Karremans honoreert geen ‘luxe-eisen’ meer voor bruggen en wegen en bezuinigt ook op veiligheid

Dat zegt Karremans (VVD) donderdag in De Telegraaf. De minister loopt in dat interview vooruit op de prioriteitenlijst die hij vrijdag samen met zijn staatssecretaris Annet Bertram (CDA, Spoor) zal presenteren. Die lijst bevat de beloofde ‘scherpe politieke keuzes’ in de onderhouds- en aanlegplanning van belangrijke infrastructuur in Nederland.

Karremans en Bertram komen tot 2040 tientallen miljarden euro’s tekort voor noodzakelijk onderhoud en aanleg van bruggen, sluizen, tunnels en wegen. Voor de zomer kondigden ze daarom aan dat een groot aantal geplande infraprojecten noodgedwongen uitgesteld zal moeten worden, of zelfs afgeblazen. Vrijdagmiddag maken ze bekend welke onderhouds- en nieuwbouwplannen voorrang krijgen en welke voorlopig in de ijskast verdwijnen.

Geen maatwerk, maar massaproductie

In het dagbladinterview onthult Karremans alvast hoe hij de komende vijftien jaar 2,3 miljard euro aan aanlegkosten wil besparen. Nieuwe infrastructuur moet voortaan van alle ‘luxe’ ontdaan worden, stelt de minister. Hij wil geen maatwerkontwerpen meer van architectenbureaus voor bruggen en aquaducten, maar standaardisering. Massaproductie van enkele ontwerpen die overal worden toegepast, is volgens hem veel goedkoper.

Als gemeenten en provincies extra bouw- of ontwerpeisen stellen die het ‘bare minimum’ (het allernoodzakelijkste) overstijgen, draaien ze voortaan zelf voor de kosten op, aldus Karremans. ‘Er zijn nu plekken waar lokale overheden dan een padelbaan boven op de tunnel willen’, beweert de minister in De Telegraaf.

Bij navraag blijkt dit een fictief voorbeeld, want plannen voor padelbanen op tunneldaken zijn bij het ministerie niet bekend. Karremans’ woordvoerder noemt wel een ander concreet voorbeeld: de Hollandtunnel in Midden-Delfland, onderdeel van de in 2024 geopende A24 ten westen van Rotterdam. De tunnel is aangelegd om het weidelandschap tussen Vlaardingen en Maassluis te behouden. Die keuze verhoogde de aanlegkosten van de nieuwe snelweg met 80 miljoen euro.

Maar de landschapsreddende tunnel kwam er niet op verzoek van provincie of gemeente, maar omdat de Tweede Kamer dat wilde. Dergelijke ‘luxe-eisen’ van de Tweede Kamer kan de minister ook in de toekomst niet zonder meer negeren.

Minder veiligheidseisen

Naast bezuinigen op esthetiek wil Karremans ook bezuinigen op veiligheid. Dat wil zeggen: op nationale veiligheidseisen die strenger zijn dan de Europese norm. Op een aantal punten zijn de Nederlandse bouweisen strikter dan de Europese wet voorschrijft. Zo moeten alle bruggen van Rijkswaterstaat standaard aan de allerhoogste betrouwbaarheidsnorm voldoen, terwijl de EU-richtlijnen dat voor minder intensief gebruikte bruggen niet per se verplichten.

Vooral met de veiligheidseisen voor tunnels wijkt Nederland af van de Europese richtlijnen. De strengste normen gelden hier voor alle verkeerstunnels van 250 meter of langer, terwijl de EU deze regels alleen verplicht stelt voor tunnels vanaf 500 meter op Europese hoofdwegen. Als Karremans de Nederlandse tunnelbouweisen wil versoepelen, zal hij eerst de Wet aanvullende regels veiligheid wegtunnels (ook wel: Tunnelwet) moeten wijzigen. Daarin zijn deze bouweisen namelijk vastgelegd.

800 miljoen euro

In De Telegraaf bekritiseert Karremans het ontwerp van de nieuwe Merwedebrug, een van de vele rivieroverspanningen die op haar laatste benen loopt. De oeververbinding in de A27 is sinds enkele maanden gesloten voor vrachtverkeer, omdat de staalconstructie door slijtage is verzwakt.

Op grond van een internationaal scheepvaartverdrag wordt de nieuwe brug gebouwd zonder middenpijler, om de scheepvaart op de Rijn meer manoeuvreerruimte te geven. Volgens Karremans is die veiligheidsmaatregel overbodig, maar valt de bouw daardoor wel 800 miljoen euro duurder uit. Het brugontwerp kan niet meer worden aangepast, want de voorbereidingen voor de aanleg zijn al te ver gevorderd.

Karremans en Bertram maken hun prioriteitenlijst vrijdagmiddag bekend tijdens een perspresentatie bij de Calandbrug bij Rozenburg, een andere probleembrug die eerder deze week meerdere dagen gesloten was vanwege een storing. Volgens RTL Nieuws wil het kabinet de 2 miljard euro kostende Nedersaksenlijn, een geplande spoorverbinding tussen Twente en Groningen, nog steeds aanleggen.

Luister ook naar onze politieke podcast ‘De Kamer van Klok’: