Lekker baldadig, bewerkte klassiekers en natuurlijk heel veel liedjes: de leukste jeugdvoorstellingen voor in de herfstvakantie

Alle kinderen stinken (★★★★☆)

Nieuwsflits in de studio: het stankprobleem dat Nederland teistert, wordt veroorzaakt door kinderen. Ze stinken naar poep en kots, zeggen zeer deskundige wetenschappers. Het advies: blijf binnen, en houd ramen en deuren gesloten.

Dat zaakje stinkt natuurlijk, en je hoeft geen deskundige wetenschapper te zijn om te doorzien dat de grote baas van de televisieshow uit is op een relletje om de kijkcijfers op te krikken. Theatermakers en acteurs Judith van den Berg en Patrick Duijtshoff bedachten een heerlijke satire op Nederland talkshowland, waarin authenticiteit en leugens allengs vertroebelen, zéker als de kijker dreigt weg te zappen.

Samen met Imke Smit, die als introverte publieksbegeleider van de talkshow uiteindelijk een heldenrol krijgt toebedeeld, grossieren ze in aanstekelijk overtrokken spel vol uitzinnige huilbuien en gorgelende braakreflexen. Het jonge publiek fungeert daarbinnen, zoals vaker, als moreel kompas: zij voelen feilloos aan wie integer is en wie niet, en steken hun verontwaardiging niet onder stoelen of banken.

De inventieve bordkartonnen decors en kostuums van Sjaan Hofstede benadrukken het verschil tussen het kunstmatige en het menselijke, maar bewijzen tegelijkertijd hoe gemakkelijk je meegaat in de fictie. Iedereen ziet dat het kostuum met stropdas van karton is, maar zodra er iemand met overtuigingskracht zijn hoofd bovenuit steekt, zie je toch vooral een belangrijke zakenman. We zijn (goddank) allemaal vatbaar voor verbeelding, maar dus ook voor nepnieuws.

Zelf blijven nadenken is de sleutel, en je eigen waarden niet verloochenen. In een overrompelende, beeldende scène wordt de leugen definitief ontmanteld. Alle kinderen stinken (6+) is lekker baldadig jeugdtheater, maar stelt wel belangrijke vragen: zijn we bestand tegen de verleidingen van AI, hoe houden we zicht op de waarheid en oog voor de menselijke maat? SJ

Nu is het nog rustig (★★★☆☆)

Alles gaat razendsnel, in de wereld van Nu is het nog rustig (8+). Bezoekjes aan de supermarkt, bila’s op kantoor, het slechtnieuwsgesprek in het ziekenhuis, de surpriseparty die Gerard voor zijn vrouw organiseert. In deze opgefokte, haastige, superbelangrijke volwassen wereld is het welbeschouwd geen wonder dat mensen elkaar en zichzelf uit het oog verliezen.

Regisseur Jetse Batelaan ensceneert de wereld op driedubbeltempo. Zijn acteurs stuiteren door hun kleine leventjes, hoppend van ontmoeting naar ontmoeting, van deceptie naar deceptie. Zelfs bij de psycholoog tik-tak-tikt de tijd onverbiddelijk door.

Een behoorlijk opgefokte bende dus, tot frustratie van het jonge publiek, dat gaandeweg steeds opzichtiger kreunt en steunt – en daarmee mooi commentaar biedt op die doordenderende grotemensenlevens waarin een maaltijdsalade dezelfde prioriteit heeft als een ziekenhuisdiagnose.

Zoals vaker kiest Batelaan ervoor de absurde codes halverwege met wat meta-ingrepen flink op te schudden. Terwijl de personages op toneel stuk voor stuk vastlopen, horen we over de speakers een wonderlijk gesprek tussen de inmiddels gescheiden Gerard en een voice-over, die ter plekke op een scherm meekijken met de voorstelling waarin ze zelf te horen zijn.

Flink vervreemdend dus, al blijft Batelaan wel erg volhardend in zijn kenmerkende vaagheid. Want ondertussen lijkt ook het decor in opstand tegen de voorstelling te komen – óók een gebruikelijk ingrediënt in zijn oeuvre. Zo mondt Nu is het nog rustig uit in een finale die niet helemaal recht doet aan de briljante opening.

Wel heel mooi is de ontluikende liefde tussen een jonge caissière en een maaltijdbezorger, die tegen de klippen van alle hectiek op ouderwets afspreken in het park. Een mooie, wezenlijke conclusie: voor wie wél de tijd durft te nemen voor woekerend ongemak en pijnlijke stiltes, is er nog volop hoop. SJ

Supermens gezocht (★★★☆☆)

Vandaag moet ik dapper zijn, weet Chelsey. Het is haar eerste schooldag en dat is spannend: je kent de regels en de andere kinderen niet, je weet niet wat anderen van je vinden. En iedereen weet: kinderen kunnen meedogenloos zijn.

Supermens gezocht (6+) is een zeer vrije jeugdtheaterbewerking van Bertolt Brechts De goede mens van Sezuan, over het stellen van grenzen in een wereld waarin iedereen met je aan de haal gaat en groepsdruk welig tiert.

Regisseur en bewerker Daniel van Klaveren ensceneerde het verhaal expliciet vanuit het perspectief van Chelsey: zij wordt door Marie-Mae van Zuilen met gevoeligheid en diepte gespeeld, terwijl haar nieuwe klasgenootjes levensgrote karikaturen zijn: gemeen, snibbig, uitgesproken stom. Dat theatrale contrast creëert veel humor en lekker vet aangezette scènes. Tegelijkertijd is er daardoor ook weinig ruimte voor nuance.

