Kamervragen Pro over rol NPO bij besluit toch naar Songfestival te gaan, onvrede op Mediapark

Oppositiepartij Pro heeft Kamervragen aan minister Rianne Letschert (OCW) ingediend over de rol van de NPO bij het besluit om vanaf 2027 toch weer mee te doen aan het Eurovisie Songfestival. Daarmee gaat de koepelorganisatie in tegen het eerdere besluit van AVROTROS, de omroep die het Songfestival sinds 2014 uitzendt, om Nederland terug te trekken vanwege de deelname van Israël. De ommezwaai van de NPO heeft voor grote onrust gezorgd op het Mediapark in Hilversum. De Kamervragen volgen op brandbrieven van omroepen en programmamakers aan de NPO-top.

Vorige week stuurden zeven omroepen een brief aan NPO-voorzitter Jet de Ranitz, die in handen is van NRC. Daarin eisen ze opheldering over de besluitvorming rond de Nederlandse deelname. „De keuze van de NPO om komend jaar mee te doen aan het Songfestival roept bij ons veel vragen op over de procesgang”, aldus HUMAN, BNNVARA, ZWART, EO, PowNed, VPRO en AVROTROS. „Onduidelijk is hoe dit besluit tot stand is gekomen en hoe dit raakt aan de verschillende verantwoordelijkheden die de NPO en de omroepen hebben binnen het bestel.”

Eind augustus besloot AVROTROS zich terug te trekken uit het Eurovisie Songfestival. Daarop voerde de NPO gesprekken met alle omroepen: wilden zij wél verantwoordelijk zijn voor de Nederlandse inzending? Maar geen van de omroepen hapte toe. De NPO bedacht vervolgens een oplossing waarbij de verslaggeving van het evenement en de Nederlandse inzending worden opgesplitst. De uitzending, het commentaar en omkadering worden door de NOS verzorgd, dat als wettelijke taak onder meer het verslag doen van evenementen heeft. De zoektocht naar een liedje en het regelwerk in aanloop naar het Songfestival, dat volgend jaar mei in de Bulgaarse kustplaats Burgas plaatsvindt, wordt „een gezamenlijk project van de publieke omroep, gecoördineerd door de NPO”.

Maar een meerderheid van de omroepen wil daar niet aan meewerken, en de NPO kan ze niet dwingen. De omroepen die wél openstaan voor medewerking, zouden alleen de technische ondersteuning van de uitzending willen verzorgen, maar niet de inhoudelijke rol en de begeleiding van de Nederlandse kandidaat op zich willen nemen. Het ligt voor de hand dat de NTR wordt gevraagd om die inhoudelijke rol te vervullen, aangezien de omroep de wettelijke taak heeft om gaten in de programmering op te vullen. Maar een woordvoerder zegt dat de NTR nog geen formeel verzoek van de NPO heeft gekregen.

Als geen van de omroepen het inhoudelijke deel van het Songfestival wil verzorgen, is het de vraag of de Nederlandse deelname wel door kan gaan. Want als koepelorganisatie heeft de NPO zelf geen zendmachtiging en dus ook geen inhoudelijke rol in het bestel. Desgevraagd vindt de NPO niet dat zij een inhoudelijke rol speelt, maar alleen een coördinerende rol. „De NPO heeft de wettelijke taak om te coördineren en te sturen”, aldus een zegsman. „Wij zijn met omroepen in gesprek over de aanpak van het ESF 2027. Als er nieuws is, zullen we dat melden.”

Brief van omroepmedewerkers

Deze week kwam het NPO-besluit verder onder vuur te liggen. Onder de noemer „geen verbinding in genocide” stuurden vierhonderd programmamakers, die onder meer werkzaam zijn bij BNNVARA, NTR en VPRO, een open brief naar het NPO-bestuur. Ze „eisen” dat de NPO deelname aan het Songfestival alsnog annuleert. Het NPO-besluit „straalt af op alle omroepen en medewerkers”, en de briefschrijvers willen „niet worden meegesleept in de normalisering van genocide”. Ze betichten het NPO-bestuur en de directie ervan een „uiterst politieke beslissing” te hebben genomen die de „heldere taakverdeling” tussen de NPO en de omroepen „op onaanvaardbare wijze in gevaar” brengt. De NPO is er „om de individuele omroepen te faciliteren, en zij zorgen voor een „pluriform en gevarieerd media-aanbod”, stellen de briefschrijvers.

Een van de initiatiefnemers van de brief, BNNVARA-medewerker en NPO 3FM-presentator Mandy Emadi, laat desgevraagd weten met de NPO-top in gesprek te gaan. „Als ze niks veranderen gaan we escaleren, misschien leggen we twee uur het werk neer of gaan we echt staken.”

De NPO reageert op de brandbrief met: „We zijn en blijven met iedereen in gesprek.”

Lees ook

De NPO gaat tóch naar het Eurovisie Songfestival met een kandidaat. Er zijn nog veel vraagtekens