‘L’Inconnue’ schetst treffend de angstaanjagende eenzaamheid die ontstaat als we niet worden gezien
La petite mort, noemen de Fransen het orgasme. De kleine dood. De Franse regisseur-scenarist Arthur Harari lijkt in een vroege sleutelscène van L’Inconnue alles op alles te zetten om die typering zo volwaardig mogelijk te verbeelden.
Fotograaf David (Niels Schneider) loopt Eva (Léa Seydoux) tegen het lijf op een uitbundig feest, waar hij zelf tot dan toe met niemand aansluiting vindt. Zonder woorden bedrijven ze de liefde. Zij komt dierlijk grommend klaar, trekt zich terug in doodse stilte en strompelt naar huis. Het is een bevreemdende en zelfs wat spookachtige opeenvolging van scènes: waar kijken we naar?
De paniek is van haar gezicht af te scheppen (wát een rol van Seydoux) wanneer ze thuis in de spiegel kijkt en iemand anders dan zichzelf lijkt te zien. Stukje bij beetje maakt Harari duidelijk dat Davids ziel op de een of andere manier in het lichaam van Eva is gesekst. David-in-Eva googelt onder meer ‘reïncarnatiewaan’, maar tast net als de kijker in het duister.
Verbeelding? Allegorie? Hallucinatie?
L’Inconnue is een film waarop naar hartenlust betekenis kan worden geplakt. Is dit een verbeelding van de ultieme vorm van empathie – want hoe leef je je beter in een ander in dan door in die ander te moeten leven? Een trans allegorie, met zijn relaas over een man in een vrouwenlijf en, zo zal later blijken, vice versa? Is alles wellicht een hallucinatie?
Harari (ook scenarist van relatiedrama Anatomy of a Fall, geregisseerd door zijn geliefde Justine Triet) baseerde L’Inconnue op zijn eigen, lijvige graphic novel De zaak David Zimmerman, die hij samen maakte met zijn jongere broer Lucas.
Existentiële nachtmerrie
Fascinerend, hoe rigide ze het subgenre gedaanteverwisseling naar hun hand zetten. Hier geen vrolijke, gezellige of aandoenlijke bodyswap à la Big en Freaky Friday en ook geen doelgerichte maatschappijkritiek (The Substance). De Harari’s nemen de gedaanteverwisseling bloedserieus en werken hun ogenschijnlijk malle premisse uit tot een pure existentiële nachtmerrie.
Wie de film rationeel wil begrijpen, wordt gegarandeerd teleurgesteld. Dan is L’Inconnue slechts een puzzel vol ontbrekende en niet-passende stukjes. Wie de ratio laat varen, ziet een film die haast pesterig weigert de regels te volgen en zelfs elke vorm van bodyswaplogica tart. Dat plaatst de kijker op afstand, maar schept ook ruimte voor waarachtige gevoelens.
L’Inconnue schetst zo af en toe treffend de angstaanjagende eenzaamheid die ontstaat uit het besef niet te worden gezien, uit een volledig gebrek aan menselijk contact. Want wie gelóóft nou dat er iemand anders in je lijf is komen te wonen?