Zangeres Erykah Badu laat zich niet meteen vangen in Carré

Het is een uur en een kwartier wachten op zangeres Erykah Badu. Verrassend is dat niet meer, minder irritant wordt het niet. Na enkele slappe publieksopwarmers zet de drummer eindelijk een stevig ritme in en komt Badu het podium van Carré op, met wapperende armen in veel te lange mouwen. Haar zwart-witte look is cool en avant-gardistisch: een extreem volumineus zwart pak, een witte blouse met gedrapeerde, gordijnachtige stroken, een zwarte cyberpunkzonnebril, een wit geometrisch kapsel en een soort rugzakje met schoudervullingen.

Bij de eigenzinnige zangeres Erykah Badu (55) is het altijd de vraag in welk universum ze ons zal slingeren. Vanavond in Carré, een dag nadat ze in de gloednieuwe Londense jazzclub Blue Note stond, presenteert ze omringd door apparatuur haar afrofuturistische alter ego IMEHO, oftewel ‘I’m me, ho’. Als performancekunstenaar tussen muziek en mode trekt ze al jaren haar eigen plan. Wie haar volgt, moet controle uit handen geven. Bij dit concert is haar driekoppige band haar vangrail.

Dat blijkt meteen uit de opening met ‘Out My Mind, Just in Time’, de oudere ballade over liefdesverdriet en heling van het album New Amerykah Part Two: Return of the Ankh (2010). Badu is goed bij stem, maar houdt nog afstand met desoriënterende geluiden. In het felle, maatschappijkritische ‘Echos’, van het net verschenen Before the World Blows, haar eerste album in zestien jaar en een geslaagde samenwerking met producer The Alchemist, spuugt ze de woorden er haast uit. Hoewel hij in de stad is gesignaleerd, is de producer er vanavond helaas niet bij.

Badu’s zang wordt omringd door echo’s, terwijl ze op de synthesizer aan knoppen draait en sounds tevoorschijn haalt om verder op te freaken. Haar drie bandleden, op toetsen, drums en bas, vangen haar ingevingen op. Haar jas is uit. Haar lange blousemouwen schuift ze omhoog en ook de zilveren grill gaat uit haar mond – dáár valt niet mee te zingen.

Muzikaal laboratorium

Als je op de handen kunt kijken in een soort muzikaal laboratorium, kan dat interessant zijn. Het maakproces als show. Maar het is een taai, onnavolgbaar begin, zeker voor een publiek dat al zo lang staat te wachten. De beats zijn wonky, Badu improviseert wat op toetsenborden en slaakt geluidjes. Niet iedere maffe ingeving levert iets op dat de moeite waard is om minutenlang te volgen.

‘On & On’, een grote hit uit de tijd dat haar debuut Baduizm (1997) haar de hogepriesteres van de nu-soul maakte, verandert de sfeer. De groove komt op gang en de zaal veert direct op. Badu lacht, roept naar de mensen rechts, links, in het midden en achterin. Er is contact, herkenning. De warmere souldeken bevalt.

Bij ‘Loving You’ laat ze haar stem speels door het nummer bewegen. Ze strooit met scats en toont hoeveel souplesse ze bezit. Zodra haar enorme strot opengaat, heeft ze de zaal bij de kladden. Bij ‘Appletree’ trakteert ze op een fraaie uithaal. Ook ‘Love of My Life’ krijgt een speelse draai, met een swingend tempo dat aan New Orleans-ragtime doet denken.

Lees ook

Het klikt wonderbaarlijk goed tussen Erykah Badu en The Alchemist op album ‘Before the World Blows’

Badu wenst het publiek ‘peace and love’ toe, vraagt de vrouwen hoe ze zich voelen en informeert of de mannen ook oké zijn. Ze bedankt iedereen voor hun geduld en natuurlijk spreekt ze haar liefde voor Amsterdam uit. Ze ziet nieuwe generaties in de zaal. „Jullie zijn mijn therapie”, zegt ze, waarna een nu eens echt intense souljazz-uitvoering van de Billie Holiday-cover ‘God Bless the Child’ volgt.

Ook de dramatische uitwerking van ‘Window Seat’, ze houdt haar armen omhoog, werkt best. Waarna ze weer spannend anders wordt, de bevlogen spoken wordvoordracht ‘Black Box’ de zaal in. „O, dít is de black box”, wijst ze, wanneer ze een telefoon uit het publiek grijpt. Er was een verzoek niet te filmen. Ze houdt de camera even voor haar gezicht en plaagt de eigenaar dat ze het toestel laat vallen, haar speelse, onvoorspelbare kant.

Na krap zeventig minuten, de neosoul van ‘Green Eyes’ is het laatste, voelt het einde abrupt. Badu trekt alle afgegooide kledingstukken weer aan en zwaait diva-theatraal af, zonder toegift. Planeet Badu is een fascinerende plek om rond te dwalen, maar als IMEHO blijft ze, al dan niet opzettelijk, ongrijpbaar.

Kies NRC als voorkeursbron