Zorgbegroting nog niet gered: Kamer heeft nog veel vragen over bezuinigingen

De race is nog niet gelopen als het om de zorgbegroting gaat, was een van de conclusies van D66'er Marc Vervuurt. "It ain't over till the fat lady sings." Want ook na het twee dagen durende debat op woensdag en donderdag is er geen Kamermeerderheid voor de zorgplannen van het kabinet.

Dat is op zich geen verrassing: in het voorjaar waarschuwden de oppositiepartijen al weinig te zien in de miljardenbezuinigingen die het kabinet wil doorvoeren op de zorg.

Sindsdien zijn er wel stappen gezet vanuit het kabinet. Er werd een streep gehaald door het verhogen van het eigen risico met 60 euro in 2027 en minister Mirjam Sterk (Langdurige Zorg) haalde de bezuinigingen op haar dossier uit de boeken.

Het is nog niet genoeg om de oppositiepartijen over de streep te trekken. Want vanaf 2028 moet de zorg, als het aan het kabinet ligt, nog wél flink bezuinigen. En die bezuinigingen staan ook in deze zorgbegroting. Er wordt onder meer geschrapt in de huishoudelijke hulp en er moet een eigen bijdrage komen voor wijkverpleging.

De crux zit 'm vooral in de vraag hoe die bezuinigingen gaan uitpakken voor mensen met hoge zorgkosten. Het kabinet heeft 350 miljoen euro beschikbaar om deze groep tegemoet te komen, maar weet nog altijd niet hoe het dat geld wil inzetten om de gevolgen van de bezuinigingen enigszins te verzachten.

Dat leidde tot ergernis van de oppositiepartijen. "Het vertrekpunt is volgens mij dat er bezuinigingen komen", meende JA21-Kamerlid Ingrid Coenradie. "Wat we alleen niet weten, is de uitwerking. En wat ik dus onder de streep ook niet weet, is welke reden ik dan zou hebben om deze VWS-begroting te steunen."

Zonder de steun van JA21 wordt het lastig om met behulp van de rechtse oppositiepartijen een meerderheid te halen. En aan de linkerkant, bij PRO, is er überhaupt weinig enthousiasme voor de grote bezuinigingen op de zorg. Al gaf PRO-Kamerlid Julian Bushoff wel aan dat de partij nog altijd openstaat voor een "brede deal" met het kabinet over álle begrotingen.

CU is naar eigen zeggen bereid "de handen uit de mouwen" te steken, zei partijleider Mirjam Bikker. Maar ze eist daarvoor ook dat er duidelijkheid komt over de uitwerking van de plannen. "Ik heb er alle begrip voor dat je niet binnen een maand alles helder hebt. Maar zo langzamerhand is de urgentie wel huizenhoog", gaf Bikker het kabinet mee.

Over een maand wordt al gestemd over de eerste begroting: het Belastingplan. Daarna volgen de afzonderlijke begrotingen. In het Belastingplan staat een maatregel die de Kamerleden die over zorg gaan bezighoudt.

Het kabinet wil namelijk de aftrek van de specifieke zorgkosten schrappen. Daardoor moet het vanaf 2028 niet meer mogelijk zijn om bepaalde zorgkosten af te trekken bij je belastingaangifte. De maatregel is inefficiënt en ingewikkeld, vindt het kabinet. Het schrappen levert ook nog eens geld op: 560 miljoen euro per jaar.

Mensen die heel veel zorgkosten maken, moeten op een andere manier geholpen worden. Maar het is nog niet duidelijk hoe. En ook hiervoor kijkt het kabinet naar het eerdergenoemde potje met 350 miljoen euro.

Het plan leidt tot ongemak bij onder meer PRO, JA21 en CU. "Zoals het er nu uitziet, verdwijnt de regeling, maar is het alternatief niet duidelijk", zei Bikker. Ze was dan ook stellig: zolang er onduidelijkheid blijft bestaan, stemt haar partij niet in met het Belastingplan.

Zorgminister Sophie Hermans heeft de ongeruste oppositiepartijen donderdag toegezegd nog vóór de stemming over het Belastingplan met een nadere uitwerking te komen. Daarbij wordt "binnen en buiten" de regeling gekeken naar een manier om het plan dat nu op tafel ligt te verbeteren.

Pas dan wordt duidelijk of het kabinet de begrotingspuzzel zo weet te leggen dat er een meerderheid in de Kamer is voor de zorgplannen. De coalitie blijft ondertussen hoopvol. Want, zo denkt D66'er Vervuurt, "zeker als de druk erop staat, kan er politiek heel veel gebeuren".