Kabinet werkt aan fokverbod voor dolfijnen: populatie Harderwijk moet langzaam uitsterven

Dat schrijft staatssecretaris Silvio Erkens (Natuur) woensdag aan de Tweede Kamer. Het Dolfinarium ligt al geruime tijd onder vuur van wetenschappers, dierenbeschermers en een deel van de Kamer vanwege de omstandigheden waarin de dolfijnen worden gehouden.

De VVD-bewindsman deelt die zorgen: ‘Dolfijnen zijn intelligente dieren die continu uitgedaagd moeten worden en een natuurlijke behoefte hebben om diep te kunnen duiken en grote afstanden te zwemmen. Dat kan in gevangenschap niet worden geboden. Ook kan het leven in chloorbassins gezondheidsproblemen veroorzaken.’

Daarom kondigt Erkens een fokverbod aan, dat wat hem betreft over twee jaar van kracht wordt. Het is zijn einddoel om ‘het houden van dolfijnen in gevangenschap op termijn te beëindigen’.

Toekomst ongewis

Wat dat precies betekent voor de nabije toekomst van de dieren in Harderwijk, is nog niet duidelijk. Nu worden daar nog 22 tuimelaardolfijnen gehouden. De jongste dieren kunnen nog tientallen jaren leven. Per direct stoppen met het houden van dolfijnen is voor Erkens dan ook ‘geen haalbare optie’. Hij wijst erop dat de dieren niet in het wild kunnen worden uitgezet en dat in de meeste andere landen hetzelfde debat wordt gevoerd. Alternatieve opvangplekken waar de leefomstandigheden beter zijn, zijn dan ook nauwelijks voorhanden.

‘Euthanasie is dan de enige optie’, schrijft Erkens. ‘Dat is onwenselijk en ik kan me niet voorstellen dat er mensen zijn die dat wel een goede maatregel zouden vinden. Tegen deze achtergrond is het geleidelijk uitfaseren van het houden van dolfijnen in Nederland door middel van een fokverbod de enige reële optie.’ Erkens sluit niet uit dat er nog wel dieren uit het buitenland kunnen worden opgevangen, mits ‘dat niet leidt tot een populatie die zich blijvend verjongt’.

De bewindsman wil de komende tijd met het Dolfinarium, de gemeente Harderwijk en dierenbeschermingsorganisaties in gesprek over hoe het nu verder moet. ‘Ik vind het namelijk van belang dat de dieren zolang ze leven zo goed mogelijk verzorgd kunnen worden (...) Ook brengt het Dolfinarium mensen plezier en heeft het park een educatieve functie.’

Omvorming

Het Dolfinarium is zich met het oog op de toekomst al geruime tijd aan het omvormen tot een bredere attractie met onder meer een waterpark en een ‘onderwaterspeelhal’. Naast dolfijnen houdt het Dolfinarium onder meer bruinvissen, zeeleeuwen, walrussen, zeehonden, roggen en haaien.

In een eerste reactie zegt het Dolfinarium dat het de afgelopen tijd gesprekken heeft gevoerd met Erkens, maar niet heeft ingestemd met het fokverbod. Ook deelt het niet de zorg dat het welzijn van dolfijnen in gevangenschap onvoldoende geborgd zou kunnen worden.

‘De staatssecretaris mag een politieke keuze maken, en hij noemt het zelf tegemoetkomen aan een maatschappelijke wens’, aldus algemeen directeur Alex Tiebot. ‘Maar een zorg over het welzijn van onze dieren moet je onderbouwen. Dat kan niet zonder concrete onderzoeken te noemen en zonder te kijken naar de werkelijke omstandigheden en de deskundigheid van onze verzorgers.’

Andere oplossingen

De Dierenbescherming reageert verheugt op Erkens’ beslissing. Wel heeft de organisatie zorgen over de 22 resterende dolfijnen in Harderwijk. ‘Er moet worden voorkomen dat dieren nog jarenlang verblijven in omstandigheden waarvan we weten dat die onvoldoende aansluiten bij hun behoeften.’

De organisatie vindt dat er andere oplossingen gezocht moeten worden en wijst op het San Paolo Dolphin Refuge, een onlangs geopend zeereservaat in Italië voor dolfijnen uit gevangenschap. ‘Dit laat zien dat er Europese alternatieven ontwikkeld kunnen worden, al is de beschikbare opvangcapaciteit op dit moment nog beperkt.’

Luister ook naar onze politieke podcast ‘De kamer van Klok’: