Dwingen we onze dochter tot het volgen van muziekles?

Vader: „Onze dochter (12) is een muzikaal talent. Sinds haar vijfde zit ze op vioolles en ze kan zuiver spelen. Ze geniet van de muziekles en heeft leuk contact met haar juf. Als ze heeft gemusiceerd voelt ze zich voldaan en zegt ze dat muziek maken haar een gelukkig gevoel geeft. Na het musiceren is ze ontspannen en blij.”

„Desondanks is het een dagelijkse strijd om haar te laten oefenen. Alleen onder heel veel dwang neemt ze de viool ter hand. Toen ook haar juf zich openlijk afvroeg of onze dochter wel voldoende liefde voelde voor haar viool, hebben we in overleg met onze dochter de lessen opgezegd. Ze zei toen te willen drummen en piano te leren spelen. Deze instrumenten hebben wij toevallig in huis, maar zonder onze aansporing raakt ze die niet aan. Ze heeft zo veel aanleg: moeten we haar met zachte dwang richting pianoles sturen of laten we het los? We denken dat ze later spijt zal hebben en ons zal verwijten dat we niet hebben doorgezet.”

Naam en woonplaats zijn bij de redactie bekend. De rubriek Opgevoed is anoniem, omdat moeilijkheden in de opvoeding gevoelig liggen. Wilt u een dilemma in de opvoeding voorleggen? Stuur uw vraag of reacties naar opgevoed@nrc.nl.

Druk eraf

Susan Branje: „Hoewel het zonde kan lijken dat uw dochter haar talent niet benut, heeft dwingen geen zin. Dwingen roept weerstand op en zorgt er voor dat ze het plezier in muziek maken verder verliest.”

„In de tienertijd willen jongeren zelf dingen beslissen die hen aangaan en is het belangrijk dat ze autonome keuzes kunnen maken. Wel begeleid door ouders, omdat ze zelf de keuzes nog niet kunnen overzien.”

„Wat maakt dat uw dochter wel plezier heeft tijdens de les, maar niet tijdens het oefenen? Besteedt ze liever tijd aan iets anders, heeft ze het te druk met bijvoorbeeld school en vriendschappen? Of vindt ze het te moeilijk worden, is ze bang te falen?”

„Het kan helpen om geen nadruk meer te leggen op haar talent en haar op een ander niveau te laten spelen, met minder thuisstudie. In dat geval kun je wel proberen afspraken te maken, zoals: ‘Als je op pianoles gaat, moet je minstens drie keer per week een half uurtje oefenen op een zelf gekozen moment’.”

„U kunt vertellen dat jullie bang zijn dat ze er spijt van krijgt, maar als ze niet voldoende intrinsieke motivatie heeft, heeft verder pushen geen zin.”

Ruimte geven

Henk van der Meulen: „Dit is de leeftijd waarop kinderen hun eigen voorkeuren en wil ontwikkelen. Een kind kan in die periode zeker baat hebben bij aansporing, ook om muziek te studeren. U kunt uw dochter over een hobbel heen helpen. Maar als er geen weerklank of innerlijke drang is, dragen dergelijke aansporingen niet bij aan een innerlijke band met de muziek. Daar duidt de opmerking van de viooldocent misschien ook op.”

„Juist die band moet centraal staan. Vanuit die liefde wordt het studeren niet alleen maar een verplichte inspanning, maar een weg naar vooruitgang, ontwikkeling en begrip. Die liefde is per definitie iets persoonlijks. Als de muzikaliteit van uw dochter een dergelijke innerlijke verankering heeft komt die later wel weer tot leven.”

„Natuurlijk zijn er instrumenten zoals viool en piano die, wil je er goed in worden, veel studie op jonge leeftijd vereisen. Maar er zijn ook uitzonderingen. Uw dochter heeft vermoedelijk al een goede basis.”

„Geef haar de ruimte even niet te studeren en/of lessen te volgen. Mogelijk vindt zij later zelf de weg terug. Iemand die later weer gaat spelen bereikt misschien niet meer het hoogste technische niveau, maar kan nog steeds intens van musiceren genieten, en daar gaat het toch om.”

Susan Branje is hoogleraar Ontwikkeling en Socialisatie in de Adolescentie aan de Universiteit Utrecht. Henk van der Meulen is componist en oud-directeur van het Koninklijk Conservatorium Den Haag.

Kies NRC als voorkeursbron