AI-serie ‘VisionQuest’ is niet voor de casual Marvel-kijker

De memo van het Witte Huis dat Artificiële Intelligentie (AI) tegenwoordig Super Intelligentie (SI) heet, was duidelijk nog niet doorgekomen bij de makers van VisionQuest. Het is AI voor en AI na in deze nieuwe Marvel-serie, het slot van het drieluik dat al de succesvolle series WandaVision en Agatha All Along telt. Hoofdpersoon Vision (Paul Bettany) is immers in de basis een AI, al heeft hij als zogeheten ‘synthezoid’ een robotlichaam dat een menselijke vorm kan aannemen. Net als de andere hoofdpersoon, slechterik Ultron wiens lijf aan het eind van de Avengers-film Age of Ultron (2015) werd vernietigd, maar waarvan het digitale bewustzijn door Vision is bewaard – of geüpload in zijn eigen systeem.

Als de serie begint, verstopt Vision zich voor de wereld. Hij werkt, in mensenvorm, in de onopvallende pub in Edinburgh waar hij vroeger met Wanda (Elizabeth Olsen) altijd kwam. Als de eigenaresse van de pub vraagt waar zijn geliefde toch is gebleven, antwoordt hij dat ze is doodgedrukt door het gewicht van een berg. De eigenaresse denkt dat hij poëtisch is („Zo kunnen gevoelens soms voelen”, zegt ze meelevend), maar wie Doctor Strange and the Multiverse of Madness heeft gezien, weet dat dit vrij letterlijk omschreven is.

In de avonduren, wanneer zijn lichaam in slaapstand verkeert, trekt Vision zich terug in zijn besturingssysteem. Dit heeft de vorm van een grote, witte villa uit de jaren vijftig die lijkt te zijn ingericht door Wes Anderson. Hier wonen en werken ook vijf andere AI’s. Deze ‘agents’ helpen Vision, die – na zijn dood in Avengers: Infinty War en wederopstanding in WandaVision – worstelt met zijn huidige versie. Hij heeft wel de herinneringen van de eerdere Vision, maar niet zijn gevoelens. Hij is dus kwijt wie hij is. Wat wellicht de reden is dat hij Ultron, gespeeld door James Spader met indrukwekkende baard, heeft opgesloten op de zolder van de villa. Ultron heeft Vision ooit gecreëerd en is daarmee een soort van vaderfiguur. En familie is voor altijd, zelfs al is je vader een gewelddadige robot die de mensheid wilde vernietigen.

Dat het vrijwel niet mogelijk is om deze serie neer te zetten zonder te verwijzen naar eerdere Marvel-films en -series, geeft wel aan hoezeer VisionQuest allerlei lijntjes met elkaar verbindt. Heel anders dus dan WandaVision en Agatha All Along die aardig op zichzelf stonden, en makkelijk instapbaar waren voor de casual Marvel-kijker. Wat de nieuwe serie wel deelt met de andere twee titels uit het drieluik, is de speelsheid waarmee het verhaal wordt aangevlogen. Al is VisionQuest nog wat grootser opgezet en aangepakt. De acht lange afleveringen vervelen oprecht geen moment.

Toch doet VisionQuest in tegenstelling tot die andere twee ook niet echt iets vernieuwends. Op de spannendste momenten twijfel je er niet aan dat er iemand zal opduiken die de boel redt. En ook de vele slimme opmerkingen van Spaders Ultron zijn minder spitsvondig dan de makers lijken te denken.

Maar wat het geheel echt mist, zijn mensen. Echte mensen. Het draait immers voornamelijk om AI’s, die veelal ook nog eens streven om net zoveel te voelen als de mens. En dat voelt in deze tijden toch een beetje toondoof. Bijna alsof de makers ook die andere, recente memo hebben gemist. Die over hoe de technologie de mensheid binnen afzienbare tijd zal uitroeien. Of op z’n minst je baan zal inpikken.