. Daarmee voorkwam hij ook ingewikkelde gesprekken met zijn thuisland Qatar, dat volmondig achter Infantino is blijven staan.

Begin november moet duidelijk zijn wie de Uefa ziet als de gedroomde verbinder die van de hervorming van de Fifa zijn speerpunt zal moeten maken; dan worden de Europese bonden bijgepraat. Een outsider – bijvoorbeeld een oud-voetballer die zich nergens hoeft voor te stellen – valt niet uit te sluiten. De Portugees Luís Figo probeerde het tien jaar geleden al eens, zij het zonder succes.

Intussen wordt door rebellerende voetbalbonden voorzichtig nagedacht over het doemscenario: nog vier jaar verder met Gianni Infantino. Wint hij de verkiezing toch (weer) met overmacht, dan dreigt een onvoorspelbare laatste termijn.

Hij zou zich bijvoorbeeld kunnen keren tegen de rivaliserende bonden en bondgenoten vooraan in de rij plaatsen, daar waar toernooien, finales of lidmaatschappen van prominente commissies te verdienen zijn. Hoog in de boom is er immers genoeg te vergeven. Met dank aan de steun van de mannen en vrouwen die zijn wereldreis nuttig maakten.