Twaalf jaar later dan gepland opent 3 kilometer lange ‘brug naar nergens’ tussen China en Noord-Korea

Het plan voor de brug, een Chinees initiatief ter waarde van 350 miljoen dollar, dateert uit 2010. De brug met een vierbaansweg vervangt op termijn de oude Vriendschapsbrug uit begin vorige eeuw die de Chinese stad Dandong met Sinuiju in Noord-Korea verbindt. 70 procent van al het goederenverkeer tussen Noord-Korea en China gaat over die oude brug, die bestaat uit een weg en een spoorlijn en zo smal is dat slechts eenrichtingsverkeer mogelijk is.

Ondernemers in Dandong, waar de economie drijft op handel met Noord-Korea, keken reikhalzend uit naar de opening van de nieuwe brug, voorzien in 2014. Het Chinese deel werd toen opgeleverd, maar de Noord-Koreanen weigerden aan hun zijde een snelweg en een douanekantoor te bouwen. De oeververbinding, die door Noord-Koreaanse boeren werd gebruikt om hun geoogste gewassen te drogen, werd in China ‘de brug naar nergens’ genoemd.

Onwil

De Noord-Koreaanse onwil jegens het project berustte deels op woede, omdat China in 2017 had ingestemd met hardere internationale sancties tegen Noord-Korea wegens het kernwapenprogramma. Nadat Beijing en Pyongyang hun verzuurde verhoudingen hadden verbeterd, begon Noord-Korea in 2019 met de bouw van de snelweg naar de brug, tot de covid-pandemie in 2020 alle activiteit in het grensgebied stillegde. Pas in 2025 werden de werkzaamheden aan Noord-Koreaanse zijde hervat.

Pyongyang vreesde ook de brug voor nog meer economische ongelijkheid met China als de Noord-Koreaanse markt zou worden overspoeld met grotere volumes Chinese exportproducten. China, de enige formele bondgenoot van Noord-Korea, is tevens de belangrijkste handelspartner. Vorig jaar werd er voor 2,3 miljard dollar verhandeld tussen de twee landen, waarbij het Noord-Koreaanse handelstekort opliep tot 1,85 miljard dollar. Door de sancties kan Noord-Korea zeevruchten, textiel, steenkool en andere producten niet exporteren.

Volgens Kim Gyu-beom, een expert van het Zuid-Koreaanse Institute for National Security Strategy, is de patstelling tussen Beijing en Pyongyang doorbroken. China zou meer Noord-Koreaanse waren als cosmetica en alcoholische dranken afnemen en rekening houden met de bezwaren van Pyongyang tegen de plotselinge toename van Chinese export naar Noord-Korea. Dat China de kosten van de bouw van het douanekantoor aan Noord-Koreaanse zijde op zich heeft genomen, hielp ook.

Extra politieke lading

Naast het economische belang voor Dandong heeft de brug voor Beijing een extra politieke lading gekregen, omdat Noord-Korea en Rusland in 2024 hun relatie ingrijpend uitbouwden. Eerder dit jaar bezocht de Chinese leider Xi Jinping Pyongyang, omdat de Chinezen hun invloed op het buurland niet willen verliezen.

De Noord-Koreaanse alleenheerser Kim Jong-un, die Rusland grote hoeveelheden manschappen en wapens levert voor de oorlog tegen Oekraïne, lijkt echter Moskou voorrang te geven. Zo werd vorige maand een nieuwe brug tussen Khasan in Rusland en Tumangang in Noord-Korea geopend. Driehonderd auto’s kunnen dagelijks via die brug naar een nieuw grenskantoor. Ook zijn Russische vakantiegangers welkom in Noord-Korea, Chinese toeristen nog niet.