Als haar klasgenoten tijdens het winkeltje spelen dermate met Chelsey aan de haal gaan dat haar grens bereikt is, kruipt het personage in de huid van haar alter ego: haar strenge, rechtlijnige grote zus Luca, die juist totaal geen oog heeft voor redelijkheid of medemenselijkheid. Ook dat helpt niet: met haar verdeel-en-heersstrategie duwt ze haar klasgenoten juist van zich af.

Een grote kwaliteit van Supermens gezocht is de prachtige zang en livemuziek met fagot en harp (compositie Lucas Wiegerink), die flink bijdragen aan de spanning en ontlading in het verhaal. Hoewel omslagen wel erg uit de lucht komen vallen, biedt deze muziektheatervoorstelling volop aanleidingen om over door te praten.

Want de mechanismen van buitensluiten, uitdagen en tegen de klippen op grenzen formuleren, herkennen kinderen niet alleen van zichzelf, maar zeker ook van de net zo met zichzelf en elkaar ploeterende, kinderachtige volwassenen om hen heen. (SJ)

De kleine prins (★★★☆☆)

Niet alleen de piloot uit het gelijknamige boek van Antoine de Saint-Exupéry beleefde een crash tijdens de première van de familiemusical De kleine prins (7+) in de Goudse Schouwburg. Ook de computerapparatuur liep twee keer vast, waardoor de gigantische videoprojecties op de achterwand haperden en de voorstelling moest worden stilgelegd.

Bovendien zat op rij één een ontremde bezoeker die bij iedere scène zo extreem meeleefde, dat dit zelfs een ervaren musicalacteur als René van Kooten (de piloot) uit zijn concentratie bracht (en het publiek ook). Nog knap dat de vijf acteurs de stroeve voorstelling over de streep hebben getrokken.

De Spaanse bewerking, naar het Nederlands vertaald door Sjoerd Kuyper (dialogen) en Louis van Beek (liedteksten), heeft best wat lastige kanten en zit in een strak keurslijf. Waarom blijft de vertellende piloot bijvoorbeeld niet continu op het podium?

Ook de opkomsten en aftochten van de kleine prins, met onbevangen blik gespeeld en gezongen door Juliëtte van Hilst, ogen nogal statisch, terwijl het filosofisch ingestelde kind juist van planeet naar planeet reist en daar bekrompen volwassen ontmoet.

De dynamiek van die leerzame reis door het sterrenstelsel zit dan ook vooral in de uitbundige animaties op het achterdoek, gemaakt door het Spaans-Deense duo Tatiana Halbach en Søren Christensen van Desilence Studio. Tussen alle digitaal vernuft duiken geregeld ook de iconische tekeningen op uit het wereldberoemde boek.

Prachtig hoe bijvoorbeeld een obsessieve zakenman (Abel Leemans) zich blindstaart op het tellen van de sterren en opgeslokt wordt door wolkenkrabbers van cijfers, terwijl de zon juist warm en weelderig opkomt op de piekkleine asteroïde B612, het thuis van de nieuwsgierige prins.

Ook de dictatoriale koning (Mitch Wolterink) en de ijdeltuitige roos met kapsones (Gina Bentvelsen) worden omringd door continu opduikende tekeningen. Hun personages worden lekker over de top gespeeld, met modulatie op modulatie en hoge uithalen. De bekende levenslessen over zien met je hart en zorgen met je ziel krijgen een fris opkontje in de ludiek vertaalde liedjes. AE

Stuntelman (★★★★☆)

Het ‘supersonische crashlab’ van Professor Boem (Marie Körbl) ligt vol met testpoppen, valmatten en knalvloeistoffen. Hier voert ze met haar allerbeste stuntman (Jacob de Groot, alternerend met Bart Sietsema) de wildste experimenten uit.

Ze wil hem tijdens een knetterharde ontploffing het liefst vanuit een kliko de ruimte in schieten. Hij ligt al met zijn helm klaar in het proefkanon. Maar dan blijkt hij plots van glas – krak – en doen zijn spieren en ledematen niet meer wat hij wil. Hoe gaan de alwetende Boem en haar durfal om met de schok dat zijn lijf niet onverwoestbaar blijkt?

Tijdens Stuntelman (4+) van Het Laagland uit Sittard wordt de adrenaline vanaf de start lekker de hoogte in gepompt. Beide acteurs rennen, zingen, spelen en botsen alsof ze stalen kaken en rubberarmen hebben. Ze fabuleren hun superstunts energiek bij elkaar, met opgeklopte liedjes en knaleffecten. Daarbij vragen én krijgen ze bijval van het jeugdig publiek.

Maar als de eerste barsten via een slim doorzichtig, glinsterend kostuum zich voordoen in het breekbare mannenlijf, leven de kinderen net zo hard mee met zijn schaamte voor zijn gestuntel. 5-jarigen geven zelfs spontaan een open doekje, wanneer er toch een feestje ontstaat, zonder valmat maar mét scherfjes die misschien zelfs tot nieuwe ontdekkingen leiden.

De gelauwerde kinderboekenschrijver Benny Lindelauf schreef een muzikaal script vol alliteraties in de overtreffende trap, met slimme verwijzingen naar een diepere laag die volwassenen er zeker uithalen: wat als je niet meer de stoere sterke onverwoestbare ouder kunt zijn waar je kroost op leunt? En je je kinderen niet kunt geruststellen over de afloop van onderzoeken of de invloed van medicatie?

Regisseur Lennart Monaster maakt het mee in zijn eigen gezinsleven en vindt met Stuntelman een spannende, bruisende vorm voor de onzekerheid die gepaard gaat met een chronische ziekte. Zonder zieligheidsfactor. En zonder zwaar op de hand te worden. Maar met een multifunctionele kliko waar je thuis ook best in – en uit – wilt duiken. AE