Belangrijkste kritische Turkse tv-zender op zwart na politie-inval: ‘Iets wat alleen dictators zouden doen’

Een door de autoriteiten aangestelde bewindvoerder heeft Halk TV, de belangrijkste kritische televisiezender van Turkije, overgenomen. Eerder gebeurde datzelfde bij andere zenders: Flash TV, Eko Türk, Habertürk en Tele1. Drie daarvan zijn min of meer oppositioneel. Twee weken geleden werd bovendien de nieuwssite T24 geblokkeerd, volgens de autoriteiten omdat die ‘lhbti-propaganda’ bracht.

De Europese Federatie van Journalisten (EFJ) heeft haar grote zorgen uitgesproken over de stappen tegen Halk TV. De overname van de zender kan volgens Ricardo Gutiérrez, secretaris-generaal van de organisatie, een nieuwe fase inluiden in de repressie van onafhankelijke media in Turkije. Deze ‘brute en gewelddadige overname’ kan een voorbode zijn van verdere acties, zei Gutiérrez tegen persbureau Belga. De EFJ vreest dat de staat mediabedrijven gaat overnemen.

Scherpe kritiek

Halk TV stond welwillend tegenover de CHP, tot voor kort de belangrijkste oppositiepartij van Turkije, en neigde de laatste tijd naar de van de CHP afgesplitste Yeni Parti (Nieuwe Partij). Yeni Parti-leider Özgür Özel reageerde verontwaardigd op de inval. ‘In de vroege ochtend een televisiezender binnenstormen en een bestuurder benoemen is iets wat alleen dictators zouden doen. Helaas is dat precies wat ze ons land hebben aangedaan’, reageerde Özel op X.

Turkije ‘moet de democratische dijken opnieuw opwerpen’, zo betoogde Özel in een dinsdag door de Volkskrant gepubliceerd opiniestuk. Daarmee bedoelt hij ‘rechtbanken die niet onder bevel van politici staan, media die in vrijheid kunnen werken, het volledig kunnen uitoefenen van democratische vrijheden, inclusief de vrijheid van meningsuiting en vergadering’.

Het benoemen van bewindvoerders is een veelgebruikte vorm van machtsuitoefening in Turkije. Tientallen burgemeesters van de oppositie zijn het afgelopen jaar gearresteerd en vervangen door bewindvoerders. In voorgaande jaren gebeurde dat vooral met Koerdische burgemeesters, nu zijn bestuurders van de centrumlinkse oppositie (eerst CHP, nu Yeni Parti) het doelwit.

Dit gebeurt in de context van een ook voor het maatschappelijk middenveld steeds repressiever klimaat. Een groep van zestien VN-mensenrechtenexperts uit in een verklaring scherpe kritiek op de wijze van optreden van de Turkse overheid tegen mensenrechtenverdedigers en lhbti-organisaties. Het gaat om ‘strafrechtelijke, administratieve en financiële maatregelen die de vrijheid van meningsuiting en vereniging op ongeoorloofde wijze beperken’.

‘Mijn gezin is veilig’

Vorige maand werden tientallen lhbti-activisten en hun pleitbezorgers gearresteerd in het kader van de justitiële actie ‘Mijn gezin is veilig’. De Turkse regering heeft begin dit jaar het ‘Decennium van het gezin’ uitgeroepen, bedoeld om traditionele gezinswaarden (en bevolkingsgroei) te bevorderen. Lhbti’ers worden – zoals in zoveel landen – gezien als bedreiging voor het conservatieve wereldbeeld.

Minister van Justitie Akin Gürlek heeft strafrechtelijke maatregelen aangekondigd tegen meer dan 160 personen en twintig bedrijven en verenigingen, waaronder Kaos GL, de belangrijkste lhbti-organisatie van Turkije. De VN-experts eisen ‘een onmiddellijk einde aan de zogenoemde operatie Mijn gezin is veilig.’