Je bent niet snel te ‘mombitieus’

Ik zat op het puntje van mijn stoel. Tijdens een live-podcast met twee mannelijke ondernemers kwam het onderwerp ‘thuis’ ter sprake. Ik luisterde aandachtig, want ik was benieuwd hoe zij de combinatie van ondernemerschap en hun privéleven ervoeren.

In gedachten hoorde ik al de antwoorden die ik zo vaak van vrouwelijke ondernemers hoor. Over de lastige combinatie van werk en gezin. Over het schuldgevoel als je op je werk bent en het schuldgevoel als je thuis bent. Over de wens om jezelf in tweeën te kunnen splitsen, zodat je overal tegelijk kunt zijn.

Een van de mannen vertelde hoe belangrijk een stabiel thuisfront voor hem was en hoe blij hij was dat hij dat had gevonden. De ander stemde in en bedankte zijn partner met een lach en een duim omhoog. Jonge kinderen vergen meer aandacht en dat zorgt weleens voor wat overuren thuis, daar konden ze nu om lachen.

Trots in plaats van schuld

Ik voelde een glimlach en een gevoel van rust over mij heen vallen. Niet omdat deze mannen geen uitdagingen kennen of omdat hun situatie per definitie makkelijker is. Dat weet ik helemaal niet.

Maar nu pas realiseerde ik mij hoe vaak ik vrouwen over hun ambities hoor praten in termen van wat die ambities hun omgeving kosten. Het kan dus ook anders. Wat als ze zouden kiezen voor trots in plaats van schuld, net als hun mannelijke collega’s?

Dagelijks hoor ik het. Vrouwen die vertellen hoe moeilijk het is om alle ballen in de lucht te houden. Hoe ze hun kinderen missen als ze aan het werk zijn. En omgekeerd ook, dat ze zich schuldig voelen naar hun kinderen als ze een zakelijke kans grijpen, een avond weg zijn of simpelweg heel veel zin hebben om hun bedrijf verder uit te bouwen. Het resulteert in continu rondlopen met een schuldgevoel, en dat klinkt niet echt aantrekkelijk.

Niet aanlokkelijk

Ik wil een goede ondernemer zijn, een fijne partner, een betrokken dochter of zus en ook nog een beetje een leuk mens voor mezelf. Maar ik maak me zorgen over het verhaal dat vrouwen elkaar ondertussen vertellen. Als jonge vrouw die zelf ambitieus is en continu opkijkt tegen andere succesvolle vrouwelijke ondernemers of vrouwen in leidinggevende posities, hoor ik mezelf steeds vaker denken: het kan niet.

Het beeld dat ik voorgeschoteld krijg, is dat ik moet kiezen tussen een goede betrokken moeder zijn, of een ambitieuze vrouw zonder kinderen. Als je beide wilt, zul je moeten leven met het continue gevoel van schuld en tekortschieten.

Het is niet echt aanlokkelijk als ik bij iedere stap vooruit ook hoor wie of wat ik daarmee tekort doe. Elke vorm van succes wordt steevast gerelativeerd door te benadrukken hoeveel offers het heeft gevraagd.

Verbazing

Ik begrijp dat het combineren van werk en gezin soms ingewikkeld is. Besluiten dat je een nieuw mens op de wereld zet, gaat gepaard met verantwoordelijkheden en daarbij behorende taken. Naast het aanpakken van het systeem, zodat het gelijkwaardiger wordt, is dat voor beide ouders een uitdaging. Je bent moe, je probeert het te verdelen (aan de keukentafel), en dat lukt de ene keer beter dan de andere.

Natuurlijk moet je je werk en zakelijke rol anders gaan aanpakken als je kinderen in huis hebt rondlopen. Maar het verschil zit ’m in hoe we daarmee omgaan. Blijkbaar kunnen deze mannen het combineren, niet altijd makkelijk, niet altijd eerlijk. Maar in plaats van dat ze zich daar schuldig over voelen, zijn ze aan beide fronten trots. Als ze bij de kinderen zijn, trots op de zorgtaken die ze op zich nemen. En als ze op hun werk zijn, trots op de bergen die ze daar verzetten.

Ik was deze opinie al aan het schrijven toen ik tijdens het scrollen op LinkedIn ineens deze tekst zag van een succesvolle vrouwelijke ondernemer: ‘Vandaag ruilde ik mijn vrije mamadag in voor een extra werkdag. Ben ik nu te mambitieus?’ Mijn mond viel letterlijk open van verbazing: ‘Are you facking kidding me?’ Ik wil als jonge vrouw zo graag zien dat je ambitieus mag zijn, dat je trots mag zijn op je bedrijf, je carrière en je ideeën. En dat je tegelijkertijd een liefdevolle partner en een goede moeder kunt zijn. Niet ondanks je ambitie, maar óók dankzij de ruimte die je elkaar geeft om die ambitie na te jagen.

Schuldknop uitzetten

Want hoe mooi is het als je jouw kinderen kunt meegeven om de wereld en hun volledige potentie te ontdekken? Dat vraagt niet om vrouwen die nóg harder hun best doen, maar dat vraagt juist om de schuldknop even uit te zetten en gewoon te doen wat je kunt. Of je nu werkt en moeder bent met schuldgevoel of met een trots gevoel, dat maakt voor het aantal uren dat je eraan besteedt niet uit. Maar het heeft zoveel invloed op de jonge vrouwen die naar je opkijken en hopelijk ook je eigen gemoedstoestand als je niet de hele tijd bezig bent met wat de ander wel of niet van jou verwacht.

Je wordt niet een betere moeder door je continu te verontschuldigen voor je zakelijke ambities. Of je nu wel of geen kinderen wilt, je onderneemt of in loondienst bent, grote zakelijke ambities hebt of de ambitie om jezelf wat meer rust te geven — vertel wat je gelukkig maakt, in plaats van je te concentreren op wat zwaar valt. Het gaat mij niet om een ideaalbeeld van zakelijk succes en fantastisch moederschap, maar dat je stopt met je te verontschuldigen voor de keuze die je hebt gemaakt en die met jouw beste intenties probeert na te leven.

Help mijn generatie inzien dat je niet alleen maar bezig bent met alle ballen in de lucht houden. Laat ook zien met hoeveel plezier, vrijheid en voldoening je je leven leidt – juist als je iets doet wat tot voor kort niet de norm was. Jouw schuldgevoel uitspreken is niet het bewijs dat je het goed probeert te doen, jouw trots en intentie uitspreken wel.