Het zal niet ­gebeuren dat ‘Trump, The ­Hague is waiting for you’ aan de gevel van het Strafhof verschijnt

De aanval van de regering-Trump op het Internationaal Strafhof in Den Haag – niet te verwarren met het eveneens in Den Haag gevestigde Internationaal Gerechtshof – zal uitwijzen of Nederland op het wereldtoneel nog iets voorstelt. Marco Rubio, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, sprak van ‘een schurkenhof’, en wanneer hij in staat is dat weg te blazen, weten wij dat ons land geopolitiek beschouwd niet meer is dan een mug die niet eens meer steken kan.

Hoffelijkheid heeft deze Amerikaanse regering nooit in het vaandel gedragen, de keiharde machtspolitiek van ‘America first’ is het uitgangspunt. Bezaten Europa en Nederland de kracht om het land met gelijke munt terug te betalen, dan zou het Strafhof morgen eventuele oorlogsmisdaden van de VS kunnen onderzoeken: de aanval op de Jemenitische haven Ras Isa waarbij veel burgers omkwamen, het dreigement om in Iran een hele civilisatie uit te roeien, of het torpederen van drugsboten zonder dat daar gerechtelijke procedures aan te pas komen. Om maar eens wat te noemen.

Naast de vlag met daarop ‘Putin, The Hague is waiting for you’ zou je aan de gevel van het Strafhof de vlag ‘Trump, The Hague is waiting for you’ kunnen ophangen – maar dat zal niet gebeuren. We zullen handenwringend ‘in dialoog gaan’, hopend dat de Amerikanen ons zullen toestaan dat het Hof nog ergens in Timboektoe een burenruzietje mag beslechten.

In de wereldpolitiek past Europa onderdanigheid. Zo erger ik mij al een tijdje aan Ron(ald) Keller, een oud-ambassadeur die in allerlei talkshows komt opdraven. Laatst vond hij het onverstandig dat Poetin door onze defensieminister Dilan Yesilgöz ‘de vijand’ was genoemd. Feitelijk juist, maar Poetin zou daar tegenover zijn eigen bevolking misbruik van maken door een verhaal op te hangen over de agressie van het Westen. Alsof de Russische bevolking niet weet dat Poetin altijd liegt; nergens is het wantrouwens jegens de overheid zo groot als in Rusland.

Dezelfde Keller werd in Beijing weggestuurd, omdat hij in het geheim een verhouding had met een Chinese ambassademedewerker, die – uiteraard – een spion bleek te zijn. Als je dat doet in die functie ben je een enorme sukkel en hoef je mij de wereldpolitiek niet meer uit te leggen.

Ik moest denken aan Coen Stork (1928-2017), die onder meer ambassadeur is geweest op Cuba en in Roemenië. Ik kende hem slechts oppervlakkig, maar genoeg om te weten dat hij uit een ander hout gesneden was. Hij hielp Roemeense dissidenten in de strijd tegen dictator Ceausescu en deed rechtstreeks verslag van de opstanden. Een mannetjesputter, die zich overal inzette voor recht en mensenrechten.

Een jaar geleden ontving ik een mail van oud-diplomaat Hans Glaubitz, die nog in Havanna onder Stork heeft gewerkt. Glaubitz reageerde op een stukje dat ik in de Volkskrant had geschreven over mijn reis langs de Oostzee naar de Baltische staten. Hij was ambassadeur in Estland geweest en wilde daar graag over spreken. We spraken af in een Amsterdams etablissement en onderweg reed ik langs het Maison Descartes, waar geen Frans meer wordt gesproken en een renovatie plaatsvindt volgens ‘een flexibel kantoorconcept’ – maar dit terzijde.

We dronken iets, maar aten niets, wat mij verbaasde want Glaubitz is door Frank Westerman eens omschreven als een ware bourgondiër. Vaag kende ik het levensverhaal van Glaubitz, maar door hemzelf uitgesproken klonk het als een bizarre aaneenschakeling van avonturen. Door de eigenzinnige Stork had hij beseft hoe belangrijk het was om ook als diplomaat openlijk een eigen mening te uiten en je eigen gang te gaan. Op Cuba werd hij verliefd op een jongen in een tijd dat homoseksuelen daar nog zwaar werden vervolgd. Ten slotte wist hij met zijn geliefde het eiland te ontvluchten, om in Canada te trouwen.

Daarmee leek zijn carrière als diplomaat van het verlichte Nederland voorlopig gered, maar in 2006 kwam hij opnieuw in moeilijkheden. Een Russischtalig weekblad in Estland noemde de benoeming tot ambassadeur van ‘mijnheer en mijnheer Glaubitz’ een provocatie, waarbij de donkere huidskleur van een van de partners niet in hun voordeel sprak. Op straat werd het echtpaar uitgescholden door skinheads, die daar speciaal voor waren ingehuurd. Glaubitz legde zijn ambassadeurschap neer en werd later in Canada gedetacheerd. Ook Oost-Europa kende hij goed. In zijn boek Vervaagde grenzen schreef hij erover, met als ontroerend hoogtepunt zijn bezoek aan het in DDR gelegen plaatsje Glaubitz, waar zijn familie vandaan kwam.

We hielden contact, maar tot een tweede ontmoeting kwam het niet. Vorig week las ik dat Glaubitz op 79-jarige leeftijd is overleden. Hij zal niet meer meemaken dat de hoogste Navo-generaal Alexus Grynkewich, een Amerikaanse houwdegen met een Belarussische naam die deze week ineens zo’n hoge borst opzette richting Moskou, door Donald Trump zal worden ontslagen.