Dan maar elitair

Van Anne Carson had ik nooit gehoord maar deze Canadese schrijfster en dichteres is bekroond met de Nobelprijs voor Literatuur, voor haar „gewaagde en vindingrijke oeuvre” waarin ze een „speels gesprek met de klassieke traditie” voert. Dat is zo vaag, dat wil ik wel eens lezen. In boekhandel en bibliotheek zijn haar boeken op, ik kan alleen een essaybundel krijgen: Eros the Bittersweet. Ik stort me erin en lees hoofdstuk na hoofdstuk over de twee-eenheid van liefde en haat, met het verlangen als onmisbare derde. Eentonig? Verre van. Wel veeleisend. Voor Anne Carson spreekt het vanzelf dat ze haar gedachten, argumenten en voorbeelden ontleent aan de klassieke oudheid. Aan Sappho. Maar ook aan Virginia Woolf. Ze schrijft mooi, ze schrijft spannend – voor wie haar spel meespeelt, want behagen doet ze niet. Dat de verkoopcijfers dankzij de Nobelprijs tijdelijk door het dak zullen gaan, maakt dit boek niet waardevol. Dat het naar onbekende verten sleurt, dát telt.

Winnie-the-Pooh is honderd. Is het al honderd jaar een verkoopsucces? Dat zal best. Doet dat terzake? Welnee. Ik lees het voor het eerst. Nee, niet waar, ik las het in de klas bij Engels, maar de dertienjarige ik kon er niks mee, die prefereerde ‘Nights in White Satin’ van The Moody Blues. Opgestookt door dat eeuwfeest diepte ik het boekje op en lees de vergeelde bladzijdjes nu serieus. Het raakt me. Niet als kinderboek en niet als verloren paradijs waar een geïdealiseerd jongetje rondspookt, maar als de monografie van een teddybeer die een dichter is. Net als Eeyore en Piglet en de andere pluchen poëten. Allemaal zien ze iets wat niemand anders ziet, allemaal zoeken ze daar woorden bij. Dat is de pracht van Pooh, niet dat het maar blijft voldoen aan het koffiedik van de smaak van het grote publiek.

Dat grote publiek komt niet naar de bioscoop voor Digger en nu wordt er verlekkerd getetterd dat die film een „flop” is. Misschien wel de grootste flop allertijden, lekker-puh-t vakblad Variety zelfs. Maar de opbrengst van die film is het punt niet, en ook niet dat de fanbase van Tom Cruise diens rol als ouwe kerel niet zou pikken. Voor mij is Digger een geweldige, niet malse film van Alejandro Iñárritu (die naar mijn mening nog nooit een slechte film maakte). Met een geweldige, niet malse Tom Cruise in de hoofdrol (die zijn talent besteedde aan wat mij betreft te veel inwisselbare actiefilms). Dat hoeft niemand met me eens te zijn, kom maar op. Maar bespaar me de kassa als argument.

Bespaar me het esperanto van commercieel succes, van vaste, voor iedereen verstaanbare coördinaten naar succes, met de zoveelste superheldenfilm van Marvel als schoolvoorbeeld. Slaapverwekkend oppervlakkig, maar dat mag niet gezegd worden, want dan ben je elitair. Dan maar elitair. Ik begeef me liever in het mijnenveld van inhoud en artistieke kwaliteit. Dan krijg ik allicht ruzie. Maar dat maak ik de volgende keer wel weer goed.

Lees ook

Is Tom Cruise’ nieuwste film een van de grootste flops allertijden?