Even zocht Marco Rubio de schijnwerpers – toen walste het heden weer over zijn ambitie heen

Republikeinen in het Congres bereiden zich voor op flink verlies bij de tussentijdse congresverkiezingen van 3 november – met dank aan de impopulaire president en diens oorlog in Iran. Ook met honderden miljoenen aan donaties van Elon Musk lijkt de meerderheid in het Huis van Afgevaardigden niet te handhaven. Nog voor de schade over drie weken kan worden opgemaakt, sorteren partijgenoten die Donald Trump hopen op te volgen al voor op de (voor)verkiezingen van 2028. 

Senator Ted Cruz geeft interview na interview. Vicepresident JD Vance beaamt opvallend vaak frustraties van kiezers met het beleid dat hij zelf maakt en uitvoert. Terwijl die twee onderling ruzie maken over wie zich nu al meer uitslooft voor de nominatie, leek minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio bewust uit de schijnwerpers te blijven. (Het is voor een ambitieuze Republikein uit de huidige regering wellicht verstandig om de ronde van 2028 over te slaan.) Totdat hij afgelopen week zijn eigen filmploeg meenam naar Griekenland. 

Wie erft de MAGA-beweging?

Rubio koos de Atheense Acropolis als decor om Europa nog maar eens de les te lezen over de eigen geschiedenis. Zijn speech was niet zo vijandig als die van JD Vance op de Veiligheidsconferentie in München vorig jaar, maar borduurt wel voort op de Veiligheidsstrategie die het Witte Huis eind vorig jaar lanceerde. Om de „civilizational erasure” (uitroeiing van de beschaving) die Europa daarin wordt voorgespiegeld te voorkomen, moet het continent „uit zijn lange sluimer ontwaken” en weer fanatiek nationalistisch en machtshongerig worden. Rubio zette de oude Grieken daarvoor clichématig en opportunistisch neer als voorbode van het christendom en „het vurige ideaal van de grote man: het uitzonderlijke individu dat door zijn eigen daden onsterfelijkheid verwerft”. Wie zou hij daarmee bedoelen?

Toch preekte Rubio niet voor het bekende „publiek van één persoon”: in de hoop dat de president hem zou zien en een schouderklopje zou geven. In Athene klonken grotere aspiraties. Rubio „arriveerde in Griekenland als Amerika’s hoogste diplomaat, maar hield een toespraak die paste bij een politicus die de MAGA-beweging probeert te erven”, schreef The Washington Post. 

Rubio ziet niet de huidige Witte Huis-bewoner, maar de volgende leider van zijn land als de redder daarvan. „Het komende decennium zal het verhaal van de volgende eeuw vastleggen”, zei Rubio. „De koers die wij varen zal bepalen of het Westen zijn leidende positie in de wereld behoudt, dan wel zich neerlegt bij een toekomst van verval, onderworpenheid en neergang.” Zo’n leidende positie ziet de isolationist Vance maar matig zitten. Rubio had zalvende woorden voor „de transatlantische vriendschap” en het gezamenlijk „het hoofd bieden aan de bedreigingen van onze tijd”.

Onderzoek naar corruptie familie Trump

De buitenlandminister koos een ongelukkig moment. Het was 7 oktober, de dag waarop de Hamas-aanslag tegen Israëlische burgers én al het geweld tegen Palestijnen sindsdien herdacht werd. Bovendien had The Wall Street Journal net gescoopt dat Kimberly Guilfoyle, de Amerikaanse ambassadeur in Griekenland en ex van Donald Trump Jr., een Trump-geldschieter vorig jaar gesmeekt had haar creditcardschuld van 100.000 dollar te betalen in ruil voor een lobby om zijn problemen met de Amerikaanse belastingdienst en Justitie te doen verdwijnen. Dat een nieuw Democratisch Huis van Afgevaardigden zich op een onderzoek naar dergelijke corruptie rond zijn familie zal storten, is dan ook een drijfveer voor Trump om voor de midterms in het hele land campagne te voeren. Dinsdag trekt hij helemaal naar Alaska.

Voor de inhoud van Rubio’s toespraak was daarom op beide continenten weinig aandacht. Alleen Iran was boos over een opmerking over Perzische plunderaars. En toen moesten de sancties tegen het Internationaal Strafhof en de dieseldeal met Poetin nog worden aangekondigd. De voormalige neoconservatieve havik heeft tot nu toe zijn mond gehouden over dit spekken van de Russische oorlogskas. Net zoals hij wijselijk uit beeld is gebleven rond (het mismanagement) van de oorlog tegen Iran. Met de door hem gedroomde regime change op Cuba, die begin dit jaar aanstaande leek, wil het ondertussen niet zo vlotten. 

Terugkijkend op de week klinkt de Atheense toespraak van Rubio minder als een visie op het verleden of de toekomst dan hij had gehoopt. Het heden raasde er weer doorheen. Uiteindelijk bleef het bij een fotomoment, schreef zakenkrant Financial Times. „Er werd geen nieuw beleid gepresenteerd en er werden geen idealen verwoord, afgezien van het recht om hulpbronnen te exploiteren en anderen te overheersen.” Marco Rubio is ook geen moment in de schijnwerper van presidentiële speculatie gegund.

Kies NRC als voorkeursbron