Poëzie op Rotterdamse vuilniswagens uitgeroepen tot Nederlands erfgoed

Het eerste gedicht verscheen in 1988 op een Rotterdamse vuilniswagen. De toenmalige stadsdichter, wijlen Jules Deelder, schreef ‘Het gedicht is een bericht’. Deze tekst is ook omgedoopt tot de titel van het project en verschijnt ieder jaar op een van de vrachtwagens.

Het proces werkt als volgt: de gemeente Rotterdam geeft de culturele instelling Poetry International een seintje wanneer er nieuwe vuilniswagens en straatvegers worden geleverd. Poetry International kiest vervolgens passende gedichten die veelal zijn geschreven door Nederlandse en buitenlandse dichters. De gedichten blijven op de voertuigen geplakt totdat de vuilniswagen of straatveger wordt vervangen.

Toegankelijke poëzie

Het idee voor de rijdende gedichten komt van de Rotterdamse kunstenaar Hans Abelman. Hij wilde poëzie zo toegankelijk mogelijk maken voor Rotterdammers. Vervolgens pitchte hij zijn plan met succes bij Poetry International en het Rotterdamse vuilnisbedrijf Roteb. Speciaal voor het project kreeg het vuilnisbedrijf zelfs twaalf nieuwe vuilniswagens.

Identiteit van de stad

Auke Bullema, woordvoerder stadsbeheer bij de gemeente Rotterdam, diende de aanvraag om de gedichten aan te merken als immaterieel erfgoed in bij het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland. Dat deed hij onder meer namens de gemeente Rotterdam en Poetry International. Bullema zegt dat de aanvraag is ingediend omdat ‘we merkten dat Rotterdammers de gedichten herkennen als onderdeel van de identiteit van de stad’. ‘De gedichten zijn inmiddels ook van de mensen op straat.’

In lijn met de kernwaarde van het project zegt Bullema dat hij het idee wil doorbreken dat poëzie ‘alleen voor boekenwurmen of intellectuelen is’. De gemeente wil het project daarom nog breder trekken door in de toekomst niet alleen de gedichten te selecteren van erkende dichters die bij de festivals van Poetry International verschijnen, maar ook die van ‘gewone’ Rotterdammers.

Tekst van een scholier

Inmiddels rijden er al twee vuilniswagens rond met een gedicht dat door inwoners van Rotterdam is geschreven. Zo is de tekst ‘Dat we er niet over praten, betekent niet dat het niet gebeurde’ van scholier Lea Nölling al twee jaar te zien op een vuilniswagen. Zij won een lokale dichterswedstrijd onder middelbare scholieren.